Αμερικανός Ζωγράφος: Daniel Gerhartz
Γράφει η Ρωσίδα Μαρία Τομπόλοβα
«Ό,τι συνένωσε ο Θεός, ας μη το χωρίζει ο άνθρωπος» (Ματθαίος 19:6).
Προβληματισμοί για την Αγάπη στο Γάμο
Η λέξη «αγάπη» έχει διάφορες σημασίες. Λέμε: «Η αγάπη είναι η αγάπη», «Αγαπώ τον Θεό», «Αγαπώ την Πατρίδα μου», αλλά στη συνέχεια λέμε επίσης: «Αγαπώ τη σοκολάτα». Στην αρχαία ελληνική γλώσσα, η ύψιστη μορφή αγάπης, η αγάπη προς τον Δημιουργό μας, προς τον Θεό, ονομαζόταν «Αγαπή». Η λέξη «φιλία» σήμαινε συντροφικότητα, ενώ η λέξη «έρως» σήμαινε το συναίσθημα, την έλξη μεταξύ ενός άνδρα και μιας γυναίκας. Για την λέξη «Έρωτας» θα μιλήσουμε εδώ, παρακάτω.
Όπως είναι γνωστό, σε κάθε άνθρωπο, τρία είναι τα πιο σημαντικά γεγονότα της ζωής του: η Γέννηση, ο Γάμος και ο Θάνατος. Το πρώτο και το τελευταίο γεγονός δεν εξαρτώνται από τη θέληση ή την επιθυμία του ανθρώπου, αλλά ο Γάμος είναι μια εκούσια, μια εθελοντική υπόθεση, μια επιλογή, μια έκφραση της ελεύθερης βούλησης του κάθε ανθρώπου.
Ο Γάμος είναι εκούσια πράξη κάθε προσώπου, εκδήλωση της ελεύθερης βούλησής του
Αφού δημιούργησε ο Θεός τον πρώτο άνθρωπο, τον Αδάμ, είπε: «οὐ καλὸν εἶναι τὸν ἄνθρωπον μόνον· ποιήσωμεν αὐτῷ βοηθὸν κατ᾿ αὐτόν.» (Γένεση 2:18), και έτσι, δημιούργησε την πρώτη γυναίκα από τα πλευρά του Αδάμ. Ο άνδρας και η γυναίκα δημιουργήθηκαν για να συμπληρώνουν ο ένας τον άλλον, και ο γάμος τους προοριζόταν να είναι μια φορά και για πάντα, μια μοναδική, αιώνια ένωση. Ο Θεός ευλόγησε τον γάμο, την ένωση των πρωτόπλαστων ανθρώπων στον Παράδεισο και τους είπε: «Και ευλόγησε αυτούς ο Θεός λέγων· “αυξάνεσθε και πληθύνεστε, και πληρώσατε όλη την γη και υποτάξτε την·» (Γένεση 1:28). Ο Χριστιανικός γάμος είναι μια ένωση δύο ερωτευμένων καρδιών που αγαπιούνται, που έλκονται – είναι το μυστήριο της συνάντησης δύο ανθρώπων σε πνευματικό, συναισθηματικό και σωματικό επίπεδο, που έχει ευλογηθεί, καθαγιαστεί από τον ίδιο τον Θεό, τον Κύριο μας:
«Θα αφήσει ο άνθρωπος τον πατέρα και τη μητέρα του, και θα προσκολληθεί στη γυναίκα του∙ και θα γίνουν οι δυο τους μία σάρκα» (Ματθαίος 19:5-6). Ο Γάμος που είναι ευλογημένος από τον Παντοδύναμο Θεό χαρίζει την πληρότητα της ζωής και της χαράς.
Η αγάπη είναι ένα συναίσθημα Ουράνιας Προέλευσης, διότι ο «Θεός είναι αγάπη» (Α΄ Ιωάννης 4:8). Η αγάπη είναι ένα υψηλό, αγνό και όμορφο συναίσθημα που οι άνθρωποι το εκτιμούσαν και το εξυμνούσαν από τα πανάρχαια χρόνια. Στη Βίβλο, το Βιβλίο των βιβλίων, βρίσκουμε πολλά παραδείγματα στα οποία δοξάζεται η αγάπη. Το βιβλίο «Άσμα Ασμάτων» είναι ένας θριαμβευτικός, χαρούμενος ύμνος της αγάπης μεταξύ των ανθρώπων που έχει γίνει αντανάκλαση, η εικόνα της Ουράνιας Αγάπης. «Ποιος μπορεί να βρει μια ενάρετη γυναίκα; Η οποία είναι περισσότερο πολύτιμη από τα ρουμπίνια και τα μαργαριτάρια … που η καρδιά του συζύγου της την εμπιστεύεται με ασφάλεια… που σε όλη την ζωή της εργάζεται δια το καλό του άνδρα της.» (Παροιμίες 31:10-12). Ο Απόστολος Παύλος παρομοιάζει τη Χριστιανική οικογένεια με την ένωση του Χριστού και της Εκκλησίας. Στην Αρχαία Ρώμη υπήρχε το εξής ρητό: «Η Αγάπη Νικά τα Πάντα!» («Omnio Vincit Amor!»).
Ρητό του αρχαίου Ρωμαίου ποιητή Βιργίλιου (70 – 19)
Στο Ορθόδοξο σύστημα αξιών, η αγάπη είναι αυτή που φέρνει τον άνθρωπο πιο κοντά στον Θεό: ο θρίαμβος της τέλειας ανθρώπινης αγάπης οδηγεί στη Θεία Αγάπη. Από τα πρώτα χρόνια, που οι Ρώσοι έγιναν Χριστιανοί, οι πνευματικές & ηθικές αξίες, οι κατευθυντήριες γραμμές της Ρωσίας, έχουν ταυτιστεί με την αλήθεια του Θεού, εδώ και 10 αιώνες. Από τα πολύ παλιά χρόνια, οι Ρώσοι θεωρούσαν τον γάμο ως ένα βαρυσήμαντο ιερό γεγονός. Στις αγροτικές οικογένειες, μέσα στα δάση & τις παγωμένες στέπες, μόλις γεννιόταν ένα κορίτσι, οι γονείς της άρχιζαν αμέσως να ετοιμάζουν την προίκα της, γνωρίζοντας ότι θα ερχόταν η στιγμή που η κόρη τους θα παντρευόταν και θα αποκτούσε τη δική της οικογένεια. Το σεντούκι της προίκας του κοριτσιού, που μια ημέρα θα γινόταν μητέρα, έπρεπε να γεμίσει με σεντόνια, κλινοσκεπάσματα, πετσέτες και τραπεζομάντιλα, τα οποία τα έραβαν, τα ύφαιναν και τα κεντούσαν κατά τη διάρκεια των μακριών χειμωνιάτικων βραδιών, ενώ έξω λυσσομανούσε ο παγωμένος άνεμος. Τα κορίτσια δεν παντρεύονταν μόνο από έρωτα, αλλά και με επιλογή των γονιών τους, με προξενιά και παρόλο που μπορεί να ακούγεται αυτό, παράξενο & απίστευτο στη σύγχρονη εποχή, αυτές οι οικογένειες συνήθως μακροημέρευαν και ζούσαν ευτυχισμένα. Τα ζευγάρια έπρεπε να παντρευτούν οπωσδήποτε στην Εκκλησία, ζητώντας την ευλογία του Θεού, για τη μελλοντική οικογενειακή τους ζωή και τη γέννηση υγιών παιδιών.
«Είναι ένα υπέροχο γεγονός που ο ίδιος ο Χριστός είναι παρών στο γάμο, γιατί όπου είναι ο Χριστός, όλα αποκτούν νόημα, αξιοπρέπεια, αρετή και όπου το νερό μετατρέπεται σε κρασί», λέει ο Άγιος Ιεράρχης Γρηγόριος ο Θεολόγος.
Με τον αγιασμό του Μυστηρίου του Ιερού Γάμου, ο Κύριος προσφέρει αόρατα στο παντρεμένο ζευγάρι την παντοδύναμη προστασία Του από τις δυσκολίες, τις αντιξοότητες της ζωής, από την κακία του διαβόλου που προσπαθεί να καταστρέψει την αγάπη μεταξύ των ανθρώπων.
Στην Ρωσία, από την αρχαιότητα, τα ρήματα «αγαπώ» και «λυπάμαι, ευσπλαχνίζομαι» ήταν συνώνυμες.
Μέσα στο γάμο, τα πάντα καθαγιάζονται & ευλογούνται: η σκληρή εργασία προς το ζειν, για την εξασφάλιση ενός εισοδήματος, οι δουλειές του νοικοκυριού, οι οικιακές φροντίδες και η συζυγική στοργή, οι αγκαλιές & τα χάδια, όλα καθαγιάζονται. Στον Χριστιανικό γάμο, όλα γίνονται στο όνομα της αγάπης που ποτέ δεν μειώνεται, ποτέ δεν φθείρεται, αλλά αυξάνεται με τα χρόνια, επειδή μέσα στην οικογένεια επικρατεί αγάπη και αρμονία, καθώς και αμοιβαία κατανόηση και η υποταγή του ενός προς τον άλλον, η συμμόρφωση μεταξύ των συζύγων και όλα τα ζητήματα επιλύονται από κοινού, με συνεννόηση. Προσευχόμενοι μαζί, το παντρεμένο ζευγάρι γίνεται ακόμη πιο αγαπητό μεταξύ του, έρχονται ο ένας πιο κοντά στον άλλον.
Η αληθινή αγάπη είναι αδιανόητη χωρίς συμπόνια, χωρίς την προθυμία να υπηρετήσουμε τον αγαπημένο μας, χωρίς να κουβαλάμε, να υπομείνουμε, ο ένας τις αδυναμίες του άλλου. Για αυτό δεν είναι περίεργο που στην αρχαία Ρωσία τα ρήματα «αγαπώ» και «ευσπλαχνίζομαι» ήταν συνώνυμα. Μακάριος, ευλογημένος είναι εκείνος του οποίου το σπίτι έγινε μια μικρή Εκκλησία κάτω από την προστασία του Παντοδύναμου Δημιουργού. Οι σύζυγοι στην Αγία Ρωσία τότε, ήξεραν πώς να προστατεύσουν την ευτυχία της αμοιβαίας αγάπης. Κάθε φορά που το ερωτευμένο ζευγάρι αντιμετώπιζε τον χωρισμό ─ για παράδειγμα, όταν ο σύζυγος πολεμιστής επιστρατεύονταν και έπρεπε να πάει στη μάχη ─ η σύζυγός του προσευχόταν για τον μονάκριβο άντρα της, στον Θεό, να τον προστατεύσει σε όλα τα μονοπάτια & τις κακοτοπιές του. Εκεί στα ξένα μακρινά μέρη, ο σύζυγος της, μέσα στους κινδύνους, ένιωθε πιο δυνατός, γνωρίζοντας ότι εκεί μακριά στην πατρίδα του, η πιστή, η ευγενική και η αγαπημένη γυναίκα του προσευχόταν γι’ αυτόν. Και αυτό του έδινε απίστευτη δύναμη.
Δεν γνώριζαν ποτέ πλήξη ή κορεσμό στη ζωή τους ─ δεν είχαν καν χρόνο να σκεφτούν κάτι τέτοιο. Ο σύζυγος, ο επικεφαλής του νοικοκυριού έπρεπε να κερδίσει τα προς το ζην, να δουλέψει σκληρά, να φροντίζει για την οικογένεια του, και η σύζυγος έπρεπε να κρατάει ζεστή την οικογενειακή εστία και να μεγαλώσει τα παιδιά τους. Βρίσκουμε ωραία παραδείγματα συζυγικής αγάπης και πίστης στη ζωή των Αγίων Ανδρόνικου & Αθανασίας, του Αγίου Πρίγκιπα Πέτρου & της Πριγκίπισσας Φεβρωνίας του Μουρόμ, του Κύριλλου & της Μαρίας, των γονέων του Αγίου Σεργίου του Ραντονέζ και πολλών άλλων.
Παράδειγμα συζυγικής Αγάπης του Αγίου Πρίγκιπα Πέτρου & της Πριγκίπισσας Φεβρωνίας του Μουρόμ
Ο Άγιος Πρίγκιπας Πέτρος & η Πριγκίπισσα Φεβρωνίας του Μουρόμ
Οι Άγιοι Πέτρος & Φεβρωνία: Οι προστάτες του Γάμου & της Οικογένειας
Το παντρεμένο ζευγάρι, οι δύο σύζυγοι, καλούνται να ζήσουν σε αγνότητα και να μην παραβιάζουν την εντολή «Ου μοιχεύσεις». Σύμφωνα με τα λόγια του Αποστόλου, «Ας είναι τίμιος κατά πάντα ο γάμος και η κοίτη των συζύγων αμόλυντος και καθαρά διότι ο Θεός θα κρίνει και θα καταδικάσει τους πόρνους και τους μοιχούς.» (Εβραίους 13:4).
Επίσης, ο Άγιος Ιεράρχης Ιωάννης ο Χρυσόστομος προτρέπει: «Στη γυναίκα ο άντρας της να είναι πιο αγαπητός από όλους. Η γυναίκα να είναι η πολυτιμότερη για τον άνδρα της και η σύζυγός του πρέπει να είναι η πιο υπάκουη απ’ όλους». Η πίστη στο καθήκον, συμπεριλαμβανομένου του συζυγικού καθήκοντος, ήταν υψίστη προτεραιότητα, πάντοτε έμφυτη για τον πιστό Χριστιανικό Ρωσικό λαό, για πολλούς αιώνες.
Ο απλός Ρωσικός λαός, έχοντας ισχυρές οικογενειακές παραδόσεις, τηρώντας σταθερά τους κανόνες της Ορθοδοξίας και τις εντολές του Χριστού, καταδίκαζε πάντοτε τη μοιχεία. Στα παλιά χρόνια, οι άνθρωποι δεν μπορούσαν καν να διανοηθούν το διαζύγιο. Τα διαζύγια επιτρέπονταν μόνο στα μέλη της ανώτερης τάξης, μεταξύ της πλούσιας ελίτ, αλλά ακόμη και σε αυτούς θεωρούνταν σκάνδαλα, ήταν σπάνια και προκαλούσαν την δημόσια κατακραυγή & καταδίκη.
Οι Γίγαντες της Ρωσικής Λογοτεχνίας υπερασπίζονται την Οικογένεια
Η αγάπη και το καθήκον έρχεται μερικές φορές σε σφοδρή αντίθεση με τις αδυναμίες της ανθρώπινης φύσης, και σ’ αυτή τη σύγκρουση μεταξύ του συζυγικού καθήκοντος και του «έρωτα που προέκυψε», οι Ρώσοι συγγραφείς & λογοτέχνες έπαιρναν πάντα το μέρος του καθήκοντος, καταδικάζοντας τις προγαμιαίες σχέσεις και τη μοιχεία. Ας θυμηθούμε τον τραγικό θάνατο της ηρωίδας της «Φτωχής Λίζας» (1792) του Ρώσου συγγραφέα Νικολάι Καραμζίν (1766 – 1826), της Άννας Καρένινα (1878), στο ομώνυμο αριστουργηματικό μυθιστόρημα του Λέοντα Τολστόι (1828 – 1910) ή της Κατερίνας στο δράμα «Γεννημένη από την Καταιγίδα» (1936) του Σοβιετικού συγγραφέα Νικολάι Οστρόφσκι (1904 – 1936). Ο μεγαλύτερος ποιητής της Ρωσίας & ένθερμος φιλέλληνας, Αλεξάντρ Πούσκιν (1799 –1837) αποκαλούσε την ηρωίδα του, Τατιάνα Λάρινα, «γλυκό ιδανικό» του, λόγω της ηθικής της καθαρότητας, της αποστροφής της προς την κοσμική σχέση, της πίστης της στο συζυγικό καθήκον, η οποία θριαμβεύει έναντι των ισχυρών ερωτικών συναισθημάτων της για τον Ονέγκιν. Η αδυναμία της Τατιάνας να απατήσει τον σύζυγό της, να παζαρέψει με τη συνείδησή της, η απροθυμία της να προσβάλει τον σύζυγό της με μια ανάξια συμπεριφορά —αυτό είναι που θα έπρεπε να αποτελεί το ελκυστικό φωτεινό παράδειγμα για τη σημερινή νεολαία.
«Η Φτωχή Λίζα» του ζωγράφου Ορέστ Κιπρένσκι (1827)
Το Μοναστήρι Σίμονοφ, έξω από την Μόσχα.
Στην ομώνυμη Λίμνη πνίγηκε η άτυχη «Φτωχή Λίζα»
[σ.μ. Οι πρώτοι αναγνώστες της ιστορίας της πάμφτωχης χωριατοπούλας Λίζας, που την ξεγέλασε ένας πλούσιος αριστοκράτης, ο Έραστ, αντιλήφθηκαν την ιστορία της Λίζας ως μια πραγματική τραγωδία – και δεν ήταν τυχαίο ότι η λίμνη κάτω από τα τείχη της Μονής Σιμόνοφ ονομάστηκε από το όνομα αυτής της ηρωίδας. Οι μεγάλες βελανιδιές που φύτρωναν γύρω από τη λίμνη ήταν γεμάτες με συγκινητικές επιγραφές: «Σ’ αυτόν τον τόπο, πέθανε η «Φτωχή Λίζα». Αν είσαι ευαίσθητος διαβάτη, στάσου για λίγο & κάνε μια προσευχή για την άτυχη Λίζα & πάρε μια ανάσα!»
Μιλώντας για τον χαρακτήρα της Τατιάνας Λάρινα, ο κορυφαίος μυθιστοριογράφος & Χριστιανός φιλόσοφος Φιόντορ Ντοστογιέφσκι έγραψε:
«Μπορούμε ακόμη να πούμε: ένας τόσο όμορφος & θετικός, ιδανικός θα έλεγα, χαρακτήρας Ρωσίδας γυναίκας δεν έχει επαναληφθεί σχεδόν ποτέ ξανά στη μυθοπλασία των διηγημάτων μας, εκτός ίσως από την φυσιογνωμία της Λίζα Καλίτινα στη «Μια Φωλιά των Ευγενών» (1857) του Ιβάν Τουργκένιεφ (1818 -1883)».
«Μπορούμε να πούμε ακόμη και τα εξής: Ο συγγραφέας γράφει για την ηρωίδα του Λίζα: «Αγαπούσε μόνο τον Θεό με ενθουσιασμό, σεμνά και τρυφερά». Για τη Λίζα, το νόημα της ζωής, συνίστατο στην αυτοθυσία, που είχε ως σκοπό να πλησιάσει τον Θεό και να ενσαρκώσει τα ηθικά ιδανικά του Χριστιανισμού. Όταν έμαθε ότι η σύζυγος του αγαπημένου της, που θεωρούνταν νεκρή, έρχεται στον εραστή της, η Λίζα, με τη Χριστιανική της ταπεινοφροσύνη, υποτάσσεται στη μοίρα της και προτρέπει τον αγαπημένο της Λαβρέτσκι να πράξει το ίδιο: «Εκείνο που απομένει και για τους δυο μας, είναι να πράξουμε το καθήκον μας. —Εσύ, Φιόντορ Ιβάνοβιτς — λέει στο αγαπημένο της — οφείλεις, πρέπει, πρέπει να συμφιλιωθείτε με τη γυναίκα σας, και εγώ να σε ξεχάσω». Θυσιάζει την προσωπική της ευτυχία και μπαίνει σε ένα μοναστήρι, ως μοναχή, για να αφιερώσει τη ζωή της στην υπηρεσία Εκείνου που αγάπησε με τόση ανιδιοτελή αφοσίωση από την παιδική της ηλικία. Απαρνήθηκε όλες τις ανέσεις & αγαθά αυτού του κόσμου για την αγάπη της προς τον Ύψιστο Θεό. Η εικόνα της Λίζας Καλιτίνα είναι ένα Ορθόδοξο θρησκευτικό & ηθικό ιδεώδες, ένα ιδανικό της αυτοθυσίας.
Η Λίζα Καλιτίνα, η ηρωίδα του διηγήματος «Μια Φωλιά των Ευγενών» του Ιβάν Τουργκένιεφ (1818 -1883) ενσαρκώνει ένα Ορθόδοξο θρησκευτικό & ηθικό ιδεώδες, ένα ιδανικό αυτοθυσίας, που θυσιάζει την προσωπική ευτυχίας της, χάριν της αγάπης της προς τον Θεό.
Αυτό είναι το σπίτι της ηρωίδας Λίζα Καλιτίνα, του μυθιστορήματος του Ιβάν Τουργκένιεφ (1859), στο Ορυόλ, το οποίο διασώθηκε. Στην Ρωσική λογοτεχνία η Καλιτίνα, «η ηρωίδα του Τουργκένεφ», ενσαρκώνει τον ιδανικό χαρακτήρα της Ορθόδοξης Ρωσίδας, που συνδυάζει υψηλά Χριστιανικά ιδανικά, πνευματική ομορφιά & βαθύ, πλούσιο εσωτερικό κόσμο. Βασίζεται σε μια αληθινή ιστορία. Η αληθινή Λίζα Καλιτίνα λέγονταν Ευδοκία Κορότνεβα. Γεννήθηκε το 1825 σε Ρωσική ευγενή οικογένεια στο Ορυόλ. Νεαρή ακόμη, η Ευδοκία, όπως η Λίζα, πήγε μοναχή, όπου πήρε το όνομα Μακαρία στο μοναστήρι Oryol Vvedensky (υπάρχει ακόμα στον ίδιο χώρο – 1st Kurskaya Street) και έδωσε έναν όρκο σιωπής. Η μοναχή Μακαρία πέθανε το 1902. Το σπίτι της όμως παρέμεινε & τώρα έχει ανακαινιστεί ως Μουσείου του λογοτέχνη Ιβάν Τουργκένιεφ.
Οι Δυσκολίες του Γάμου & οι Παγίδες των Πειρασμών
Η οικογενειακή ζωή δεν είναι χωρίς πειρασμούς & παγίδες στις οποίες εύκολα μπορεί να παρασυρθεί κάποιος. Υπάρχουν περιπτώσεις που ο ένας από τους συζύγους διαπράττει μοιχεία, απατάει το έτερο του ήμισυ. Η μοιχεία, η εξαπάτηση σημαίνει να προκαλείς ανεπανόρθωτη συναισθηματική προσβολή στον σύντροφο της ζωής σου, η οποία είναι όχι απλώς δύσκολο, αλλά συχνά και αδύνατο να συγχωρεθεί. Όσο πλησιάζουμε στη σύγχρονη εποχή μας, τόσο και περισσότερες περιπτώσεις μοιχείας πληθύνονται συνήθως μεταξύ των πλούσιων αριστοκρατών της εποχής.
Η Μοιχεία που Κατέστρεψε την Αγία Ρωσία & έγινε η αφορμή της Επανάστασης των Άθεων
Ένα εντυπωσιακό παράδειγμα της καταστροφής που μπορεί να προκαλέσει η μοιχεία, το αντλούμε από την προσωπική ζωή & οικογενειακή ζωή του Ρώσου Αυτοκράτορα Τσάρου Αλέξανδρου Β΄(1818 -1881). Στα νιάτα του ο Αλέξανδρος αποφάσισε να παντρευτεί την Γερμανίδα πριγκίπισσα Μαρία της Έσσης, λόγω της μεγάλης του αγάπης του γι’ αυτήν, τη μελλοντική αυτοκράτειρα Τσαρίνα Μαρία Αλεξάντροβνα. Όταν οι γονείς του εναντιώθηκαν σε αυτόν τον γάμο, τους ανακοίνωσε ότι προτιμούσε να εγκαταλείψει το στέμμα παρά αυτή την κοπέλα, που είναι ο έρωτας της ζωής του. Έτσι, οι γονείς του έδωσαν την συγκατάθεση τους.
Η Αυτοκράτειρα της Ρωσίας Μαρία Αλεξάντροβνα (σύζυγος του τραγικού Τσάρου Αλέξανδρου Β΄)
Ο γάμος τους ήταν ευτυχισμένος για πολλά χρόνια. Η Τσαρίνα Μαρία Αλεξάντροβνα του γέννησε οκτώ παιδιά. Αλλά σε ηλικία σαράντα ενός ετών, ο Τσάρος Αλέξανδρος ερωτεύτηκε παράφορα, την 16χρονη Αικατερίνα Ντολγκορούκοβα. Δεν μπόρεσε ή επέλεξε να μην καταπολεμήσει αυτήν την αμαρτία, εν τη γενέσει της, να πνίξει τα παράνομα συναισθήματα του, αλλά παραδόθηκε αμαχητί στο αχαλίνωτο ερωτικό πάθος του, σκεπτόμενος μόνο τη δική του ευχαρίστηση. Από αυτόν τον παράνομο μοιχικό «γάμο» γεννήθηκαν ακόμη 4 παιδιά.
Ο Τσάρος συμπεριφέρθηκε πολύ σκληρά στη εστεμμένη Αυτοκράτειρα της Ρωσίας και σύζυγό του, εγκαθιστώντας τη νεαρή ερωμένη του και τα παιδιά τους στα Χειμερινά Ανάκτορα, στην Αγία Πετρούπολη. Η Μαρία Αλεξάντροβνα, σκασμένη από την πίκρα & περιφρονημένη, πέθαινε από φυματίωση, ενώ ο σύζυγός της την επισκεπτόταν πολύ σπάνια, και αντ’ αυτού, περνούσε όλο τον ελεύθερο χρόνο του με τη νέα του «οικογένεια».
Αικατερίνη Ντολγκορούκοβα (1847 -1922), ήταν Ρωσίδα αριστοκράτισσα & μακροχρόνια ερωμένη του Τσάρου Αλεξάνδρου Β ́. Ο Τσάρος Αλέξανδρος Β΄ & η Αικατερίνη Ντολγκορούκοβα είχαν ήδη τρία τέκνα, όταν έκαναν έναν μοργανατικό γάμο 1880, έπειτα από τον θάνατο της νόμιμης συζύγου του Αυτοκράτορα, της Τσαρίνας Μαρίας Αλεξάντροβνας, στις 3 Ιουνίου 1880. Ένα χρόνο μετά, ο Αλέξανδρος δολοφονήθηκε στις 13 Μαρτίου 1881, από μέλη της επαναστατικής οργάνωσης «Λαϊκής Θέλησης» (Narodnaya Volya), και η Αικατερίνη έμεινε χήρα.
Ο Τσάρος Αλέξανδρος, φαινόταν να μην είναι σε θέσει να αντιληφθεί το τι καταστροφή προκαλούσε. Αλλοπαρμένος όπως ήταν, ξεμυαλισμένος από το ερωτικό πάθος του προς την νεαρά. Δεν μπορούσε να αντιληφθεί, ότι προκαλούσε ανυπολόγιστη δυστυχία στην ταπεινή σύζυγό του, η οποία τον αγαπούσε ολόψυχα, ανιδιοτελώς, κατά τη διάρκεια των σαράντα χρόνων του γάμου τους. Η Τσαρίνα Μαρία Αλεξάντροβνα υπέμεινε ταπεινά τα σωματικά και συναισθηματικά βάσανα, και κανείς δεν άκουσε ποτέ ούτε μια κακή λέξη να προφέρεται από αυτήν για τον σύζυγο της.
Ένα μήνα μετά το θάνατο της νόμιμης συζύγου του, της Μαρίας Αλεξάντροβνας, ο Τσάρος, μη μπορώντας να αντέξει ούτε την απαιτούμενη περίοδο πένθους ενός έτους να λήξει, παντρεύτηκε αμέσως, με εκκλησιαστικό γάμο, την Ντολγκορούκοβα, γεγονός που προκάλεσε την αγανάκτηση των ενήλικων παιδιών του από τον πρώτο του γάμο, και φυσικά την κατακραυγή του Ρωσικού λαού. Η κατακραυγή του Ρωσικού λαού σε λίγα χρόνια θα εξελιχθεί σε αιματηρή Επανάσταση, που θα σαρώσει το τελευταίο Ορθόδοξο Χριστιανικό Βασίλειο, την Τρίτη Ρώμη, την συνέχεια του Βυζαντίου.
Ποιος ξέρει με βεβαιότητα, αλλά ίσως ο βίαιος θάνατος του Τσάρου Αλέξανδρου Β΄, από τα χέρια ενός Ρώσου τρομοκράτη, μπορεί να ήταν η θεία τιμωρία για το μεγάλο αμάρτημά της μοιχείας του; Το ηθικό κύρος του Ρωσικού Στέμματος εξευτελίστηκε μπροστά τα μάτια του ευσεβούς Ρωσικού λαού, και έκτοτε, το κύρος των Τσάρων πήρε την κατιούσα μέχρι την Επανάσταση των Άθεων Μπολσεβίκων το 1917. Καταστράφηκε και κατέρρευσε η τελευταία μεγάλη Χριστιανική Αυτοκρατορία από την έκρηξη ενός αχαλίνωτου ερωτικού πάθους, που δεν μπόρεσε να τεθεί υπό λογικό έλεγχο από την αρχή.
Η δολοφονία του Τσάρου της Ρωσίας Αλέξανδρου Β΄ το 1881 από έκρηξη βόμβας που έριξαν στην άμαξά του Ρώσοι επαναστάτες. Ο θάνατος του Αλέξανδρου Β΄ προκάλεσε μεγάλη οπισθοδρόμηση στο μεταρρυθμιστικό κίνημα της Ρωσίας· πυροδότησε μεγάλη καταστολή των πολιτικών ελευθεριών στη Ρωσία και η αστυνομική βαρβαρότητα επανήλθε σε πλήρη ισχύ, με αποτέλεσμα την Κόκκινη Επανάσταση του 1917
Η Χριστιανική διδασκαλία μας καλεί να κυριαρχήσουμε, να ελέγξουμε στα πάθη μας, να παραμείνουμε άνθρωποι, ανθρώπινοι & όχι απάνθρωποι, κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες, δείχνοντας ευγένεια και συμπόνια για τον πλησίον μας, προπάντων για τον/την σύζυγος μας.
Η Αληθινή Αγάπη είναι πάντα μια Αυταπάρνηση, μια Αποκήρυξη του Εγωισμού μας
Στις μέρες μας, στους μοντέρνους καιρούς, οι νέοι που τους ενώνει ένα αίσθημα αμοιβαίας αγάπης συνάπτουν γάμο και παντρεύονται. Αυτή είναι η επιλογή τους, που έγινε με ελεύθερη ανθρώπινη βούληση, όταν προηγουμένως, άγνωστοι και ξένοι γίνονται οι πιο κοντινοί άνθρωποι, σαν σύζυγοι, και ο γάμος τους μακροημέρευε. Σήμερα, ένα ερωτευμένο ζευγάρι που υποτίθεται ότι θα αγαπούν ο ένας τον άλλον για πάντα και μόνο ο θάνατος θα τους χωρίσει, ο γάμος έχει πάρει την κατιούσα, και όλο και περισσότερο φθίνει. Πλησιάζει η ημέρα που θα δούμε το «Τέλους του Γάμου» (The End of Marriage).
Όμως η ερωτοχτυπημένη αγάπη ή αλλιώς το νεανικό ερωτικό πάθος, δημιουργεί γάμους που είναι πολύ εύθραυστοι με το παραμικρό. Τα εύθραυστα συναισθήματα, αν δεν συνδυαστούν, δεν συνοδεύονται από την κατανόηση της ιερότητας του γάμου, της γαμήλιας ένωσης, και την προθυμία να υπηρετήσει ο ένας τον άλλον, μια και ότι η αληθινή αγάπη είναι πάντα μια αυταπάρνηση του εγωισμού, μια αυτοθυσία. Η φλόγα της αγάπης, καίει στην οικογενειακή εστία, κατά κανόνα, μόνο με τη χάρη του Θεού. Ο Ρώσος φιλόσοφος Κονσταντίν Λεόντιεφ (1831 –1891) έγραψε: «Τι είναι μια οικογένεια χωρίς θρησκεία;… Ένα φύλο στον άνεμο. Όποιος θέλει να ενδυναμώσει την οικογένειά, την βάση της Ρωσίας, πρέπει να κρατήσει ζωντανά & αγαπητά όλα όσα σχετίζονται με την Εκκλησία μας».
Στον Χριστιανισμό, ο γάμος νοείται ως ένα άθλημα, ένα κατόρθωμα, σαν μια δοκιμασία της πνευματικής, ψυχικής και σωματικής δύναμης ενός ατόμου, ως μια σκληρή εργασία που αποσκοπεί στην επίτευξη ενός πολύ υψηλού στόχου της γέννησης και της ανατροφής παιδιών. Ο γάμος μπορεί γίνει όλο και πιο ισχυρός λόγω μόνο της αμοιβαίας προθυμίας να θυσιάζεται ο ένας για τον άλλον και να υποτάσσεται ο ένας στις ανάγκες του άλλου. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να γνωρίζουν σίγουρα όλοι οι νέοι που θέλουν να κάνουν οικογένεια. Εάν οι σύζυγοι περιμένουν μόνο σωματικές απολαύσεις ή άνεση και καλοπέραση στη ζωή τους, ο ένας από τον άλλον, τότε μια τέτοια ένωση είναι εύθραυστος & ασταθής, και δεν θα διαρκέσει πολύ.
Ο γάμος μπορεί να καταστραφεί από μικροπράγματα, από οποιαδήποτε μικροδιαμάχη ή από έναν καυγά ή να φθαρεί βαθμιαία, με την παρέλευση του χρόνου και τον κορεσμό και να σβήσει σιγά-σιγά. Συχνά, οι νέοι σύζυγοι έχουν μη ρεαλιστικές απαιτήσεις, ο ένας από τον άλλον, γεγονός που δημιουργεί επίσης ρωγμές, που αποδυναμώνει τη γαμήλια ένωση. Οι άνθρωποι παντρεύονται για να ζήσουν μαζί, αλλά συμβαίνει και οι δύο, ειδικά η νεαρή κοπέλα, να μην είναι τόσο συνηθισμένη στο να κάνουν τις καθημερινές δουλειές του νοικοκυριού. Παλαιότερα, ένα 10χρονο χωριατοκόριτσο μπορούσε να κάνει τα πάντα: να υφαίνει, να μαγειρεύει λαχανόσουπα και χυλό, να πλένει ρούχα & σεντόνια και να τα ξεπλένει στο ποτάμι, να φροντίζει τα μικρότερα αδέρφια της, ακόμη και να δουλεύει στα χωράφια. Σήμερα, τα νεαρά κορίτσια δεν ξέρουν να μαγειρέψουν, γιατί κανείς δεν τους τα έμαθε, πώς να προγραμματίζει έναν οικογενειακό προϋπολογισμό, και έτσι το «ερωτικό καράβι» του νεαρού ζευγαριού συχνά να ναυαγεί στα ρηχά νερά της καθημερινότητας, για την οποία κανείς από τους δύο συζύγους δεν προετοιμάστηκε».
Συμβαίνει επίσης, ο ένας εκ των δύο συζύγων να αναζητήσει κάπου αλλού την αγάπη και τον έρωτα. Να αλλάξει «αγάπες» (δηλαδή, να ικανοποιήσει τα ερωτικά πάθη και τις λάγνες επιθυμίες του), διαλύοντας έτσι πνευματικά, συνειδησιακά, τον ίδιο τον εαυτό του. Δυστυχώς, αυτό έχει ως αποτέλεσμα το διαζύγιο, ενδεχομένως μετά από λίγα χρόνια κοινής ζωής (ή μερικές φορές και μέσα σε λίγους μήνες). Στο δικαστήριο, κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, αποδεικνύεται ότι, κατά τη γνώμη του ενός εκ των δύο συζύγων, ότι ο γάμος τους ήταν «λάθος», και ότι υπήρχε «ασυμφωνία χαρακτήρων», που δεν διαπιστώθηκε πριν τον γάμο. Κατά τη διάρκεια του διαζυγίου, ο σύζυγος, έχοντας ζήσει ευτυχισμένος με τη σύζυγό του για είκοσι ή τριάντα χρόνια, εξηγεί — κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας στο δικαστήριο — τον ακόλουθο λόγο για το διαζύγιο: «Ήμασταν ακατάλληλοι ο ένας για τον άλλον»… «Δεν τα πηγαίναμε καλά».
Έτσι, η/ο πρώην σύζυγος ισχυρίζεται ότι ο γάμος του ήταν προϊόν μιας επιπόλαιας παρόρμησης της άμυαλης νεότητας, ένα ανεξέλεγκτο ερωτικό πάθος, και ενός διανοητικού μπλοκαρίσματος. Αυτό, φυσικά, δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια δικαιολογία, ένα πρόσχημα.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο πραγματικός λόγος του διαζυγίου είναι η μοιχεία. Όταν εμφανίζεται το «τρίτο πρόσωπο» μέσα στο ανδρόγυνο. Μία ερωμένη ή εραστής, συνήθως πολλά χρόνια νεότερη/ος. Έτσι, επειδή δεν είναι πλέον ικανοποιημένος με την παλιά του γυναίκα του, την πετάει αδίστακτα έξω από τη ζωή του σαν στυμμένη λεμονόκουπα. Συχνά, ένας άντρας, δεν σκέφτεται καν τις συνέπειες αυτών των πράξεών του. Του φαίνεται ότι επιτέλους τώρα γνώρισε το άλλο του μισό που του έλειπε και όλα τα προηγούμενα χρόνια που έζησε ήταν ένα «τραγικό λάθος» που πρέπει να διορθωθεί άμεσα. Πιστεύει ότι αν χάσει αυτή την ευκαιρία για διαρκή και αιώνια ευτυχία με την νέα του ερωμένη, τότε η ζωή του θα πάει χαμένη. Έχει … και αυτός «δικαίωμα στην ευτυχία».
Η πρώην σύζυγος δεν μπορεί να καταλάβει τι έκανε λάθος με τον άντρα της, πώς έγινε και ο αγαπημένος και τρυφερός σύζυγός της, εγκατέλειψε ξαφνικά την οικογένεια τους, τόσο την ίδια όσο και τα παιδιά τους, τα οποία φαινόταν να τα αγαπά τόσο πολύ πριν. Η άτυχη εγκαταλειμμένη γυναίκα υφίσταται βαρύ ψυχολογικό τραύμα. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η σκληρότητα και η προδοσία δεν μπορούν να δικαιολογηθούν με πρόσχημα την «αγάπη», τον «ξαφνικό έρωτα» ή ένα ισχυρό ανεξέλεγκτο ερωτικό πάθος. Πρόκειται, στην πραγματικότητα, για προδοσία του Θεού και του πλησίον.
Ταυτόχρονα, η νεαρή αντίζηλος, η ερωμένη είναι και αυτή πεπεισμένη ότι θα μπορέσει να χτίσει την δική της ευτυχία πάνω στη δυστυχία μιας άλλης γυναίκας. Λόγω της απειρίας, του εγωισμού και της υπερηφάνειάς της, δεν μπορεί να δει ότι ο «καλός της» μπορεί να είναι το ίδιο ανέντιμος και αδίστακτος μαζί της, όσο ήταν και με την πρώτη του γυναίκα του, γιατί κάθε ερωτικό πάθος κάποτε τελειώνει —και εξάλλου, η ομορφιά της δεν θα είναι αιώνια, αλλά θα ξεθωριάζει & θα μαραίνεται χρόνο με το χρόνο. Και τότε, θα ξαναβρεί έναν «καινούργιο πάλι έρωτα», πιο νέο από αυτήν, ξανά και ξανά, μια και όλοι έχουν το … «δικαίωμα να είναι ευτυχισμένοι».
Όμως, η επίγεια ευτυχία είναι πολύ σαθρή, απατηλή, και γι’ αυτό η Εκκλησία μας καλεί να αγαπήσουμε πρώτα απ’ όλα τον Θεό, γιατί η ευτυχία είναι δυνατή μόνο με την πίστη & τη ζωή κοντά στον Θεό. «Όποιος δεν αγαπά τον Θεό, και την οικογένειά του, δεν αγαπά τίποτα», είπε ο Άγιος Παΐσιος (1924-1994) ο Αγιορείτης.
Άγιος Παΐσιος (1924-1994) ο Αγιορείτης: «Όποιος δεν αγαπά τον Θεό, και την οικογένειά του, δεν αγαπά τίποτα»
Όταν δύο άνθρωποι βρίσκουν σταθερή ευτυχία, το οφείλουν στην υπομονή, την πίστη, το έλεος — που τους χαρίζει ο Θεός — και έτσι γίνονται ικανοί να ελέγχουν τον εαυτό τους και να συμπεριφέρονται ο ένας στον άλλο με αγάπη & προσοχή. Ένας επίσημος γάμος διαπαιδαγωγεί τον άνθρωπο, τον πειθαρχεί, τον διδάσκει υπομονή και τον προφυλάσσει από έναν βιαστικό και παρορμητικό χωρισμό.
Στη σύγχρονη κοινωνία, πολλοί άνθρωποι συμβιώνουν με «πολιτικούς γάμους» ή με ένα «σύμφωνο συμβίωσης» ή, με άλλα λόγια, απλά συγκατοικούν. Η ίδια η λέξη «συμβίωση», δηλαδή «συγκατοίκηση» ακούγεται σχεδόν σαν προσβολή για την προσωπικότητα του ζευγαριού. Η συγκατοίκηση αυτή είναι μια ένωση μεταξύ μιας γυναίκας με πολύ χαμηλή αυτοεκτίμηση και ενός άνδρα με χαμηλό βαθμό υπευθυνότητας. Μετά από μερικά χρόνια ενός τέτοιου «πολιτικού γάμου», εκείνη, βιώνοντας αυξανόμενο άγχος, θα περιμένει να επισημοποιήσουν επιτέλους τη σχέση τους στο ληξιαρχείο, ενώ εκείνος θα αποφεύγει ακόμη και την απλή αναφορά της λέξης του γάμου.
Η ετοιμότητα ενός άνδρα να παντρευτεί, να συνάψει γάμο, δείχνει τις σοβαρές του προθέσεις και την πεποίθησή του ότι η ένωση θα διαρκέσει μια ζωή. Ο επίσημος γάμος παρέχει στη γυναίκα οικονομική ασφάλεια σε περίπτωση που αποκτήσουν παιδιά. Είναι πολύ σημαντικό για τα παιδιά οι γονείς τους να μην είναι «συγκατοικούντες σύντροφοι», αλλά μια πραγματική οικογένεια. (Παρεμπιπτόντως, τα παιδιά παίρνουν πολύ βαριά το διαζύγιο των γονιών τους, μια και τα τραυματίζει ψυχικά δια βίου). Αν η σχέση είναι δυνατή, οι άνθρωποι παντρεύονται και κάνουν γάμο. Ένας επίσημος γάμος ενσταλάζει την πειθαρχία, διδάσκει την υπομονή και προφυλάσσει από βιαστικούς και παρορμητικούς χωρισμούς.
Σήμερα, τα στατιστικά στοιχεία για τα διαζύγια είναι συγκλονιστικά. Το 80% των γάμων καταλήγουν σε διαζύγιο. Το θέμα της προστασίας του θεσμού του γάμου είναι ένα από τα πιο σημαντικά θέματα για την εθνική ασφάλεια της Ρωσίας. Κάθε άνθρωπος πρέπει να χτίζει τη ζωή του σύμφωνα με το θρησκευτικό του καθήκον προς τον Θεό, ενώπιον του Θεού και των ανθρώπων, και όχι να ζει με την αρχή: «Κάνω ό,τι θέλω». Ο Άγγλος Χριστιανός στοχαστής Κλάιβ Στέιπλς Λιούις (Clive Staples Lewis, 1898 – 1963) προειδοποίησε δυσοίωνα:
«Προχωράμε προς μια κοινωνία στην οποία … κάθε ανθρώπινη επιθυμία, κάθε στιγμιαία παρόρμηση αναγνωρίζεται ως θεμιτή. Έτσι, διεκδικεί την λευκή κάρτα (carte blanche), δηλαδή την απόλυτη ελευθερία να ενεργεί όπως θέλει. Σε αυτή την περίπτωση, αν αυτό επικρατήσει, τότε… ο πολιτισμός μας πρέπει να θεωρηθεί ήδη νεκρός, και είναι αναπόφευκτο να εξαφανιστεί από προσώπου γης».
Αυτή είναι μια τρομερή δυσοίωνη προειδοποίηση προς τους φιλελεύθερους όλων των ειδών, που υπερασπίζονται τα «ανθρώπινα δικαιώματα», αλλά στην πραγματικότητα κηρύττουν την ανεκτικότητα απέναντι στην ηθική διαφθορά, δηλαδή επιδιώκουν την κατάργηση των ηθικών αξιών & κανόνων, στην κατάργηση της παραδοσιακής οικογένειας που θα σημάνει το «Τέλος του Πολιτισμού & του Ανθρώπου». Ο άνθρωπος δεν έχει μόνο δικαιώματα, αλλά και υποχρεώσεις απέναντι στην οικογένεια, την κοινωνία και την πατρίδα του.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία μας διδάσκει να προστατεύουμε, ως κόρη οφθαλμού, τον θησαυρό της οικογενειακής εστίας, του σπιτιού μας, να διαφυλάττουμε τη συζυγική πίστη και να ανατρέφουμε σωστά τα παιδιά. Μας διδάσκει επίσης, ότι η αγάπη των συζύγων δεν υπάρχει μόνο στην επίγεια ζωή, αλλά αντηχεί στην αιωνιότητα. Η αγάπη εντός της οικογένειας είναι αιώνια. Ας παραθέσουμε τους υπέροχους στίχους από το Ευαγγέλιο, του Αγίου Αποστόλου Παύλου για την αιώνια αγάπη:
(Ακόμη και αν υποτεθεί ότι έχω την ικανότητα …) «Αν και μιλάω με γλώσσες ανθρώπων και αγγέλων και δεν έχω αγάπη, γίνομαι σαν τον χαλκός που ηχεί ή σαν κύμβαλο αλαλάζον. Και αν έχω το χάρισμα της προφητείας και καταλαβαίνω όλα τα μυστήρια και όλη τη γνώση, και αν έχω όλη την πίστη, ώστε να μπορώ να μετακινήσω βουνά, και δεν έχω αγάπη, δεν είμαι τίποτε. Και εάν διαθέσω όλα μου τα υπάρχοντα, δια να αγοράσω ψωμιά και θρέψω με τα ίδια μου τα χέρια τους πεινώντας, και εάν παραδώσω το σώμα μου να καεί στην φωτιά, αλλά δεν έχω αγάπη, σε τίποτε δεν ωφελούμαι. Η αγάπη δείχνει μεγαλοψυχία και μακροθυμεί, είναι ευεργετική και εξυπηρετική. Η αγάπη δεν ζηλεύει και δεν φθονεί. Η αγάπη δεν φέρεται με αλαζονεία και αυθάδεια, δεν υπερηφανεύεται και δεν ξιπάζεται. Δεν συμπεριφέρεται απρεπώς και άκοσμα, δεν ζητεί εγωιστικά τα δικά της συμφέροντα, δεν εξερεθίζεται εύκολα εναντίον του άλλου, δεν βάζει ποτέ κακό στον νου της εναντίον του πλησίον και δεν θέλει να ενθυμείται το κακό που της έχει κάμει ο άλλος. Δεν χαίρεται, όταν βλέπει να γίνεται κάτι το άδικο, και αν ακόμη με αυτό εξυπηρετούνται τα συμφέροντά της, χαίρει δε όταν βλέπει να επικρατεί η αλήθεια. Όλα τα υπομένει και τα δικαιολογεί, όλα τα πιστεύει, όλα τα ελπίζει, όλα τα υπομένει.» (Α΄ Κορινθίους 13:1-7).
20 Ιανουαρίου 2025
Μαρία Τομπόλοβα
Μετάφραση: Liubov Ambrose
ΠΗΓΗ: https://orthochristian.com/166756.html
ΠΗΓΗ: https://pravoslavie.ru/166543.html
