Η ηλιόλουστη Ισπανία και η Πορτογαλία κατάφεραν να εισέλθουν σε όλα τα δελτία ειδήσεων παγκοσμίως ταυτόχρονα, με τον πιο εκκεντρικό τρόπο.
Απλά εξαφανίστηκαν — ή μάλλον, βυθίστηκαν στο απόλυτο σκοτάδι.
Σήμερα, ως ιστορικό γεγονός, μπορεί να ειπωθεί ότι λόγω βλάβης στο εθνικό σύστημα της Ισπανίας, σταμάτησε η αστική συγκοινωνία, σταμάτησε η κυκλοφορία των τρένων, απενεργοποιήθηκε το μετρό σε όλες τις μεγάλες πόλεις.
Διακόπηκε η λειτουργία των πιστωτικών και χρηματοπιστωτικών οργανισμών, δεν λειτουργούσαν τα ΑΤΜ.
Εξαφανίστηκαν τόσο οι παραδοσιακές τηλεφωνικές γραμμές όσο και οι κεραίες κινητής τηλεφωνίας, καθώς και το σταθερό ίντερνετ.
Τα νοσοκομεία χρησιμοποίησαν γεννήτριες βενζίνης και ντίζελ, δεχόμενα μόνο ασθενείς σε κρίσιμη κατάσταση.
Διακόπηκαν τα συστήματα ρύθμισης της κυκλοφορίας, ενώ σταμάτησαν να λειτουργούν τα συστήματα κεντρικής ύδρευσης, αποχέτευσης, επεξεργασίας και καθαρισμού του νερού.
Αποκόπηκε η εξωτερική ηλεκτροδότηση σε όλους τους επτά πυρηνικούς σταθμούς.
Πλήρης και καθολικός εκτροχιασμός…
Πανικός
Ο πληθυσμός της χώρας κατέφυγε μαζικά στα καταστήματα και τα σούπερ μάρκετ, αδειάζοντας τα ράφια από τα πάντα — από χαρτί υγείας μέχρι μακαρόνια.
Ειδική ζήτηση είχαν οι εξωτερικοί φορτιστές (power banks), η τιμή των οποίων, σύμφωνα με τη δυτική δημοσιογραφία, έφτασε στα ύψη το καθένα στην αγορά των κερδοσκόπων.
Η κυβέρνηση της Μαδρίτης ήταν σε πλήρη αποδιοργάνωση, καταφέρνοντας να στείλει στην πρωτεύουσα 30.000 αστυνομικούς και σκεπτόταν να καλέσει και τον στρατό.
Οι πολιτικοί, αντί να αναζητούν απάντηση στο διαρκές ερώτημα “τι να κάνουμε;”, άρχισαν να ψάχνουν για ενόχους, φυσικά, στους αντίπαλους.
Έτσι, ο ηγέτης του αντιπολιτευόμενου Λαϊκού Κόμματος, Alberto Nunez Feijo, ενώ οι κάτοικοι και οι επισκέπτες της Μαδρίτης περπατούσαν στο σκοτάδι των υπόγειων σταθμών του μετρό, εξαπέλυσε σφοδρή κριτική κατά του Pedro Sánchez και της κυβέρνησής του, κατηγορώντας τους, δικαίως, για τις “πράσινες” πολιτικές τους, δηλαδή την υπερβολική στροφή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Μέσα σε αυτήν την αναρχία, οι μόνοι που διατήρησαν την ψυχραιμία τους και έσπευσαν να επιλύσουν το μπλακ άουτ ήταν οι ενεργειακές εταιρείες.
Στην Ισπανία, η εταιρεία Red Eléctrica, και στην Πορτογαλία οι συνάδελφοί τους από την REN.
Παραλογισμός
Αξιοσημείωτο είναι ότι οι αρχές, απαντώντας στα εύλογα αιτήματα για εξηγήσεις, άρχισαν να δίνουν εκδοχές η μία πιο παράλογη από την άλλη.
Από τον αυθόρμητο υπερθερμενόμενο αγωγό υψηλής τάσης μέχρι την προκλητική ανοησία της επαγόμενης ατμοσφαιρικής δόνησης.
Όπως είναι εύκολο να καταλάβει κανείς, αυτές οι εξηγήσεις, πέφτοντας σε γόνιμο έδαφος λαϊκής οργής, έδωσαν άφθονους καρπούς.
Στην πραγματικότητα, η αιτία του συμβάντος είναι απολύτως προφανής.
Η Ισπανία είναι καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας.
Στην περσινή χρονιά, οι ισπανικές εταιρείες παραγωγής πώλησαν στο εξωτερικό 24 τεραβατώρες ηλεκτρικού ρεύματος.
Ο μεγαλύτερος αγοραστής είναι η γειτονική Πορτογαλία, στην οποία πωλούνται 13,5 τεραβατώρες.
Ακολουθούν η Γαλλία (9,1), το Μαρόκο (2,3) και η μικροσκοπική Ανδόρα, η οποία αγοράζει 240 γιγαβατώρες ετησίως.
Η Ισπανία, μάλιστα, είναι εξαιρετικά ενθουσιασμένη με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και μόλις στις 16 Απριλίου ανακήρυξε πανηγυρικά τον εαυτό της “την πιο πράσινη χώρα”.
Οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες της επέτρεψαν να αυξήσει τη παραγωγή ενέργειας από αιολικές γεννήτριες σε 256 γιγαβατώρες (45% της εθνικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας), ενώ τα ηλιακά πάνελ παρήγαγαν 151 γιγαβατώρες (27%).
Τι συνέβη
Στις 21 Απριλίου, δηλαδή ακριβώς μια εβδομάδα πριν από την καταστροφική κατάρρευση, καταγράφηκε νέο ρεκόρ: ο τομέας της ηλιακής ενέργειας έφτασε σε άμεση ισχύ πάνω από 20 γιγαβάτ, καλύπτοντας το 78% της συνολικής ζήτησης.
Αλλά στις 27 Απριλίου, στη Γαλλία, κοντά στα σύνορα με την Ισπανία, σε τμήμα της υψηλής τάσης μεταξύ των πόλεων Περπινιάν και Ναρμπόν, ξέσπασε πυρκαγιά, με αποτέλεσμα το τμήμα αυτό του δικτύου να αποκοπεί από το σύστημα μεταφοράς.
Και τότε ξαφνικά αποκαλύφθηκε ότι αυτό ήταν στην ουσία το μοναδικό συγχρονισμένο ενεργειακό γέφυρα μέσω της οποίας οι ισπανικοί μεγαβάτ μεταφέρονταν στη Γαλλία.
Για να το κατανοήσουμε εύκολα, φανταστείτε ότι σε κανάλι κυλάει ισχυρό ρεύμα νερού, αλλά σε κάποια στιγμή πέφτει μια πέτρα και μπλοκάρει τη ροή.
Αυτό ακριβώς συνέβη με το ενεργειακό σύστημα της Ισπανίας, το οποίο άρχισε να “πνίγεται” στη δική του ηλεκτρική ενέργεια.
Οι διαχειριστές δικτύου προσπάθησαν να εκτρέψουν τα πλεονάσματα μέσω του διασυνδετήρα προς το Μαρόκο, αλλά εκεί δεν υπήρχε το απαραίτητο πλήθος καταναλωτών.
Άρχισε η κλιμακωτή ενεργοποίηση των προστατευτικών συστημάτων, τα οποία άρχισαν να απενεργοποιούν ολόκληρους τομείς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Ως αποτέλεσμα, μέχρι το μεσημέρι της 28ης Απριλίου, το σύστημα των διαχειριστών δικτύου ENTSO-E κατέγραψε πλήρη διακοπή του ενεργειακού συστήματος της Ισπανίας.
Οι περιβόητες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) σε αυτή την περίπτωση δεν λειτούργησαν ως βοήθημα, αλλά ως βάρος που βύθισε οριστικά το ενεργειακό ισοζύγιο.
Το πρόβλημα των συχνοτήτων
Το θέμα είναι ότι όλα τα δίκτυα διανομής λειτουργούν σε συχνότητα 50 Hz εναλλασσόμενου ρεύματος.
Η διατήρηση των λειτουργικών συχνοτήτων παραδοσιακά ανατίθεται στους ισχυρότερους σταθμούς παραγωγής, συνήθως πυρηνικούς.
Μόλις τα προστατευτικά συστήματα άρχισαν να απενεργοποιούν τους πυρηνικούς σταθμούς, οι διαχειριστές άρχισαν να ενεργοποιούν πλήρως τους σταθμούς αερίου για να αντισταθμίσουν.
Ξεκίνησε μαζική ανισορροπία των φάσεων.
Οι ηλιακοί και αιολικοί σταθμοί παράγουν συνεχές ρεύμα και συνδέονται με το γενικό δίκτυο μέσω αντιστροφέων.
Αυτοί, μόλις ανίχνευσαν την αλλαγή συχνοτήτων, άρχισαν επίσης να απενεργοποιούνται, αφαιρώντας από το συνολικό ισοζύγιο τις διαφημισμένες ρεκόρ ισχύς.
Η παραγωγή ενέργειας κατέρρευσε πέντε φορές, αφού παρέμειναν σε λειτουργία μόνο οι λέβητες αερίου, ενώ από τον άνθρακα η Ισπανία είχε θριαμβευτικά αποσυρθεί πριν από δύο χρόνια.
Το αποτέλεσμα, όπως λέμε, είναι εμφανές.
Το δίδαγμα
Τα συμπεράσματα από τη μεγάλη ισπανική έκλειψη είναι αρκετά απλά και προφανή.
Σήμερα, οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας, είτε ηλιακή είτε αιολική, δεν μπορούν να αντικαταστήσουν πλήρως τις παραδοσιακές πηγές — από ορυκτά καύσιμα, περιλαμβανομένων του ουρανίου.
Η εμμονή με την “μοντέρνα” ατζέντα, αργά ή γρήγορα — σε συνδυασμό με κάποιες συνθήκες όπως ο ομίχλη, η νηνεμία και οι ενδογενείς πυρκαγιές — μπορεί να οδηγήσει σε κατάρρευση.
Όχι μια τουριστική ή διαφημιστική, αλλά εκεί όπου δεν λειτουργούν τα φανάρια, δεν κυκλοφορούν τα τρένα, δεν μπορείς να εξυπηρετηθείς και η μπαταρία κοστίζει… εκατομμύρια.
www.bankingnews.gr
