ΩΣ ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΦΟΡΟ ΤΙΜΗΣ ΣΤΟΥΣ ΑΓΙΟΥΣ, ΣΤΟΥΣ ΟΜΟΛΟΓΗΤΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΗΣ ΡΟΥΜΑΝΙΑΣ, ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΜΕ ΕΝΑ ΚΥΚΛΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΑΡΘΡΑ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΝΕΟΥΣ Η ΣΥΓΧΡΟΝΟΥΣ ΦΩΣΤΗΡΕΣ, ΕΛΕΩ ΘΕΟΥ, ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ.
ΟΙ ΆΓΙΟΙ ΤΟΥ ΑΡΔΕΆΛ
(Μετάφραση ορισμένων τμημάτων του άρθρου από το:
«ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΟΜΟΛΟΓΗΤΕΣ ΤΟΥ ΑΡΔΕΑΛ ως παράδειγμα Ορθόδοξης αντίστασης απέναντι στον οδοστρωτήρα του αντίχριστου και προτροπής για μια εν δόγματι συνείδηση, στους καιρούς συγχύσεως και αλαζονείας, στους καιρούς της τυραννίας του ψεύδους της «Νέας Εποχής»
Η «μεταστροφή» των Ορθοδόξων της Τρανσυλβανίας στο Γκρέκο-καθολικισμό.
Στο τέλος του 17ου αιώνα, κατά συνέπεια της «εξαγγελίας» που εξέδιδε, το 1691, εκ της Βιέννης, ο Λεοπόλδος ο 1ος, όπου θέσπιζε πως οι Μαγυάροι, οι Σέκελοι και οι Σάξονες υπήρξαν τα τρία προνομιούχα «έθνη», ενώ ο Ρωμαίο-Καθολικισμός, ο Λουθηρανισμός, ο Καλβινισμός και ο Ουνιτισμός υπήρξαν οι τέσσερεις αποδεκτές θρησκείες, η κατάσταση των Ρουμάνων από τη Τρανσυλβανία ήταν πολύ δύσκολη. Οι Ορθόδοξοι Ρουμάνοι ίσα που γινόταν ανεκτοί.
«Ο σκοπός ήταν ο δελεασμός των Ρουμάνων σε μια νέα Εκκλησία, δίχως καμία πρόδηλη προσηλυτιστική δράση, αφήνοντας τους με την πεποίθηση ότι δεν επιτελείται κάποια αλλαγή. Αποδεικνύεται και τοιουτοτρόπως ότι ο Ουνιτισμός υπήρξε μια επινόηση πολιτικής φύσεως. Ο Καθολικισμός δεν δεσμευόταν να αναλάβει κάποιο έργο μαζικής μεταστροφής διότι δεν πίστευε πως κάτι τέτοιο θα είχε επιτυχία. Επελέγη η ποιο εύκολη οδός: εκείνη της εξαπάτησης των Ρουμάνων Ορθοδόξων δια των κρατικών πιέσεων.» (Ιερέας και Καθηγητής Δ. Στανιλοάε, «Ο Ουνιτισμός στην Τρανσυλβανία ως προσπάθεια διάσπασης του Ρουμανικού λαού», Εκδόσεις του Βιβλικού και Αποστολικού Ινστιτούτου της ΡΟΕ, Βουκουρέστι, 1973, σελ. 19)
Πολλές ήταν, λοιπόν, οι πιέσεις που δεχόταν οι Ορθόδοξοι Ρουμάνοι, πολλοί ήταν και οι απατημένοι.
«Θα χρειάζονταν τόμοι ολόκληροι για να περιγράψουν την αδιάκοπη καταπίεση που υπέστη ο ρουμάνικος λαός της Τρανσυλβανίας, για την αποφασιστικότητα που υπεδείκνυε προκειμένου να παραμείνει στην Ορθόδοξη Εκκλησία, ιδιαίτερα στο διάστημα 1701-1761, όπου ένα μέρος αυτού κατάφερε να αποκτήσει Ορθόδοξο Επίσκοπο.» (Ιερέας και Καθηγητής Δ. Στανιλοάε, «Ο Ουνιτισμός στην Τρανσυλβανία ως προσπάθεια διάσπασης του Ρουμανικού λαού», Εκδόσεις του Βιβλικού και Αποστολικού Ινστιτούτου της ΡΟΕ, Βουκουρέστι, 1973, σελ. 37)
Τα πάθη των Ρουμάνων υπέρ της πατροπαράδοτης Πίστης
Η ωμότητα της νέας αρχής είναι απερίγραπτη:
«Οι Ορθόδοξοι Ρουμάνοι πέθαιναν παντού ως μάρτυρες της Πίστεως τους, είτε τυφεκισμένοι, είτε κρεμασμένοι, είτε από το πολύ ξύλο στα μπουντρούμια. Η ίδια η αυτοκράτειρα, η Μαρία Τερέζα είχε αναγκαστεί να παραδεχτεί στο rescriptum του 1760 ότι «σε εκείνο το πριγκιπάτο μας, ο όχλος αντιμετώπισε τον θάνατο και άλλες ωμότητες για την ελληνιστή θρησκεία του, μη ουνιτική.» (Ιερέας και Καθηγητής Δ. Στανιλοάε, «Ο Ουνιτισμός στην Τρανσυλβανία ως προσπάθεια διάσπασης του Ρουμανικού λαού», Εκδόσεις του Βιβλικού και Αποστολικού Ινστιτούτου της ΡΟΕ, Βουκουρέστι, 1973, σελ. 42)
Τα χρονικά της περιόδου είναι γεμάτα από αναφορές σχετικές με την κατάσταση των Ορθοδόξων της Τρανσυλβανίας. Εκείνοι είχαν απευθύνει στις αρχές της Βιέννης πληθώρα υπομνημάτων, που περιέγραφαν τις κυρώσεις που υφίσταντο. Οι στρατιώτες έμπαιναν τις νύχτες στα χωριά, δένανε τους σκοπούς, λήστευαν τα σπίτια των ιερέων και τους συνελάμβαναν, αφού πρώτα τους έδερναν. Τους ιερείς τους απελευθέρωναν μόνο υπό υπόσχεση ότι δεν θα τελούσαν Ιερές Ακολουθίες εφόσον δεν αναγνώριζαν πρώτα την ένωση με τη Ρώμη. Συνεπώς χιλιάδες άτομα πέθαναν αβάπτιστα, ανεξομολόγητα και ακοινώνητα. Υπήρξαν ιερείς που συνέχιζαν να λειτουργούν δίχως να μεταστραφούν στον Γκρέκο-καθολικισμό όμως δεν έμειναν ατιμώρητοι, με τις αυστριακές αρχές να τους κατάσχουν τις περιουσίες. Το 1755, οι Ρουμάνοι έγραφαν παραπονούμενοι στον Μητροπολίτη του Κάρλοβιτς αναφέροντας ότι τα μπουντρούμια ήσαν γεμάτα με ιερείς και λαϊκούς. Το Μάιο του 1760, στη Σύναξη των αρχόντων της Ντέβα (περιφέρεια Χουνεντοάρα), διαβάστηκε ένα υπόμνημα των πολυδοκιμασμένων Ρουμάνων. Σε αυτό εκείνοι δήλωναν ότι συμφωνούσαν να πληρώνουν όποιο φόρο, όμως δεν συμφωνούσαν να εγκαταλείψουν την πατροπαράδοτη Πίστη τους.
Ο Στρατηγός Άδολφ φον Μπούκοβ – ο πραγματικός ιδρυτής του Γκρέκο-καθολικισμού στη Τρανσυλβανία
Ένα χρόνο αργότερα, το 1761, ο Στρατηγός Άδολφ φον Μπούκοβ βρέθηκε απεσταλμένος στη Τρανσυλβανία, μαζί με στρατεύματα, για συγκεκριμένη αποστολή που αφορούσε την επαναφορά της τάξης. Αρχικά ο Στρατηγός υπεσχέθη στους Ρουμάνους την ικανοποίηση των αιτημάτων των. Πολύ σύντομα όμως ξεκίνησε μια καμπάνια καταστολής πολύ πιο σκληρή από τις προηγούμενες. Ένα από τα μέτρα ήταν η ανάκριση προκειμένου να μάθει ποιοί ήταν εκείνοι που αντιστεκόταν στην ένωση με τη Ρώμη. Παρ’ όλο που είχαν συγκροτηθεί δόλιες επιτροπές το αποτέλεσμα ήταν ότι σχεδόν παντού οι Ρουμάνοι δήλωναν Ορθόδοξοι. Το παράδοξο της κατάστασης είναι ότι παρα ταύτα ο στρατηγός αρνήθηκε να παρέχει τις εκκλησίες και τα αγαθά αυτών στους Ορθοδόξους όπως και θα ήταν φυσικό.
Η Επιτροπή διαμελίσεως που δρούσε στο Σιμπίου, προεδρεύοντος του Μπούκοβ, κατέγραψε μέρος των Ορθοδόξων Ρουμάνων ως ουνίτες, κατά το δοκούν, αψηφώντας τις επιλογές των Ρουμάνων. Στις 6 Μαΐου του 1761 ο στρατηγός Μπούκοβ στέλνει στην αυτοκράτειρα μια αναφορά:
«Παρακαλώ να μου επιτρέψετε να συστήνω τον επίσκοπο Διονύσιο (Νοβάκοβιτς, πρώην Ορθόδοξο επίσκοπο της Βούδας), παντού στο πριγκιπάτο… το συντομότερο δυνατό, προκειμένου να θέσω τέλος στην ακαταστασία των βαλάχων διαμέσου μιας πνευματικής κεφαλής, που θα μπορέσει έπειτα να πειθαρχήσει τους υποτακτικούς της. Κυρίως όμως να αντισταθεί στην όλο και αυξάνουσα επιρροή που ασκεί ο Σωφρόνιος (ο Άγιος Σωφρόνιος του Τσιοάρα), πάνω στο λαό· ήρθε πραγματικά η ώρα να λειτουργήσουμε κατ’ αυτόν τον τρόπο, ειδάλλως δεν θα μείνει τίποτα από την ένωση, παρ’ όλα τα μέσα που εφαρμόζω, ασφαλώς, ανελέητα, γεγονός που μαρτυρείται από ολόκληρη τη χώρα, διότι, ομολογουμένως, τόσο σκληρά και έντονα δεν έχω ξανά δουλέψει.» Ένα από τα μέσα για τα οποία μιλούσε ο Στρατηγός Μπούκοβ ήταν και η κατεδάφιση τον Ορθοδόξων μοναστηριών και σκητών.
Έτσι νόμιζε ο στρατηγός ότι θα γινόταν η μεταστροφή. Ο παπικός επίσκοπος Μπάζταϊ είχε τρομάξει με τα μέτρα που εφήρμοζε ο στρατηγός όταν εκείνος δήλωσε πως θα σφάξει όλους τους Ρουμάνους της περιφέρειας Μπίστριτσα διότι δεν ήθελαν να προσχωρούν στον Γκρέκο–καθολικισμό.
«Μπορούμε να πούμε ότι ο πραγματικός ιδρυτής της Ουνιτικής Εκκλησίας του Αρδεάλ ήταν αυτός ο αυστριακός στρατηγός, με τα κανόνια και τις οβίδες του» (Ιερέας και Καθηγητής Δ. Στανιλοάε, «Ο Ουνιτισμός στην Τρανσυλβανία ως προσπάθεια διάσπασης του Ρουμανικού λαού», Εκδόσεις του Βιβλικού και Αποστολικού Ινστιτούτου της ΡΟΕ, Βουκουρέστι, 1973, σελ. 46)
Οι Ομολογητές Άγιοι του Αρδεάλ – παραδείγματα για τους Ρουμάνους του σήμερα
Ο Όσιος Βησσαρίων (Σαράι), είχε ξεκινήσει, το 1744, ένα κίνημα κηρύγματός Ορθοδόξου Πίστεως. Αυτό το κίνημα θορύβησε περαιτέρω την Αυλή της Βιέννης που έκανε τα αδύνατα δυνατά ώστε να σταματήσει τον Όσιο από την Ορθόδοξο Ομολογία. Ο Όσιος παρέδωσε τη ψυχή του στα χέρια του Χριστού από τη φυλακή του Κουφστάιν.
Ένας άλλος ομολογητής που είχε ανησυχήσει τις αρχές είναι ο Άγιος Σωφρόνιος του Τσιοάρα. Το Υπόμνημα του 1760, που είχε κατατεθεί ενώπιον της Συνάξεως του Ντεζ ήταν το αποτέλεσμα της δράσης του Ιερομονάχου Σωφρονίου. Κατόπιν τούτου έγινε εφικτή η άφιξη του Επισκόπου Διονυσίου, ως πρώτος Ορθόδοξος Επίσκοπος των κατοίκων του Αρδεάλ έπειτα από μισό και πλέον αιώνα.
Οι Ιερείς Μωυσής Ματσινίκ εκ του Σιμπιέλ και ο Ιοάν του Γκάλες. Ο χρονογράφος εκ του Μπρασώφ, Ράντου Ντούμα αναπολούσε χρόνια αργότερα, ότι το 1776, ο ιερέας Ιοάν είχε δεχτεί επίσκεψη εκ μέρους μερικών εμπόρων εκ του Μπρασώφ. Ο Πατέρας Ιοάν ομολόγησε ότι καλύτερα να πεθάνει εκεί παρά να αφήσει την Ορθόδοξη Πίστη.
Ο δε Ομολογητής Ιερέας Μωυσής έφθασε, μαζί με τον πιστό Όπρεα Νικολάε Mικλαούς από το Σαλίστε, σε ακρόαση στην αυτοκράτειρα Μαρία Τερέζα και στο καγκελάριο Κάουνιτς. Ως απάντηση στο υπόμνημα που είχαν φέρει μαζί τους, οι κυβερνώντες τους έστειλαν στη φυλακή Κούφσταιν. Δίπλα σε αυτούς βρέθηκαν και αμέτρητοι ιερείς και πιστοί – άνδρες, γυναίκες, ακόμα και παιδιά – που παρέδωσαν τη ψυχή τους για τον πατροπαράδοτο νόμο. Κάποιοι από αυτούς δολοφονήθηκαν ή πέθαναν κατά συνέπεια τον κακουχιών, χτυπημένοι, φυλακισμένοι και δεδιωγμένοι από τα χωριά τους.
Ένα είναι το κοινό όμως ουσιώδες στις ζωές αυτών των μαρτύρων και ομολογητών (η μνήμη τους εορτάζεται στις 21 Οκτωβρίου – σ.μ.): η σταθερότητα τους στην Ορθόδοξη Πίστη, με την συνείδηση ότι «αν χάσουμε την Ορθοδοξία, χάνουμε τα πάντα». (Ράντου Χατζίου)
Δι’ ευχών των Αγίων Πατέρων ημών, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον ημάς!
Τουντόρα Νικουλάε»
Αγωνιζόμενοι Χριστιανοί
