Με τη δαμόκλειο σπάθη της διακοπής του ηλεκτρικού ρεύματος ζουν χιλιάδες νοικοκυριά, καθώς δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στους υπέρογκους λογαριασμούς ρεύματος, που η ρήτρα αναπροσαρμογής εκτόξευσε σε χιλιάδες ευρώ σε κάποιες περιπτώσεις. Υπέρογκα ποσά που ξεπερνούν το μηνιαίο οικογενειακό εισόδημα.
Από αύριο Τετάρτη όσοι καταναλωτές δεν έχουν πληρώσει τους λογαριασμούς λόγω της δυσβάστακτης ρήτρας αναπροσαρμογής, θα βρεθούν αντιμέτωποι με την απειλή της διακοπής ηλεκτροδότησης. Μόνο στην Αττική οι πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας δίνουν ημερησίως περίπου 500 εντολές για διακοπές ρεύματος.
Και μπορεί τα ευάλωτα νοικοκυριά να προστατεύονται από τη διακοπή του ηλεκτρικού ρεύματος, ωστόσο, όπως επισήμανε μιλώντας στο ΟΡΕΝ ο πρόεδρος των τεχνικών της ΔΕΗ Κώστας Μανιάτης, «ευάλωτα» πλέον έχουν γίνει και νοικοκυριά που μέχρι πριν από λίγους μήνες δεν είχαν πρόβλημα να εξοφλούν τους λογαριασμούς τους.
Από το καλοκαίρι του 2021 μέχρι σήμερα υπολογίζεται πως οι λογαριασμοί αυξήθηκαν μεσοσταθμικά κατά 30% -υπολογίζοντας και τη ρήτρα αναπροσαρμογής-, ενώ οι κρατικές επιδοτήσεις δεν κατάφεραν να αντισταθμίσουν τις αυξήσεις αυτές. Αποδείχθηκαν ψίχουλα και οι αντοχές των πολιτών εξαντλήθηκαν με τις συνεχείς ανατιμήσεις, την ενεργειακή κρίση, τους καθηλωμένους μισθούς και τη συρρίκνωση των πραγματικών εισοδημάτων.
Οι τελευταίοι -χειμερινοί- εκκαθαριστικοί λογαριασμοί που εκδόθηκαν βάσει των χονδρεμπορικών τιμών του Νοεμβρίου και του Δεκεμβρίου 2021 -που είχαν εκτιναχθεί στα ύψη- διέλυσαν τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Τα χρέη των καταναλωτών προς τη ΔΕΗ έχουν αυξηθεί κατά 5% τους τελευταίους μήνες.
Ενδεικτικό είναι πως πλέον ένας στους δύο πολίτες καθυστερεί να πληρώσει το ρεύμα και οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τους ιδιώτες παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας έχουν υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με το 2021.
Οι αιτήσεις για διακανονισμό παρουσιάζουν αύξηση 10% από μήνα σε μήνα, ενώ περισσότεροι από 1.000 πολίτες προσφεύγουν κάθε εβδομάδα στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας κατά της ρήτρας αναπροσαρμογής.
Το ποσοστό των καταναλωτών που πληρώνει μετά την πάροδο των 45 ημερών, από 25% προ κρίσης αυξήθηκε στο 50%, ενώ ο χρόνος αποπληρωμής από τις 45 ημέρες έφτασε τους τρεις μήνες.
Ρεύμα: Μαζικές αγωγές στους προμηθευτές για λογαριασμούς «φωτιά»
Στη Δικαιοσύνη προσφεύγουν εκατοντάδες καταναλωτές ζητώντας την κατάργηση της ρήτρας αναπροσαρμογής στους λογαριασμούς ρεύματος και των παράνομων χρεώσεων που αυτή συνεπάγεται, όπως υποστηρίζουν. Το Ινστιτούτο Καταναλωτών/Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδας προχωράει σε συλλογικές αγωγές κατά όλων των εταιρειών παροχής ενέργειας, καταγγέλλοντας ότι οι εταιρείες καρπώνονται υπερκέρδη εις βάρος των καταναλωτών.
Ο πρόεδρος του ΙΝΚΑ, Γιώργος Λεχουρίτης, αναφέρει:
«Οι ρήτρες αναπροσαρμογής επιβάλλονται χωρίς να προσδιορίζεται μέσα στον λογαριασμό τι αφορά, από πού και γιατί προέκυψε αυτό το ποσό. Απλώς βάζουν ένα ποσό ως ρήτρα αναπροσαρμογής και οι καταναλωτές καλούνται να το πληρώσουν.
Να πληρώσεις για κάτι επειδή αναφέρεται αυθαίρετα σε κάποιο συμβόλαιο και μάλιστα εμφανίζεται μετά τον Αύγουστο του 2021, και όχι πριν. Άρα, θεωρούμε εκ των πραγμάτων ότι οι ρήτρες αναπροσαρμογής είναι παράνομες και καταχρηστικές», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Πού στηρίζονται οι αγωγές
Όπως δηλώνει ο κ. Λεχουρίτης, τα βασικά επιχειρήματα αφορούν καταγγελίες για τη ρήτρα αναπροσαρμογής και τους διακανονισμούς για όσες εταιρείες δεν δέχονται να κάνουν.
«Κάναμε μια ομάδα νομικών συμβούλων οι οποίοι θα συνδράμουν στην κατάθεση της συλλογικής αγωγής στο Πρωτοδικείο Αθηνών. Οι αγωγές στηρίζονται στο ότι υπάρχουν παράνομοι και καταχρηστικοί όροι μέσα στα συμβόλαια και η νομική ομάδα πιστεύει ότι η προσφυγή στα δικαστήρια με βάση τη συλλογική αγωγή θα κερδηθεί», υποστηρίζει και σημειώνει ότι «ο νομοθέτης δεν δίνει κανένα δικαίωμα για να αλλάξουν τα συμβόλαια μονομερώς».
«Οι καταναλωτές δεν έχουν δικαίωμα, γιατί να το έχει η εταιρεία; Όταν κάνεις μια σύμβαση τηλεφωνική και δεν έχεις βάλει την υπογραφή σου, πώς είναι δυνατόν να ισχύσουν ρήτρες αναπροσαρμογής;», διερωτάται ταυτόχρονα.
Ο κ. Λεχουρίτης δηλώνει πως «τα παραπάνω ζητήματα τα έχουν επεξεργαστεί οι νομικοί σύμβουλοι και οι καταναλωτές θα διεκδικήσουν μέσω της συλλογικής αγωγής την επιστροφή όλων των χρημάτων» και συμπληρώνει λέγοντας πως «όσο περισσότεροι συμμετάσχουν τόσο καλύτερο θα είναι το αποτέλεσμα».
Μέχρι τις 15 Μαΐου η κατάθεση των αγωγών
Σύμφωνα με τον ίδιο, αγωγές στις οποίες συμμετέχουν οικιακοί καταναλωτές, επαγγελματίες και βιοτεχνίες θα κατατεθούν μέχρι το Πάσχα ή το αργότερο στις 15 Μαΐου και μέσω αυτών οι καταναλωτές διεκδικούν την επιστροφή όλων των χρημάτων που κατέβαλαν ή καλούνται να πληρώσουν λόγω της ρήτρας αναπροσαρμογής που είδαν στους λογαριασμούς ρεύματος.
«Μέχρι τις 15 Μαΐου θα έχουμε ολοκληρώσει τις διαδικασίες, καθώς υπολογίζουμε πως μέχρι τότε θα μαζευτούν τα 500 ενεργά μέλη σε οργάνωση καταναλωτών που απαιτούνται σύμφωνα με τον Νόμο 2251/94, ώστε να καταθέσουμε τη συλλογική αγωγή», ανέφερε ο πρόεδρος του ΙΝΚΑ και πρόσθεσε πως η πλατφόρμα θα παραμείνει ανοιχτή και μετά από αυτή την ημερομηνία.
Πώς μπορούν οι καταναλωτές να συμμετάσχουν στη συλλογική αγωγή
Σύμφωνα με τις σχετικές οδηγίες, η διαδικασία εγγραφής στη συλλογική αγωγή είναι οι εξής:
– Εγγραφή του ενδιαφερόμενου ως μέλους του ΙΝΚΑ. Η εγγραφή γίνεται συμπληρώνοντας την αίτηση εγγραφής και καταβάλλοντας εφάπαξ το ποσό των 20 ευρώ, και για τη συμμετοχή σε κάθε φάση της δικαστικής διαδικασίας θα χρειαστεί να καταβάλουν επιπλέον, για κάθε βαθμό δικαιοδοσίας, δηλαδή για την άσκηση της αγωγής στο Πρωτοδικείο, για την εισαγωγή της υπόθεσης στο Εφετείο και, τέλος, για την αναιρετική δίκη ενώπιον του Αρείου Πάγου, το ποσό των 50 ευρώ ανά συμμετέχοντα και ανά βαθμό δικαιοδοσίας.
Το δεύτερο βήμα είναι να συγκεντρώσουν τα έγγραφα που χρειάζονται, δηλαδή:
– Αντίγραφο της σύμβασης που έχουν υπογράψει με το δικό τους πάροχο.
– Αντίγραφα εκκαθαριστικών λογαριασμών Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου-Μαρτίου 2021.
– Αντίγραφα εκκαθαριστικών λογαριασμών Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου-Μαρτίου 2022.
– Μια έγγραφη εξουσιοδότηση να αναθέσουν την εκπροσώπησή τους στους δικηγόρους που έχουν αναλάβει τη σύνταξη, κατάθεση και εκδίκαση της αγωγής.
