Φωτιά στο Αιγαίο – Η Τουρκία αμφισβητεί ευθέως την ελληνική κυριαρχία και καταγγέλλει Μητσοτάκη για «μονομερείς ενέργειες»

Κόκκινο χτυπάει το θερμόμετρο στο Αιγαίο μετά την… πρωτοβουλία του Κυριάκου Μητσοτάκη να ανακοινώσει τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων, σε Ιόνιο και Νότιο Αιγαίο. Σε μια κίνηση που φαίνεται πως είχε στόχο να προκαλέσει την Τουρκία σε μια περίοδο που έχει έρθει ιδιαίτερα κοντά με τη Λιβύη με συμφωνίες για έρευνες υδρογονανθράκων. Μάλιστα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει  ότι η ανακοίνωση Μητσοτάκη έγινε στην αγγλική γλώσσα με βίντεο που αναρτήθηκε στα social media του πρωθυπουργού.
Η αντίδραση της Τουρκίας ήταν άμεση και ιδιαίτερα αιχμηρή… όπως αναμενόταν άλλωστε. Ειδικότερα, η Άγκυρα αμφισβητεί ευθέως την ελληνική κυριαρχία, προειδοποιεί ότι «οι μονομερείς ενέργειες πρέπει να αποφεύγονται», ενώ προανήγγειλε αντίστοιχα δικά της σχέδια. Μάλιστα, η Τουρκία χαρακτηρίζει τις ανακοινώσεις Μητσοτάκη γεωπολιτική πρόκληση μεταμφιεσμένη σε περιβαλλοντική πολιτική.
Μάλιστα, η Τουρκία χαρακτηρίζει τις ανακοινώσεις Μητσοτάκη γεωπολιτική πρόκληση μεταμφιεσμένη σε περιβαλλοντική πολιτική.
Σε κάθε περίπτωση, η ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών επαναφέρει στο προσκήνιο ζητήματα κυριαρχίας, θαλασσίων ζωνών και ανεπίλυτων ζητημάτων.
Από την πλευρά του, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτηρίζει ανεδαφικές τις αναφορές σε «κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες» και υποστηρίζει ότι «η άσκηση των δικαιωμάτων που απορρέουν από την ελληνική κυριαρχία δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης».

Η ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών

Πιο αναλυτικά, στην ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών αναφέρονται τα εξής:

«Αμέσως μετά την ανακοίνωση αυτής της πρωτοβουλίας από την Ελλάδα πέρυσι, το Υπουργείο μας εξέδωσε δήλωση στις 9 Απριλίου 2024, επαναλαμβάνοντας ότι τα Θαλάσσια Πάρκα που θα κηρυχθούν στο Αιγαίο Πέλαγος δεν θα έχουν νομικές συνέπειες στο πλαίσιο διασυνδεδεμένων ζητημάτων του Αιγαίου μεταξύ των δύο χωρών, συμπεριλαμβανομένων γεωγραφικών σχηματισμών των οποίων η ιδιοκτησία δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα με διεθνείς συμφωνίες. Τα σημεία που αναφέρονται στη δήλωσή μας παραμένουν σε ισχύ σήμερα.
Οι μονομερείς ενέργειες θα πρέπει να αποφεύγονται σε κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες όπως το Αιγαίο και η Μεσόγειος. Το διεθνές ναυτικό δίκαιο ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ παράκτιων κρατών σε αυτές τις θάλασσες, συμπεριλαμβανομένων και περιβαλλοντικών ζητημάτων. Σε αυτό το πλαίσιο, θα θέλαμε να σας υπενθυμίσουμε ότι η χώρα μας, ως παράκτιο κράτος στο Αιγαίο Πέλαγος, είναι πάντα έτοιμη να συνεργαστεί με την Ελλάδα.
Από την άλλη πλευρά, επαναλαμβάνουμε ότι, όπως και στο παρελθόν, οι προσπάθειες αξιοποίησης παγκόσμιων αξιών όπως η προστασία του περιβάλλοντος στο πλαίσιο διασυνδεδεμένων ζητημάτων του Αιγαίου και ζητημάτων που αφορούν το καθεστώς ορισμένων νησιών, βραχονησίδων και υφάλων των οποίων η κυριαρχία δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα με διεθνείς συμφωνίες δεν θα αποδώσουν κανένα αποτέλεσμα σήμερα.
Η Τουρκία θα ανακοινώσει επίσης τα έργα της που αποσκοπούν στην προστασία του περιβάλλοντος στις θαλάσσιες περιοχές τις επόμενες ημέρες.
Θα θέλαμε να εκμεταλλευτούμε την ευκαιρία για να τονίσουμε ότι η Τουρκία διατηρεί τη θέση της ότι πρέπει να υιοθετηθεί μια ειλικρινής και ολοκληρωμένη προσέγγιση για την επίλυση ζητημάτων με βάση το διεθνές δίκαιο, την ισότητα και την καλή γειτονία, στο πλαίσιο της Διακήρυξης των Αθηνών για τις Φιλικές Σχέσεις και την Καλή Γειτονία της 7ης Δεκεμβρίου 2023, η οποία αντικατοπτρίζει το πνεύμα που και τα δύο μέρη επιθυμούν να διατηρήσουν στις σχέσεις τους με την Ελλάδα».

Η απάντηση της Ελλάδας

Η καθιέρωση των Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο και στο Αιγαίο Πέλαγος γίνεται με αμιγώς περιβαλλοντικά κριτήρια σε περιοχές ελληνικής κυριαρχίας, αναφέρει σε ανακοίνωσή του το Υπουργείο Εξωτερικών σχετικά με την ανακοίνωση του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών για τα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα στο Ιόνιο και το Αιγαίο Πέλαγος.
Ενώ σημειώνει: «Αναφορές σε κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες είναι εντελώς ανεδαφικές.
Το νομικό καθεστώς στο Αιγαίο είναι ξεκάθαρο. Η ελληνική κυριαρχία στην περιοχή αυτή ορίζεται σαφώς και οριστικώς από διεθνή συμβατικά κείμενα.
Η Ελλάδα τάσσεται παγίως υπέρ του διαλόγου με την Τουρκία, με στόχο τη διευθέτηση της μοναδικής ελληνοτουρκικής διαφοράς, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, αυτή της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης μεταξύ των δύο χωρών.

Η άσκηση των δικαιωμάτων που απορρέουν από την ελληνική κυριαρχία δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης».

Οι χάρτες

Όπως φαίνεται και στους σχετικούς χάρτες η συνολική τους έκταση εκτείνεται στα 27.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα, 25% πάνω από τις αρχικές εξαγγελίες και εντός τους θα απαγορεύεται η αλιεία με μηχανότρατα.
Στόχος μεταξύ άλλων η προστασία και διαχείριση των πολύτιμων οικοσυστημάτων και ειδών τους, ενώ θα ληφθούν πρόσθετα μέτρα και περιορισμοί για την αποτελεσματική προστασία των πλέον ευάλωτων οικοτόπων και ειδών (επιτήρηση με drones, ραντάρ, δορυφορικές εικόνες).

Τα όριά προσδιορίστηκαν μετά από ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες, οι οποίες τίθενται σήμερα (21/7/2025) σε δημόσια διαβούλευση μέχρι τις 22 Σεπτεμβρίου.
Αμέσως μετά, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα προχωρήσει σε επεξεργασία των σχολίων της διαβούλευσης και τη σύνταξη του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος, με στόχο την κατάθεσή του στο ΣτΕ μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου.
Με την ολοκλήρωση της νομικής επεξεργασίας από το ΣτΕ και τη δημοσίευση των Προεδρικών Διαταγμάτων ολοκληρώνεται η θεσμοθέτηση των δύο πάρκων.

www.bankingnews.gr