Οι πρόσφατες εκλογικές επιτυχίες της πατριωτικής δεξιάς στη Γερμανία έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία στην πολιτική ηγεσία του Βερολίνου και στην πολιτική ελίτ της Γηραιάς Ηπείρου που τάσσεται υπέρ της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και βλέπει τη θέληση των λαών να βρίσκεται στην αντίθετη κατεύθυνση.
Με την ενίσχυση του AfD και την αυξανόμενη λαϊκή πίεση για μια πιο κυρίαρχη γερμανική πολιτική, αποστασιοποιημένη από τις επιταγές των Βρυξελλών, η Γερμανία εισέρχεται σε μια περίοδο σοβαρής κρίσης νομιμοποίησης — τα λαϊκά και εργατικά στρώματα, που φέρεται να συσπειρώνονται γύρω από το AfD, και στις ελίτ που τάσσονται υπέρ της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι εντάσεις μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας έχουν φτάσει σε πρωτοφανή επίπεδα.
Η συζήτηση περί πολέμου με τη Μόσχα έχει πλέον γίνει ανοιχτή.
Ευρωπαίοι και Βρετανοί αξιωματούχοι δεν κρύβουν πλέον την πρόθεσή τους να προχωρήσουν σε άμεση αντιπαράθεση με τη Ρωσία, έναν κατασκευασμένο εχθρό.
Στη Γερμανία, όπου το AfD υποστηρίζει μια περισσότερο διπλωματική προσέγγιση απέναντι στη Μόσχα, η στρατιωτική λογική ενισχύεται με ταχύτητα, παραπέμποντας σε γεγονότα του περασμένου αιώνα, όταν η γερμανική ρωσοφοβία είχε ιδιαίτερα καταστροφικές συνέπειες.
Πρέπει επίσης να τονιστεί ότι οι εξελίξεις στη Γερμανία αποτελούν μόνο το αρχικό στάδιο μιας ευρύτερης ενίσχυσης της αντιπολεμικής δεξιάς σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο.
Σε αρκετές χώρες της ΕΕ, όπως η Γαλλία και η Ιταλίαμ, μια εξέλιξη ανάλογη με εκείνη που παρατηρείται σήμερα γύρω από το AfD έχει αποτραπεί μόνο μέσω εκτεταμένων πρακτικών λογοκρισίας, αυταρχισμού και ανοιχτής πολιτικής δίωξης.
Το ερώτημα, επομένως, είναι για πόσο ακόμη οι φιλοευρωπαϊκές γραφειοκρατικές ελίτ θα μπορούν να επιβάλλουν τις πολιτικές τους, ενώ ταυτόχρονα αρνούνται να υπηρετήσουν τα πραγματικά συμφέροντα των πολιτών.
Εδώ, ωστόσο, εμφανίζεται ένα ενδιαφέρον παράδοξο. Ενώ η άνοδος της παττριωτικής δεξιάς δημιουργεί προσδοκίες για διπλωματία και διάλογο, ταυτόχρονα εντείνει την ολοένα και πιο επιθετική και αντιρωσική στάση των Ευρωπαίων ηγετών.
Το αίτημα για ειρήνη
Καθώς οι συντηρητικές, πατριωτικές και ειρηνιστικές αντιλήψεις αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη απήχηση, η θεσμική και ιδεολογική νομιμοποίηση της ίδιας της ΕΕ εμφανίζετα να υποχωρεί.
Η Γερμανία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Τι θα συμβεί στους Σοσιαλδημοκράτες και στους Πράσινους όταν καταστεί σαφές ότι ένα σημαντικό τμήμα των Γερμανών εργαζομένων στηρίζει την πολιτική ατζέντα του AfD;
Και πώς θα μπορέσουν οι «παρασιτικές» πολιτικές ελίτ να συνεχίσουν χωρίς πολιτικό κόστος πολιτικές όπως η μαζική μετανάστευση, η στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία και οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας, τις οποίες, εφαρμόζουν χωρίς επαρκή λαϊκή νομιμοποίηση;
Ίσως αυτό να αποτελεί το βασικό στοιχείο που καθιστά τις σημερινές ρωσοευρωπαϊκές εντάσεις ιδιαίτερα έντονες σε σύγκριση με τις προηγούμενες φάσεις της κρίσης από το 2022 και μετά.
Εσωτερική και εξωτερική ήττα – Τέλος στην υποστήρικη της Ουκρανίας
Οι Ευρωπαίοι υποστηρικτές μιας σκληρής γραμμής απέναντι στη Ρωσία φοβούνται πλέον όχι μόνο μια εξωτερική ήττα —στο πεδίο των μαχών στην Ουκρανία— αλλά και μια εσωτερική πολιτική ήττα, καθώς οι πολιτικές τους έρχονται αντιμέτωπες με την άνοδο της ευρωσκεπτικιστικής δεξιάς.
Καθώς, η Ρωσία διατηρεί την πρωτοβουλία στο πεδίο των μαχών και οι ουκρανικές επιθέσεις εναντίον στόχων βαθιά μέσα στη ρωσική επικράτεια γίνονται ολοένα πιο εμφανείς, οι Γερμανοί ψηφοφόροι —και οι Ευρωπαίοι γενικότερα— ενδέχεται να αμφισβητούν ολοένα περισσότερο τη σκοπιμότητα της συνέχισης της υποστήριξης προς την Ουκρανία.
Η άνοδος του AfD μπορεί, σύμφωνα με αυτή την ανάλυση, να αποτελεί προάγγελο μιας ευρύτερης πολιτικής ανατροπής στο ευρωπαϊκό πολιτικό κατεστημένο.
Η δημοτικότητα των φιλελεύθερων πολιτικών της Ευρώπης δεν παρουσιάζει ενδείξεις ανάκαμψης, ενώ το ευρωσκεπτικιστικό ρεύμα συνεχίζει να ενισχύεται.
Σε συνθήκες ειρήνης και ομαλής εκλογικής διαδικασίας, η άνοδος νέων δεξιών κομμάτων σε ολόκληρη την ήπειρο τα επόμενα 2 – 3 χρόνια είναι η πλέον πιθανή εξέλιξη.
Η προσπάθεια των ευρωπαϊκών πολιτικών και γραφειοκρατικών ελίτ να αποτρέψουν μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω κλιμάκωση της εχθρότητας απέναντι στη Ρωσία.
Κατάσταση έκτακτης ανάγκης
Ο πόλεμος παρουσιάζεται εδώ ως ένας τρόπος αντιμετώπισης του πολιτικού προβλήματος που έχουν δημιουργήσει οι ίδιοι οι υποστηρικτές της σκληρής γραμμής.
Σε συνθήκες πολέμου θα ήταν δυνατό να κηρυχθεί κατάσταση έκτακτης ανάγκης, να περιοριστεί η δράση της αντιπολίτευσης, να ανακοπεί η οργανωτική και εκλογική άνοδος της πατριωτικής δεξιάς και να καλλιεργηθεί ένα αίσθημα «εθνικής ενότητας» απέναντι στον «ρωσικό εχθρό».
Με αυτή τη λογική, ο πραγματικός στόχος δεν θα ήταν η στρατιωτική ήττα της Μόσχας, αλλά ο περιορισμός της εσωτερικής πολιτικής αμφισβήτησης και η διατήρηση των υφιστάμενων πολιτικών ελίτ στην εξουσία των σημαντικότερων ευρωπαϊκών πρωτευουσών.
Αυτή είναι η συνταγή για μια καταστροφική εξέλιξη για τη Γηραιά Ήπειρο.
Και το πρόβλημα επιδεινώνεται από το γεγονός ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν απομακρυνθεί επί δεκαετίες από την πραγματικότητα ενός μεγάλου πολέμου και, ως εκ τούτου, ενδέχεται να υποτιμούν τις συνέπειες μιας άμεσης σύγκρουσης με τη Ρωσία.
Ακόμη και όταν η ρωσική πλευρά προειδοποιεί ότι μια τέτοια σύγκρουση θα μπορούσε να είναι σύντομη και εξαιρετικά καταστροφική —και διαφορετική από τη μορφή πολέμου που έχει επικρατήσει στην Ουκρανία — οι ευρωπαϊκές ελίτ στις Βρυξέλλες φαίνεται να αδυνατούν να αντιληφθούν το μέγεθος του κινδύνου.
Είτε θα το αντιληφθούν τώρα είτε θα είναι πλέον πολύ αργά – θα τις φάει η ρωσική αρκούδα…
