(Ἀπόσπασμα ἀπό ὁμιλία τοῦ π. Θεοδώρου Ζήση, ὁμοτίμου καθηγητοῦ Πατρολογίας του Α.Π.Θ.)
Ἡ «Κλίμαξ» τοῦ ἁγίου Ἰωάννου εἶναι τό διαμάντι τῆς ἀσκητικῆς μας γραμματείας.
Οἱ ἐρευνηταί θεωροῦν πώς, ὅπως ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός τόν 8ο αἰ. συνόψισε ὅλη τήν προηγούμενη δογματική διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας, τό ἴδιο ἔκανε κι ὁ Ὅσιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος, ὁ ὁποῖος τόν 6ο αἰ. συνόψισε, κωδικοποίησε, ὅλη τήν προηγούμενη ἀσκητική διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας.
Στόν 6ο λόγο τῆς «Κλίμακος», ὁ ὁποῖος ἀναφέρεται στή μνήμη τοῦ θανάτου, ὁ ἅγιος Ἰωάννης μᾶς λέγει ὅτι ἡ δειλία ἀπέναντι στόν θάνατο, τό νά δειλιάζουμε, νά φοβόμαστε τόν θάνατο, αὐτό εἶναι φυσικό γνώρισμα, τό ὁποῖο προκλήθηκε ἀπό τήν προπατορική ἁμαρτία. Διαφέρει ὅμως ὁ τρόμος τοῦ θανάτου· δηλαδή τό νά φοβόμαστε τόν θάνατο εἶναι φυσικό, νά δειλιάζουμε πρό τοῦ θανάτου εἶναι στή φύση μας· ὄχι ὅμως καί νά τρομάζουμε μπροστά στόν θάνατο· ὀ τρόμος ἁποδεικνύει ὅτι δέν ὑπάρχει μετάνοια γιά τίς ἁμαρτίες μας. «Δειλία μέν θανάτου ἐστίν ἰδίωμα φύσεως ἐκ παρακοῆς προσγινόμενον. Τρόμος δέ θανάτου ἐστίν ἀμετανοήτων πταισμάτων τεκμήριον».
Ἐπίσης μᾶς λέγει ὅτι δέν εἶναι δυνατόν νά περάσουμε μέ εὐσέβεια τήν σημερινή μας ἡμέρα, τήν κάθε ἡμέρα μας, ἄν δέν τήν λογαριάζουμε σάν τήν τελευταία τῆς ζωῆς μας. Καί μάλιστα ἐδῶ μᾶς κάνει μιά σπουδαία ἐπισήμανση. Μᾶς λέγει ὅτι ἀκόμη καί οἱ Ἕλληνες φιλόσοφοι χαρακτηρίζουν τή φιλοσοφία ὡς μελέτη θανάτου· δεῖτε τί ὡραῖα πού τό λέγει: «Καί θαῦμα ὄντως, πῶς καί Ἕλληνές τι τοιοῦτον ἐφθέγξαντο· ἐπεί καί φιλοσοφίαν τοῦτο εἶναι ὁρίζονται, μελέτην θανάτου»· ἡ πραγματική φιλοσοφία εἶναι μελέτη τοῦ θανάτου.
————————————-
Ἀπό τό τρίτομο ἔργο τοῦ πατρός Θεοδώρου Ζήση «ΟΜΙΛΙΕΣ στίς Κυριακές καί στίς Ἑορτές τοῦ ἔτους», τόμος Β΄, σελ. 993, ἐκδόσεις «Τό Παλίμψηστον», Θεσσαλονίκη Δεκέμβριος 2024.
Ἐπιμέλεια ἀντιγραφῆς
Φώτιος Μιχαήλ, ἰατρός
