κατευθυντήριες οδηγίες για την αναγκαιότητα της συνταγογράφησης κάθε εξέτασης, ιδίως μαγνητικών και αξονικών τομογραφιών, είναι τα δύο νέα μέτρα που λαμβάνει το υπουργείο Υγείας σε μία ακόμη προσπάθεια να βάλει φρένο στον διαρκώς διογκούμενο αριθμό εξετάσεων που εκτελούνται.
Με απόφαση του υπουργού Υγείας, κ. Μάκη Βορίδη, κατανέμεται ο ετήσιος προϋπολογισμός του Οργανισμού για τις εξετάσεις ανά νομό και ανά πάροχο, δηλαδή ανά διαγνωστικό κέντρο ή γιατρό, σε όλη τη χώρα και παράλληλα μπαίνει ανώτατο όριο (πλαφόν) στον αριθμό των εξετάσεων που θα επιτρέπεται να γράφονται ανά παραπεμπτικό, ανάλογα με την ειδικότητα του γιατρού.
Ο ρυθμός συνταγογράφησης των εξετάσεων επέβαλλε τα μέτρα
«Η εποχή που κάθε γιατρός, ανεξάρτητα από ειδικότητα, συνταγογραφούσε όσες εξετάσεις ήθελε σε όσους ασθενείς επιθυμούσε και μάλιστα σε αριθμούς ιλιγγιώδεις, πρέπει να αποτελέσει γρήγορα παρελθόν» υπογραμμίζει ο πρόεδρος του ΕΟΠΥΥ, κ. Δημήτρης Κοντός και προαναγγέλλει μετά τις κατευθυντήριες οδηγίες, τον αναδρομικό κλινικό έλεγχο και την κατανομή πλαφόν ανά νομό και ανά πάροχο, την υποχρεωτική εφαρμογή θεραπευτικών και διαγνωστικών πρωτοκόλλων.
Η εφαρμογή του πλαφόν στις εξετάσεις κρίθηκε επιβεβλημένη από τους αρμόδιους, με βάση τα στοιχεία του ΕΟΠΥΥ. Είναι ενδεικτικός ο ρυθμός συνταγογράφησης σε μαγνητικές και αξονικές τομογραφίες σε ασφαλισμένους τα τελευταία δύο έτη: το 2013 διενεργήθηκαν 496.509 μαγνητικές τομογραφίες σε ασφαλισμένους έναντι 353.902 που έγιναν το 2012, με το ποσοστό της αύξησης να αγγίζει το 40,3% μέσα σ’ ένα χρόνο. Αύξηση καταγράφηκε και στον αριθμό των αξονικών τομογραφιών: το 2013 έγιναν 765.496 αξονικές τομογραφίες έναντι 623.508 το 2012 με την αύξηση να είναι της τάξεως του 28%. Το 2013 ο ΕΟΠΥΥ πλήρωσε για μαγνητικές και αξονικές 109 εκατ. ευρώ σε παρόχους, δηλαδή σε διαγνωστικά κέντρα και κλινικές.
Πως κατανέμονται τα ποσά στους νομούς της χώρας
Η υπουργική απόφαση καθορίζει το ποσό για τις διαγνωστικές εξετάσεις που θα αποζημιώνει ο ΕΟΠΥΥ ξεχωριστά για κάθε έναν από τους 51 νομούς της χώρας. Η κατανομή του ποσού γίνεται με βάση τον πληθυσμό και τις ανάγκες αλλά και με τις διενεργηθείσες εξετάσεις του κάθε παρόχου το προηγούμενο έτος.
Έτσι, σύμφωνα με τον πίνακα που περιλαμβάνεται στην υπουργική απόφαση η Αττική «πιστώνεται» από τον ΕΟΠΥΥ με 106, 8 εκατ. ευρώ για διαγνωστικές εξετάσεις, ο νομός Θεσσαλονίκης με 31 εκατ. ευρώ, ο νομός Αχαΐας με 8,6 εκατ. ευρώ, ο νομός Ηρακλείου με 8,5 εκατ. ευρώ και ο νομός Λάρισας με 7,9 εκατ. ευρώ. Την πρώτη δεκάδα με τους νομούς που παίρνουν σημαντικό μερίδιο από το κονδύλι για τις εξετάσεις συμπληρώνουν οι νομοί Ευβοίας (5,8 εκατ. ευρώ), Αιτωλοακαρνανίας (5,8 εκατ. ευρώ), Μαγνησίας (5,6 εκατ. ευρώ), Δωδεκανήσου (5,3 εκατ. ευρώ) και Σερρών (4,9 εκατ. ευρώ).
Το κονδύλι για τις εξετάσεις που διαθέτει ο ΕΟΠΥΥ σε κάθε νομό θα κατανεμηθεί σε 12 μηνιαίες «δόσεις» στα διαγνωστικά κέντρα, εργαστήρια και γιατρούς που διαθέτει, με βάση τις εξετάσεις που είχε κάθε πάροχος πραγματοποιήσει το 2013. Εάν ο πάροχος συμπληρώνει το πλαφόν του ποσού που του αναλογεί πριν από το τέλος του μήνα θα μπορεί να ζητεί την πληρωμή των εξετάσεων από τον ασφαλισμένο ή να τον παραπέμπει σε άλλο διαθέσιμο διαγνωστικό κέντρο. Επισημαίνεται ωστόσο στην υπουργική απόφαση ότι ο ασφαλισμένος θα μπορεί να κάνει την εξέταση δωρεάν στα νοσοκομεία και τις άλλες δημόσιες δομές υγείας.
Δραστικοί περιορισμοί στους γιατρούς
Οι γιατροί υποχρεούνται να εκδίδουν τα παραπεμπτικά σε ηλεκτρονική μορφή από το σύστημα της ΗΔIΚΑ e−prescription. Διευκρινίζεται στην υπουργική απόφαση ότι χειρόγραφα παραπεμπτικά απαιτούν θεώρηση από ελεγκτή ιατρό του ΠΕΔΥ, εφόσον η αξία τους υπερβαίνει τα εξήντα (60) ευρώ και εκτελούνται όταν υπάρχει αποδεδειγμένη αδυναμία έκδοσης ηλεκτρονικού παραπεμπτικού.
Η απόφαση βάζει «στοπ» στη συνταγογράφηση, διαγνωστικών εξετάσεων από ιατρούς αμιγώς εργαστηριακών ειδικοτήτων και συγκεκριμένα Βιοπαθολόγους, Ακτινοδιαγνώστες, Κυτταρολόγους και Παθολογοανατόμους.
«Φρένο» μπαίνει και στους γιατρούς που μπορούν να συνταγογραφούν και να εκτελούν επίσης τις εξετάσεις με εξοπλισμό που διαθέτουν στο ιατρείο τους. Οι λεγόμενες ατο−παραπομπές, δηλαδή συνταγογράφηση κι εκτέλεση από τον ίδιο γιατρό, θα αποζημιώνονται εφεξής με ειδική τιμή που αντιστοιχεί στο 60% των κάθε φορά ισχυουσών τιμών αποζημίωσης του ΕΟΠΥΥ.
Το ίδιο ισχύει και για περιπτώσεις κέντρων στα οποία εκτελούνται εξετάσεις που έχουν συνταγογραφηθεί από ιατρούς που έχουν σχέση μετοχική ή εργάζονται ως υπάλληλοι ή συνεργάζονται με οποιαδήποτε εργασιακή σχέση με το κέντρο.
Αυστηρές αλλά όχι υποχρεωτικές οδηγίες συνταγογράφησης
Με την υπουργική απόφαση του κ. Βορίδη, τίθεται για πρώτη φορά πλαίσιο οδηγιών και κανόνων για τη συνταγογράφηση παραπεμπτικών για συγκεκριμένες εξετάσεις.
Σήμερα, κανόνες για τη συνταγογράφηση εξετάσεων ουσιαστικά δεν υπάρχουν. Το αν ο γιατρός δεν καταχραστεί την ελευθερία αυτή, επαφίεται καθαρά στη δεοντολογία.
«Η έλλειψη συντονισμένης πολιτικής καθοδήγησης των παρόχων έχει οδηγήσει σε γιγάντωση φαινομένων προκλητής ζήτησης διαγνωστικών εξετάσεων με αντίστοιχη αύξηση της δαπάνης, χωρίς ωφελιμότητα για τον ασθενή» διαπιστώνει ο νομοθέτης στο παράρτημα με τις Ενδείξεις Διαγνωστικών Εξετάσεων Βάσει Κατευθυντήριων Οδηγιών.
Για παράδειγμα, η απόφαση ορίζει ότι ο ΕΟΠΥΥ δικαιολογεί την παραπομπή για μαστογραφία ανά τρία χρόνια σε ασφαλισμένη ηλικίας 20-40 ετών και κάθε χρόνο σε ασφαλισμένη άνω των 40 ετών. Αναλόγως, για τεστ Παπ ορίζεται ότι ενδείκνυται για γυναίκες ηλικίας 21 έως 65 χρόνων με συχνότητα μια φορά ανά τριετία και για κάθε γυναίκα με προηγούμενη τραχηλική ενδοεπιθηλιακή δυσπλασία CIN2, CIN3 ή αδενοκαρκίνωμα in situ χωρίς περιορισμό ηλικίας για διάστημα τουλάχιστον 20 χρόνων.
