Όταν η κρίση στην Ουκρανία εισήλθε σε μια νέα φάση τον περασμένο Φεβρουάριο του 2014, το θέμα της ημέρας πριν από πέντε μήνες ήταν «θα παρέμβει ο Πούτιν και η Ρωσία με στρατιωτικές δυνάμεις»; Ωστόσο, σήμερα το βασικό ζήτημα αποτελεί το «γιατί δεν έχει παρέμβει ο Πούτιν» και «γιατί φαίνεται ολοένα και περισσότερο πως δεν θα το κάνει».
Κατά την τελευταία δεκαετία, οι ΗΠΑ υποστηρίχθηκαν στο ουκρανικό έδαφος από πρωτο-φασιστικά στοιχεία, χρηματοδοτώντας, όπως παραδέχθηκαν, αυτές τις δυνάμεις με ένα ποσό της τάξης των 5.000.000.000 δολαρίων! Στη συνέχεια παραγκώνισαν τους διαπραγματευτές της ΕΕ και παρενέβησαν άμεσα τον περασμένο Φεβρουάριο, όταν εμφανίστηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση, προκειμένου να επιτευχθεί η οικονομική συμφωνία που παρά ταύτα δεν ήταν όσο «πολιτικά επιθετική» θα ήθελαν σύμφωνα με την άποψή τους.
Οι ΗΠΑ θέλησαν σαφώς την πολιτική αλλαγή του καθεστώτος σε όλο το μήκος, όχι απλά μια ευνοϊκή οικονομική συμφωνία με την Ουκρανία. Η λεγόμενη «Πορτοκαλί Επανάσταση» που άρχισε πριν από μια δεκαετία είχε ως μοναδικό ρόλο την απόσπαση της Ουκρανίας από τη ρωσική οικονομική και πολιτική τροχιά. Η ουκρανική κρίση του 2013 προσέφερε μια νέα ευκαιρία για να ολοκληρωθεί ο ημιτελής πολιτικός στόχος της «Πορτοκαλί Επανάστασης». Εντούτοις, οι Ευρωπαίοι βυθισμένοι στα δικά τους οικονομικά προβλήματα, δεν ενδιαφέρθηκαν να αναλάβουν τα ηνία.
Σε μία πολυσυζητημένη δήλωση της Βιρτζίνια Νούλαντ («στο διάολο η ΕΕ»), μίας από τις σημαντικότερες διπλωμάτες των ΗΠΑ στην Ουκρανία, λίγο πριν την έναρξη της επανάστασης, οι Αμερικάνοι θεώρησαν ότι οι Ευπρωπαίοι θα παρέμβαιναν άμεσα, αναλαμβάνοντας τον έλεγχο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μαζί με την Ευρωπαϊκή ηγεσία του ΔΝΤ, ανέλαβαν τις διαπραγματεύσεις για την οικονομική διάσωση της Ουκρανίας, όμως οι ΗΠΑ συνέχισαν την πάγια πολιτική τους.
Η διαμάχη μεταξύ των ΗΠΑ και της ΕΕ, που ξέσπασε ολοκληρωτικά με το πραξικόπημα Φλεβάρη 2014 στο Κίεβο, όταν οι ΗΠΑ ανέλαβαν δράση στο ουκρανικό έδαφος, είναι εμφανής μέχρι σήμερα: Από το Μάιο του 2014, μετα τις ουκρανικές κοινοβουλευτικές εκλογές, οι ΗΠΑ συνέχισαν να πιέζουν για αυστηρότερες οικονομικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας, κατευθύνοντας τη νεοσύστατη κυβέρνηση Ποροσένκο, να αναλάβει μία πιο επιθετική στρατιωτική δράση στις ανατολικές περιοχές της Ουκρανίας. Τους τελευταίους μήνες, άλλωστε, έχει γίνει ακόμη πιο σαφές ότι οι ο στρατός των ΗΠΑ, η CIA, καθώς και οι σύμβουλοι ειδικών δυνάμεων των ΗΠΑ, κάνουν… κουμάντο στο στρατό της χώρας για λογαριασμό του Ποροσένκο. Αμερικάνοι σύμβουλοι εισρέουν συνέχεια στην Ουκρανία από τον περασμένο Μάιο, ενώ κάθε αλλαγή που αφορά την τακτική και την στρατηγική για την καταπολέμηση των μετώπων στις ανατολικές περιοχές, συμπίπτουν σχεδόν πάντα με επισκέψεις υψηλόβαθμων πολιτικών των ΗΠΑ και στρατιωτικών στελεχών από ΗΠΑ και ΝΑΤΟ στη χώρα.
Αντίθετα, οι κυβερνήσεις της ΕΕ έχουν προσπαθήσει να κρατήσουν τις οικονομικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας περιορισμένες και σε επιλεγμένα άτομα, σε αντλιθεση με τις ολοκληρωτικές οικονομικές κυρώσεις που προτείνουν οι ΗΠΑ, ζητώντας παράλληλα την κατάπαυση του πυρός και την άμεση διαπραγμάτευση μεταξύ των πλευρών.
Λόγω της επιθετικής πολιτικής των ΗΠΑ προς την Ουκρανία σήμερα, το ερώτημα είναι: «Γιατί ο Πούτιν δεν ανταποκρίθηκε πιο επιθετικά στη δυναμική προσπάθεια διακοπής των ρωσικών πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων στην Ουκρανία; Γιατί η Ρωσία δεν παρενέβη στρατιωτικά μέχρι σήμερα και όπως φαίνεται δεν σκοπεύει να το κάνει»;
Οι πιθανές απαντήσεις για την προσεκτική και μετρημένη αντίδραση της Ρωσίας, απέναντι στην επιθετική στάση και την στρατιωτική πολιτική των ΗΠΑ στην Ουκρανία είναι πολλές…
Πρώτον, το διακύβευμα εδώ δεν είναι απλώς μια μάχη για τις ανατολικές περιοχές της Ουκρανίας. Δεν είναι καν μία μάχη για την ίδια την Ουκρανία. Πρόκειται για μια ευρύτερο γεωπολιτικό στρατηγικό αγώνα, που αναδύεται σε ολόκληρη την ευρασιατική ήπειρο, καθώς πλέον ξεδιπλώνονται οι νέες παγκόσμιες ανακατατάξεις.
Η ουκρανική κρίση έχει διάφορα νοήματα. Αλλά σε γεωπολιτικό επίπεδο αφορά το αν η Ευρώπη θα συνεχίσει να αναπτύσσει ακόμα βαθύτερους οικονομικούς και πολιτικούς δεσμούς με τη Ρωσία από ό,τι μέχρι σήμερα, ή εάν οι ΗΠΑ θα λάβουν δραστικότερα μέτρα για να επιβραδύνουν, και ενδεχομένως να αποκόψουν την αυξανόμενη οικονομική σχέση Ευρώπης-Ρωσίας.
Ο γραφών απορρίπτει την άποψη ότι η παρέμβαση των ΗΠΑ στην Ουκρανία είναι το αποτέλεσμα μιας «περιπετειώδους» εξωτερικής πολιτικής που έπιασε την κυβέρνηση Ομπάμα και τους μηχανισμούς ασφαλείας της στον ύπνο. Πρόκειται για μία προγραμματισμένη παρέμβαση, σύμφωνα με τα συμφέροντα των ΗΠΑ.
Τα εν λόγω συμφέροντα, αφορούν την εμφάνιση μιας γενικής κρίσης στην Ουκρανία το 2013, λειτουργώντας έτσι ως μια ευκαιρία για τις ΗΠΑ, ώστε εξασφαλίσουν περαιτέρω παγκόσμια οικονομική ηγεμονία, εμποδίζοντας την εκτροπή της Ευρώπης προς την αναδυόμενη Ρωσία.
Η αυξανόμενη εξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο και την ενέργεια είναι λίγο-πολύ γνωστή. Κατά την τελευταία δεκαετία η Ευρώπη προμηθεύεται τουλάχιστον το ένα τρίτο του αερίου της από τη Ρωσία. Και οι οικονομίες της Ανατολικών χωρών της ΕΕ είναι σχεδόν πλήρως εξαρτημένες από το ρωσικό φυσικό αέριο. Ωστόσο, η ενεργειακή εξάρτηση αποτελεί μόνο την ορατή «κορυφή του παγόβουνου» μιας αυξανόμενης αμοιβαίας οικονομικής εξάρτησης μεταξύ της Ρωσίας και της Ευρώπης.
Το γερμανικό, ιταλικό, γαλλικό εξαγωγικό και εισαγωγικό εμπόριο με τη Ρωσία σε διάφορες κατηγορίες έχει αυξηθεί σημαντικά κατά την τελευταία δεκαετία, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής και των εξαγωγών στρατιωτικού εξοπλισμού. Η ανάπτυξη της Γαλλίας και την εξαγωγή των δύο αερομεταφερόμενων ελικοπτέρων στη Ρωσία, αλλά είναι μία απόδειξη. Η χρηματική ποινή των 9 δις δολαρίων που επέβαλαν οι ΗΠΑ στη γαλλική τράπεζα, BNP, θα μπορούσε να θεωρηθεί, τουλάχιστον εν μέρει, ως απάντηση των ΗΠΑ και απειλή για τη Γαλλία, για την παράδοση των μεταφορέων στη Ρωσία, παρά την διάψευση των ΗΠΑ για το εν λόγω γεγονός. Παράλληλα οι προτάσεις των ΗΠΑ για να αποκτήσει η Ευρώπη υγροποιημένο φυσικό αέριο είναι μια άλλη ένδειξη της προσπάθειάς της να απογαλακτιστεί από την Ευρώπη τους ρωσικούς πόρους. Με μια συνδυασμένη οικονομία περίπου ίση με το μέγεθος των ΗΠΑ, η Ευρώπη αποτελεί ένα μεγάλο και πολύ σημαντικό «οικονομικό βραβείο», που θα επιτρέψει στη Ρωσία να αποκτήσει πολύ μεγάλο έρεισμα. Και κατά την άποψη των συμφερόντων των ΗΠΑ, η οικονομική διείσδυση της Ρωσίας, έχει φτάσει ήδη πολύ μακριά.
Ένας πιθανός δεύτερος λόγος που ο Πούτιν φαίνεται απρόθυμος να εμπλακεί στρατιωτικά άμεσα στις ανατολικές περιοχές, είναι ότι αναγνωρίζει πως ο ρωσικός στρατός εξακολουθεί να υστερεί σε σύγκριση με τις δυνάμεις των ΗΠΑ-ΝΑΤΟ στη χώρα. Ο εκσυγχρονισμός του ρωσικού στρατού δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
Επομένως, είναι αδύνατο να έρθει σε σύγκρουση με τις υπάρχουσες δυνάμεις στην περιοχή. Έχοντας επανεντάξει την Κριμαία νωρίτερα, πριν οι ΗΠΑ ήταν σε θέση να χειραγωγήσουν την κυβέρνηση Ποροσένκο και να ανασυστήσουν τον ουκρανικό στρατό, ο Πούτιν γνωρίζει ότι μια παρόμοια εξέλιξη στις ανατολικές περιοχές είναι εξαιρετικά απίθανο να αποδειχθεί τόσο επιτυχής όσο στην Κριμαία.
Τρίτον, υπάρχει ο σημαντικός παράγοντας των οικονομικών… ολιγαρχών της Ρωσίας. Δεν δείχνουν ενδιαφέρον για μια στρατιωτική σύγκρουση στην ανατολική Ουκρανία, έτσι ώστε να διατηρήσουν σε καλό επίπεδο τις επενδυτικές συμπράξεις με τους τραπεζίτες της Δυτικής Ευρώπης και των βιομηχανικούς καπιταλιστές. Πολλοί από αυτόυς έχουν επίσης μεγάλες οικονομικές θέσεις στη ρωσική εταιρεία-κολοσσό, Gazprom, στην οποία οφείλονται περίπου 4.4 δισεκατομμύρια δολάρια από την ουκρανική κυβέρνηση, σε αναδρομικές πληρωμές φυσικού αερίου. Ο μόνος τρόπος για να πάρουν τα χρήματά τους τόσο η Gazprom, όσο και οι ολιγάρχες είναι μέσω της δόσης των 18 δις που θα καταβληθούν από το ΔΝΤ στην οποία εν μέρει περιλαμβάνονται και οι αποπληρωμές τους. Ωστόσο οι ΗΠΑ και ο Ποροσένκο εξακολουθούν να χρησιμοποιούν την συμφωνία ως δόλωμα, καθώς αρνούνται να συμφωνήσουν στους τελικούς όρους, ενόσω υπάρχουν στρατιωτικές επιχειρήσεις σε εξέλιξη.
Από τους διάφορους λόγους πίσω από την εμφανή απροθυμία του Πούτιν να παρέμβει στην ανατολική Ουκρανία, το πιο συναρπαστικό είναι ότι πλέον υφίσταται ένα γεωπολιτικό στρατηγικό διακύβευμα για το μέλλον της ίδιας της Ευρώπης: θα αποτραβηχτεί από τις συνεχώς αναπτυσσόμενες σχέσεις της με τη Ρωσία ή γενικά η Ευρώπη και πιο συγκεκριμένα η Γαλλία και η Γερμανία θα διατηρήσουν ή ακόμα και θα ενισχύσουν τη σχέση τους με τους Ρώσους; Μια ρωσική στρατιωτική παρέμβαση θα εμπόδιζε σαφώς το τελευταίο σενάριο, οδηγώντας σε αντιστροφή σχέσεων με την Ευρώπη.
Ο Πούτιν είναι μαέστρος της τακτικής και των πολιτικών παιχνιδιών και έχει επίγνωση των γεωπολιτικών επιπτώσεων σε περίπτωση άμεσης παρέμβασης στη χώρα. Πρόβλεψή μας είναι πως θα συνεχίσει να παρέχει όλη την υποστήριξη που μπορεί στους αντάρτες στο Ντόνετσκ και το Λουχάνσκ, χωρίς κάποια άμεση στρατιωτική αντίδραση.
Άρθρο του Jack Rasmus
Μετάφραση Απόδοση Δημήτρης Μπαλογιάννης
Αποκλειστικά για το Hellasforce
Πηγή: Hellasforce
