Ενώ η αμερικανική εταιρία Oliver Wyman διενεργεί τα τεστ αντοχής των ευρωπαϊκών τραπεζών για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζες, οι διοικήσεις των ελληνικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων σε ξεχωριστές ανακοινώσεις τους, διαψεύδουν ότι γνωρίζουν τα αποτελέσματα της έκθεσης.
Τα τεστ αντοχής είναι εξετάσεις προσομοίωσης σε ακραία σενάρια, δηλαδή εξετάζονται οι αντοχές των τραπεζών σε δυσμενείς εξελίξεις της οικονομίας πχ μεγάλη ύφεση, αύξηση κόκκινων δανείων κτλ. Γι’ αυτό ακριβώς το λόγο τρέχουν και δεν φτάνουν με τη διαχείριση των κόκκινων δανείων, αφού τα δάνεια που δεν πληρώνονται για διάστημα άνω των 90 ημερών, τα μη εξυπηρετούμενα δηλαδή, αγγίζουν το 44% του ελληνικού ΑΕΠ.
Τα αποτελέσματα αναμένεται να ανακοινωθούν το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου, σύμφωνα με τις ελληνικές τράπεζες που εξέδωσαν ανακοινώσεις για να διαψεύσεις τις διαρροές ότι γνωρίζουν εκ των προτέρων τα στοιχεία.
Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της χώρας μας «καίγονται» να μάθουν τα στοιχεία της έκθεσης, καθώς αυτά θα κρίνουν τη βιωσιμότητα του τραπεζικού συστήματος. Δηλαδή, αν λόγω των τεράστιων κόκκινων δανείων που αγγίζουν τα 77 δισ. ευρώ, θα χρειαστούν και νέα κεφάλαια παρά τις αυξήσεις κεφαλαίου, τις εκδόσεις ομολόγων και τις συνεχείς στηρίξεις του κράτους.
Σε αυτή την περίπτωση τα πράγματα θα είναι δύσκολα, καθώς θα τρέξουν να βρουν κεφάλαια και οι υπόλοιπες τράπεζες της Ευρώπης που θα βρεθούν με «τρύπες».
Το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, βέβαια, διαθέτει ένα «μαξιλάρι» ασφαλείας ύψους 11 δισ. ευρώ.
Tην ίδια ώρα αρνητικό για την βιωσιμότητα των ελληνιών τραπεζών είναι το γεγονός ότι δεν θα μπορέσουν να αντλήσουν χρήματα από το νέο πρόγραμμα της φθηνής χρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Τα περίπου 250 δισ. ευρώ που θα διοχετεύσει σε πρώτη φάση από τον Σεπτέμβριο ο κ. Draghi στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα – από ένα σύνολο περίπου 850 δισ. ευρώ – δεν θα αφορούν τις ελληνικές τράπεζες για ένα πολύ απλό λόγο: τα κρατικά ομόλογα που έχουν στην διάθεσή τους οι ελληνικές τράπεζες είναι χαμηλής διαβάθμισης και δεν είναι αποδεκτά ως εγγυήσεις για την απορρόφηση των πάμφθηνων τετραετούς διάρκειας δανείων από την ΕΚΤ!
Η προηγούμενη απόφαση της ΕΚΤ, η οποία με βάση τις αξιολογήσεις των προγραμμάτων από την τρόικα, είχε επιτρέψει την αποδοχή των ελληνικών κρατικών ομολόγων ως εγγυήσεις για την παροχή ρευστότητας προς τις ελληνικές τράπεζες λήγει σε λίγους μήνες και δεν έχει ανανεωθεί. Αποτέλεσμα αυτού είναι ότι οι τέσσερις ελληνικές τράπεζες υπό τις παρούσες συνθήκες μένουν εκτός νυμφώνος από το νέο πρόγραμμα πάμφθηνης χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Το σχέδιο «Β» κυβέρνησης – τραπεζών και ο «αναβαλλόμενος φόρος»
Οι διοικήσεις των τραπεζών βλέποντας ότι αν προχωρήσουν σε κούρεμα δανείων στις επιχειρήσεις, που είναι και ο μεγαλύτερο όγκος των επισφαλών δανείων (κοντά στα 40 δις) οι τρύπες θα είναι μεγάλες. Έτσι, θα πρέπει να εγγράψουν στα οικονομικά τους αποτελέσματα εξίσου μεγάλες ζημίες.
Η πρόταση που ρίχνουν στο τραπέζι ονομάζεται «αναβαλλόμενος φόρος». Αυτή η πρακτική δεν είναι άγνωστη και για τις δυο πλευρές, αφού είχε τεθεί και το 2012, όταν οι τράπεζες έπρεπε να αποτυπώσουν στα οικονομικά τους στοιχεία, τις ζημίες από το κούρεμα των ομολόγων. Τι είχαν αποφασίσει τότε;
Με βάση τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα, μπορούσαν να «κλείσουν» τη ζημία που θα προέκυπτε με τη φορολόγηση των μελλοντικών τους κερδών. Με αυτό τον τρόπο – τότε – θα «γλίτωναν» περί τα 4,9 δις ευρώ. Αυτή η πρακτική εφαρμόζεται εδώ και χρόνια κυρίως σε εισηγμένες επιχειρήσεις.
Η Κομισιόν το 2012 απάντησε ότι αυτή η πρακτική, με τον τρόπο που είχε αποφασιστεί να γίνει, αποτελούσε έμμεση χρηματοδότηση προς τις τράπεζες. Δηλαδή, το κράτος που αποζημίωσε τις τράπεζες με 50 δις από τα ομόλογα, θα έδινε δια της πλαγίας και νέα χρηματοδότηση στις ίδιες τις τράπεζες, οι οποίες θα ήταν διπλά «κερδισμένες».
Το ίδιο ζητούν να γίνει και τώρα με τις ζημίες που θα προκύψουν από τα κόκκινα δάνεια, σε περίπτωση που αναγκαστούν να τα διαγράψουν έστω και κατά ένα ποσοστό.
Αν δηλαδή, προχωρήσουν στην αναδιάρθρωση επιχειρηματικών δανείων, τότε θα γίνεται συμψηφισμός της ζημιάς με αναβαλλόμενο φόρο σε 30 ισόποσες ετήσιες δόσεις, μια περίοδο χάριτος πρακτικά 2,5 ετών. Αυτός ο συμψηφισμός θα γίνει κανονικά, με τον φορολογικό συντελεστή που ισχύει σήμερα, στο 26%.
Το οικονομικό επιτελείο, αν και θέλει να δώσει κίνητρα στις τράπεζες να προχωρήσουν στη διευθέτηση κόκκινων δανείων, ανησυχεί ότι οι συνεχείς πριμοδοτήσεις προς τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δεν αποτελούν ούτε ηθική ούτε πρακτική λύση στο πρόβλημα.
Από την άλλη, υπάρχει η ανησυχία ότι το σχέδιο με τον αναβαλλόμενο φόρο μπορεί να «κολλήσει» στην Κομισιόν και την ΕΚΤ, θεωρώντας και πάλι ότι δίνεται έμμεση χρηματοδότηση προς τις τράπεζες.
Ένας άλλος πονοκέφαλος για το οικονομικό επιτελείο, είναι να ζητήσουν αντίστοιχη μεταχείριση και ιδιωτικές εταιρίες (μη τραπεζικές), εφόσον τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα το επιτρέπουν. Σε περίπτωση δηλαδή, που μια εταιρία έχει χορηγήσει δάνειο σε μια θυγατρική της και υποστεί κούρεμα, τότε θα πρέπει και αυτή να «απολαύσει» αναβαλλόμενο φόρο από το κράτος.
Τι θα γίνει όμως που το Υπουργείο Οικονομικών αποφασίσει ο αναβαλλόμενος φόρος προς τις τράπεζες (και αυτός από το PSI και ο νέος για τα δάνεια αν γίνει) δεν έχει ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα ισχύος, αλλά μόνιμο χαρακτήρα;
Ενδέχεται, υπό πολλές προϋποθέσεις, με βάση τα κέρδη που θα εμφανίσουν οι τράπεζες, να μην πληρώνουν φόρο στο δημόσιο για αρκετά χρόνια!
