Δεν πρόκειται για λάθος είδηση. Πράγματι ο υπουργός Οικονομικών της Ιρλανδίας εκφράσθηκε αρνητικά απέναντι στην κοινοτική απόφαση για πρόστιμο 13 δισ. ευρώ στην Apple. Kαι η κυβέρνησή του θα προσφύγει εναντίον της απόφασης…
Το “επεισόδιο” που σε τελική ανάλυση καταλήγει να δίνει… έμμεση συνέχεια στα κίνητρα του Brexit έχει ως εξής. Μετά από πολυετή έρευνα οι αρμόδιες αρχές της Κομισιόν κινήθηκαν και απέδωσαν ευθύνη εκτεταμένης φοροδιαφυγής στην Apple την οποία κατηγορούν ότι…
απέφυγε πολύ μεγάλους φόρους μέσω δύο εταιρειών που έχει στην Ιρλανδία. Η φορολόγηση μέσω του εταιρικού μηχανισμού της Ιρλανδίας ήταν χαμηλότερη της μίας μονάδας (1%)! Οι φόροι που έχει αποφύγει αφορούν τις τεράστιες πωλήσεις των προϊόντων της (ipad, iphone, κ.λ.π.) στην Ευρώπη και ειδικά στις μεγάλες αγορές της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας κ.λ.π., αλλά και σε άλλες περιοχές υψηλής κατανάλωσης όπως η Μ. Ανατολή και η Ινδία.
Οι αρχικές προβλέψεις για πρόστιμο της τάξης των 2-3 δισ. ευρώ ξεπεράσθηκαν κατακόρυφα και το πρόστιμο για την Apple όπως είναι γνωστό από τις ανακοινώσεις των τελευταίων ημερών, είναι κατ’ αρχήν 13 δισ. ευρώ και μπορεί να αυξηθεί ακόμα περισσότερο. Οι αντιδράσεις από την πλευρά της Apple ήταν άμεσες και ακολούθησαν παρεμβάσεις από τις ΗΠΑ. Ορισμένοι κάνουν λόγο για την απάντηση της Ευρωζώνης στις “ζημιές” που προκάλεσαν σχετικά πρόσφατα οι αμερικανικές αρχές στην Volkswagen και στην Deutche Bank.
Οι φόροι στην Ιρλανδία
Όμως πέραν αυτής της διάστασης, που από μόνη της έχει τεράστια δυναμική επέκτασης καθώς αφορά τις εμπορικές και οικονομικές σχέσεις Ε.Ε. – ΗΠΑ, αναδύεται και μία άλλη εσωτερική της Ευρώπης “διάσταση” στο θέμα αυτό που έχει να κάνει με την αντίδραση της ιρλανδικής κυβέρνησης. Είναι σαφές ότι η απόδοση των φόρων αυτών από την Apple με μία έννοια θα κάλυπτε και θα έλυνε άμεσα πολλά από τα δημοσιονομικά προβλήματα της οικονομίας της χώρας. Αν όμως η απόφαση αυτή εφαρμοσθεί η Ιρλανδία ανησυχεί και σωστά, ότι η άμεση συνέπεια θα είναι η απώλεια της προνομιακής θέσης που έχει σαν πύλη εισόδου των μεγάλων πολυεθνικών στην αγορά του ευρώ. Είναι χαρακτηριστικό ότι άμεσα ή έμμεσα το 20% των εργαζόμενων στην Ιρλανδία απασχολούνται σε ξένες πολυεθνικές – που όπως η Apple – είχαν βρει εκεί τον τρόπο για να εκμεταλλευτούν με πολύ αποδοτικό τρόπο την ευρωπαϊκή κοινή αγορά.
Μία άλλη τέτοια είσοδος, άλλα όχι για του ίδιου είδους “επισκέπτες”, ήταν η Κύπρος. Και όλοι γνωρίζουμε τι συνέβη εκεί… Το δίλημμα πλέον για την ιρλανδική κυβέρνηση είναι ότι αν η στάση αυτή της Ευρωζώνης συνεχισθεί, η Ιρλανδία δεν μπορεί να συνεχίσει να “ζει” με τους πόρους που είχε μέχρι σήμερα μέσω της ιδιάζουσας σχέσης της με το φορολογικό σύστημα της Ευρωζώνης, σχέση που διατήρησε ακόμα και όταν υπέστη λόγω της τραπεζικής κρίσης τις συνέπειες των μνημονίων. Το ακριβώς αντίθετο δηλαδή με αυτό που έχει γίνει – και συνεχίζει να γίνεται – με την Ελλάδα όσον αφορά τους φόρους… Η Ιρλανδία παραμένει ο φορολογικός παράδεισος προσέλκυσης ξένων επενδύσεων και η Ελλάδα το απολύτως αντίθετο…
Η “ιδέα” του ενιαίου φορολογικού συστήματος στην Ευρωζώνη, δηλαδή η κατάργηση ενός από τα τελευταία προπύργια εθνικής οικονομικής πολιτικής τίθεται εκ των πραγμάτων στο τραπέζι με την περίπτωση αυτή. Κάποιοι σχολιαστές στο Λονδίνο –με αρκετή χαιρεκακία είναι αλήθεια– σημειώνουν ότι σύντομα οι Ιρλανδοί θα αντιμετωπίσουν τα ίδια διλήμματα που αντιμετώπισαν και απάντησαν με το Brexit οι Βρετανοί. Μπορεί αυτό να συμβεί; Η αλήθεια είναι ότι η υπόθεση Apple θέτει στην Ευρωζώνη ζητήματα που μέχρι σήμερα μόνο από πλευράς Βρετανίας είχε αντιμετωπίσει με τόση σαφήνεια. Και το κλίμα, με ένα δημοψήφισμα στην Ιταλία σε εκκρεμότητα και δύο κρίσιμες εκλογές στη Γερμανία και τη Γαλλία, κάθε άλλο παρά πρόσφορο είναι για τη διατύπωση καθαρών απαντήσεων.
