Του Metin Gurcan
Όλοι αναρωτιούνται αν η Τουρκία, στα σοβαρά, είναι έτοιμη να διαρρήξει τους δεσμούς της με τη Δύση. Αποτελεί το άνοιγμα της Τουρκίας προς ανατολάς μια προσωρινή αντίδραση για να δείξει σε ΗΠΑ και Ευρώπη ότι ακολουθεί ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική; Ο μήνας του μέλιτος Άγκυρας-Μόσχας θα εξελιχθεί σε πραγματική συμμαχία;
Οι απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά απασχολούν κυρίως τους Τούρκους αξιωματούχους που ασχολούνται με στρατιωτικά ζητήματα και θέματα ασφαλείας και λιγότερο αυτούς όσους ασχολούνται με την πολιτική και την οικονομία.
Μετά τη δήλωση Ερντογάν ότι εάν η Τουρκία ενταχθεί στον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάη (SCO) θα μπορεί να δρα πιο ελεύθερα υπάρχει έντονη φημολογία ότι η Τουρκία ετοιμάζεται να εγκαταλείψει τη Δύση.
Σύμφωνα με Ρώσο στρατηγό και διευθυντή τη Ρωσικής Ακαδημίας Γεωπολιτικών Σπουδών Λεονίτ Ιβασόφ, η στροφή της Τουρκίας προς τον SCO είναι η σωστή κίνηση. Ο ίδιος τονίζει πως αμέσως μετά την έναρξη ένταξής η Τουρκία θα πρέπει να εγκαταλείψει το ΝΑΤΟ αφού πρώτα κάνει τους υπολογισμούς της. Ο ίδιος ανέφερε επίσης ότι και ο Ντόναλντ Τραμπ είχε χαρακτηρίσει το ΝΑΤΟ ξεπερασμένο θεσμό.
Αντίθετα ο γ.γ. του ΝΑΤΟ Στόλτενμπεργκ, κατά την σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Κωνσταντινούπολη, δήλωσε σίγουρος πως η Τουρκία δεν θα προχωρήσει σε κανένα βήμα που θα βλάπτει την κοινή άμυνα και την ενότητα του ΝΑΤΟ.
Η σύνοδος του ΝΑΤΟ ασχολήθηκε με τις εξελίξεις που φέρνει η εκλογή Τραμπ, το μέλλον της συμμαχίας, την πρόθεση της Τουρκίας να προμηθευτεί ρωσικούς πυραύλους S-400, τους Τούρκους αξιωματικούς που υπηρετούν στο ΝΑΤΟ και ζητούν πολιτικό άσυλο και την εκπαίδευση των συμμαχικών δυνάμεων στη Μαύρη Θάλασσα.
Ο καθηγητής Μουσταφά Κιμπάρογλου , ειδικός σε θέματα ΝΑΤΟ, πάντως επιμένει πως ανεξάρτητα του τι λέγεται η Τουρκία δεν πρόκειται να εγκαταλείψει το ΝΑΤΟ στο ορατό μέλλον. «Δεν είμαι άλλωστε βέβαιος αν ο SCO θέλει την Τουρκία ως μέλος του», καταλήγει.
Επίσης ο ειδικός σε θέματα εξοπλισμών Αρντά Μεβλούτογλου δηλώνει πως η επιθετική ρητορική της Άγκυρας αποτελεί κίνηση στη διπλωματική σκακιέρα με τη Δύση μετά το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου και πως η σχέση Ρωσίας – Τουρκίας δεν θα εξελιχθεί σε συμμαχία.
Επιπλέον τις ρωσοτουρκικές σχέσεις περιπλέκουν η ουκρανική κρίση και η προσάρτηση από τη Ρωσία της Κριμαίας που έχουν προκαλέσει ρήξη Μόσχας – Δύσης, ανέφερε ο ίδιος, χαρακτηρίζοντας παράλληλα ενδιαφέρουσα την τουρκική πρόθεση απόκτησης ρωσικών S-400.
Ο αμυντικός αναλυτής Τουράν Ογκούζ, από την πλευρά του, θεωρεί ιδιαίτερα σημαντική την βαθιά κρίση εμπιστοσύνης Δύσης – Τουρκίας η οποία προφανώς έχει επιπτώσεις στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας. Και ο καθηγητής του πανεπιστημίου της Μόσχας Κερίμ Χας όμως θεωρεί ότι δεν πρόκειται να υπάρξει συμμαχία Τουρκίας-Ρωσίας και πιστεύει πως η Μόσχα χρησιμοποιεί τις σχέσεις της με την Τουρκία ως εργαλείο εξωτερικής πολιτικής στην προσπάθειά της για δημιουργία νέων ζωνών επιρροής.
Ο ίδιος πιστεύει πως η νίκη Τραμπ θα προκαλέσει κλυδωνισμούς στο ΝΑΤΟ κάτι που αναμφισβήτητα ευχαριστεί τη Μόσχα. «Η Ρωσία χρειάζεται την Τουρκία ακριβώς για αυτό», τονίζει και καταλήγει λέγοντας πως η Ρωσία θα μπορούσε να υπολογίσει την πιθανότητα συμμαχίας με την Τουρκία μόνο ανη χώρα αυτή αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ.
«Αυτή την στιγμή η Ρωσία δεν έχει έναν στρατηγικό εταίρο. Η Λευκορωσία, το Καζακστάν και η Αρμενία δεν μπορούν να τη βοηθήσουν, αλλά χρήζουν ρωσικής βοήθειας», ανέφερε. Τα πραγματικά συμφέροντα της Ρωσία επιβάλουν όχι έναν μήνα του μέλιτος με την Τουρκία αλλά ένα με το σύστημα ασφαλείας της Δύσης.
Εν κατακλείδι η Τουρκία δεν φαίνεται πως θα αποχωρήσει από το δυτικό σύστημα ασφαλείας εκτός και η Ρωσία δημιουργήσει ένα δικό της ΝΑΤΟ. Ωστόσο καθώς στην Τουρκία κυριαρχεί το συναίσθημα και οι επιταγές της εσωτερικής πολιτικής, όλα είναι πιθανά.
Πηγή: al Monitor
Metin Gurcan is a columnist for Al-Monitor’s Turkey Pulse. He served in Afghanistan, Kazakhstan, Kyrgyzstan and Iraq as a Turkish military adviser between 2002-2008. Resigned from the military, he is now an Istanbul-based independent security analyst. Gurcan obtained his PhD in May 2016, with a dissertation on changes in the Turkish military over the last decade.
mignatiou.com
