Οι αρχαιολόγοι που ανακάλυψαν μια αρχαία, ορθογώνια μάσκα χαλκού
στις νότιες Άνδεις της Αργεντινής υποστηρίζουν ότι αυτή τους η ανακάλυψη θέτει εν αμφιβόλω την κυρίαρχη επιστημονική θεωρία ότι η μεταλλουργία της Λ. Αμερικής προέρχεται από το Περού. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, η μάσκα είναι περίπου 3.000 ετών και για το λόγο αυτό θεωρείται ότι είναι ένα από τα παλαιότερα μεταλλικά αντικείμενα στην ιστορία της Λ. Αμερικής.
Η μάσκα εντοπίστηκε σε μια τοποθεσία όπου υπήρχαν ταφές ενηλίκων και παιδιών οι οποίες χρονολογούνται γύρω στο 1000 π.Χ., σύμφωνα με την επιστημονική μελέτη που περιγράφει το εύρημα. Ο βροχερός καιρός βοήθησε πολύ στην ανακάλυψη της χάλκινης μάσκας, καθώς και στη συλλογή των ανθρώπινων σκελετών που βρέθηκαν κοντά στο χωριό La Quebrada, στη βορειοδυτική Αργεντινή. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, δεκατέσσερεις σκελετοί βρέθηκαν στην περιοχή, με τα οστά να βρίσκονται μαζί και την χάλκινη μάσκα να βρίσκεται στο κεφάλι του νεκρού, θυμίζοντας έντονα την μυκηναϊκή ταφή του βασιλιά Αγαμέμνονα. Σε κοντινή απόσταση, μια δεύτερη ταφή εμπεριείχε έναν μόνο σκελετό. Τα οστά πιθανότατα ανήκουν σε ένα μικρό παιδί ηλικίας περίπου οκτώ έως δώδεκα ετών, που έζησε περίπου 3.000 χρόνια πριν.
Η μάσκα σχεδιάστηκε προσεκτικά, με ωραίες τρύπες στη θέση των ματιών, της μύτης και του στόματος, ενώ άλλα μικρά, κυκλικά ανοίγματα κοντά στις άκρες θεωρούνται ότι έχουν βιδωθεί ώστε να μπορεί η μάσκα να εφαρμοστεί σε ένα πρόσωπο. Η μάσκα έχει μήκος περίπου 17,78 εκ. και πλάτος σχεδόν 15,24 εκ. Τα ξένα σώματα στον χαλκό είναι λιγότερα του 1%, στοιχείο που προδίδει ότι η μάσκα σφυρηλατήθηκε ενώ ήταν κρύα και πως μετέπειτα επαναθερμάνθηκε.
Πηγές χαλκού έχουν βρεθεί σε απόσταση 72 χλμ. από τη θέση όπου ανακαλύφθηκε η μάσκα, υποδεικνύοντας ότι δημιουργήθηκε κατά πάσα πιθανότητα τοπικά.
Σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο του 2008 στο περιοδικό Proceedings της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών, βρέθηκαν χρυσά αντικείμενα ηλικίας σχεδόν 4.000 ετών στο νότιο Περού. Επιπλέον, χάλκινα αντικείμενα που χρονολογούνται από το 1000 μ.Χ. έχουν βρεθεί κατά το παρελθόν στις περουβιανές Άνδεις, αν και δεν ήταν σαφές για τους αρχαιολόγους αν τα εν λόγω αντικείμενα δημιουργήθηκαν στη θέση που ανακαλύφθηκαν ή αν προέρχονται από το εμπόριο μεταξύ διαφορετικών πολιτισμών.
Η ηλικία της μάσκας, καθώς και των άλλων αντικειμένων που βρέθηκαν στο χώρο, δεν αφήνει καμία αμφιβολία για το ότι οι άνθρωποι που κατοικούσαν στις περιοχές της Αργεντινής των Άνδεων ήξεραν να επεξεργάζονται τον χαλκό.
Τα στοιχεία των ανευρεθέντων αντικειμένων δημοσιεύθηκαν εκ νέου ηλεκτρονικά στις 5 Ιουνίου στο περιοδικό Antiquity, αφού είχαν ήδη δημοσιευθεί για πρώτη φορά το 2010 στην εφημερίδα Boletín del Museo Chileno de Arte Precolombino.
