Ευθύμιος Λάζος
Τα βλήματα κατά πλοίων αποτελούν τον κύριο εξοπλισμό κρούσης των φρεγατών, των κορβετών και των Ταχέων Περιπολικών Κατευθυνόμενων Βλημάτων (ΤΠΚΒ) σε Ελλάδα και Τουρκία. Ως εκ τούτου, σε περίπτωση πολέμου, οι ναυτικές δυνάμεις των δύο χωρών αναμένεται να εκτοξεύσουν δεκάδες τέτοια βλήματα η μία κατά της άλλης. Σήμερα, μολονότι αριθμητικά η Τουρκία υπερτερεί έναντι της Ελλάδας σε πλοία επιφανείας (1 : 1,43), εντούτοις το ΠΝ διατηρεί το επιχειρησιακό πλεονέκτημα καθώς υπερτερεί της Τουρκίας στον τομέα του βάθους εμπλοκής, δηλαδή στον κρίσιμο παράγονται του μέγιστου βεληνεκούς.
Θα πρέπει πάντως να σημειώσουμε ότι βλήματα κατά πλοίων διαθέτουν και τα υποβρύχια U-209/-214 και τα ελικόπτερα S-70 Sea Hawk των δύο χωρών, ενώ η Ελλάδα διατηρεί το στρατηγικό πλεονέκτημα του συνδυασμού Mirage.2000-5 Mk.2 και ΑM-39 Block.2 Exocet.
Σήμερα στο Πολεμικό Ναυτικό (ΠΝ) υπηρετούν συνολικά 13 φρεγάτες και 17 ΤΠΚΒ (συν δύο υπό ναυπήγηση): (α) Τέσσερις φρεγάτες MEKO-200HN Mod.3 (β) Εννέα φρεγάτες Standard, εκ των οποίων οι έξι αναβαθμισμένες (γ) Πέντε (συν δύο υπό ναυπήγηση) ΤΠΚΒ Super Vita (δ) Τέσσερα ΤΠΚΒ La Combattante IIIΑ (αναβαθμισμένα) (ε) Πέντε ΤΠΚΒ La Combattante IIIB και (στ) Τρία ΤΠΚΒ S-148. Τα 30 ελληνικά πλοία εξοπλίζονται ως εξής:
- Οι 13 φρεγάτες MEKO-200 και Standard εξοπλίζονται με οκτώ βλήματα RGM-84C Block.1C Harpoon μέγιστου βεληνεκούς 140 χιλιομέτρων (στο σύνολο 104 βλήματα έτοιμα προς εκτόξευση)
- Τα πέντε ΤΠΚΒ Super Vita εξοπλίζονται με οκτώ βλήματα MM-40 Block.3 Exocet μέγιστου βεληνεκούς 180 χιλιομέτρων (στο σύνολο 40 βλήματα έτοιμα προς εκτόξευση).
- Τα τέσσερα ΤΠΚΒ La Combattante IIIΑ (κλάση «Λάσκος») εξοπλίζονται με τέσσερα βλήματα MM-40 Block.2 Exocet μέγιστου βεληνεκούς 72 χιλιομέτρων (στο σύνολο 16 βλήματα έτοιμα προς εκτόξευση).
- Τα πέντε ΤΠΚΒ La Combattante IIIB εξοπλίζονται με τέσσερα βλήματα RGM-84C Block.1C Harpoon (στο σύνολο 20 βλήματα έτοιμα προς εκτόξευση).
- Τα τρία ΤΠΚΒ S-148 εξοπλίζονται με τέσσερα βλήματα MM-38 Exocet μέγιστου βεληνεκούς 42 χιλιομέτρων (ένα πλοίο) ή με τέσσερα βλήματα RGM-84C Block.1C Harpoon (δύο πλοία). Στο σύνολο 12 βλήματα έτοιμα προς εκτόξευση.
Συνολικά το ΠΝ μπορεί να εκτοξεύσει, στο πρώτο «κύμα» εμπλοκής, 192 βλήματα κλιμακωτά ως εξής: (α) 4 βλήματα έως τα 42 χιλιόμετρα (β) 16 βλήματα έως τα 72 χιλιόμετρα (γ) 132 βλήματα έως τα 140 χιλιόμετρα και (δ) 40 βλήματα έως τα 180 χιλιόμετρα.
Από την άλλη πλευρά, στο Τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό (TDK) υπηρετούν 16 φρεγάτες, οκτώ κορβέτες (συν δύο υπό ναυπήγηση) και 19 ΤΠΚΒ. Τα 43 τουρκικά πλοία εξοπλίζονται ως εξής:
- Οκτώ φρεγάτες MEKO-200TN Track I/Track IΙ με οκτώ βλήματα RGM-84C Block.1C Harpoon (στο σύνολο 64 βλήματα έτοιμα προς εκτόξευση).
- Οκτώ φρεγάτες Oliver H. Perry με οκτώ βλήματα RGM-84C Block.1C (στο σύνολο 64 βλήματα έτοιμα προς εκτόξευση).
- Δύο (συν δύο υπό ναυπήγηση) κορβέτες MilGem με οκτώ βλήματα RGM-84C Block.1C (στο σύνολο 16 βλήματα έτοιμα προς εκτόξευση).
- Έξι κορβέτες Α-69 με τέσσερα βλήματα MM-38 Exocet (στο σύνολο 24 βλήματα έτοιμα προς εκτόξευση).
- Εννέα ΤΠΚΒ κλάσης «Kilic» με οκτώ βλήματα RGM-84C Block.1C Harpoon (στο σύνολο 72 βλήματα έτοιμα προς εκτόξευση).
- Δύο ΤΠΚΒ κλάσης «Yildiz» με δύο βλήματα RGM-84C Block.1C Harpoon (στο σύνολο 4 βλήματα έτοιμα προς εκτόξευση).
- Οκτώ ΤΠΚΒ κλάσης «Dogan» με δύο βλήματα RGM-84C Block.1C Harpoon (στο σύνολο 16 βλήματα έτοιμα προς εκτόξευση).
Συνολικά το TDK μπορεί να εκτοξεύσει, στο πρώτο «κύμα» εμπλοκής, 260 βλήματα κλιμακωτά ως εξής: (α) 24 βλήματα έως τα 42 χιλιόμετρα και (β) 236 βλήματα έως τα 140 χιλιόμετρα.
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι το ΠΝ στηρίζεται μεν στα αμερικανικά βλήματα RGM-84C Block.1C Harpoon, διατηρεί όμως σε υπηρεσία ικανό αριθμό γαλλικών βλημάτων MM-38/-40 Exocet, ενώ το TDK στηρίζεται σχεδόν ολοκληρωτικά στα RGM-84C Block.1C Harpoon. Ενώ ποσοτικά το TDK υπερέχει σε κλίμακα (1 : 1,35), ποιοτικά η διαφοροποίηση βασίζεται στα διαφορετικά τεχνικά και επιχειρησιακά χαρακτηριστικά των RGM-84C Block.1C Harpoon σε σχέση με τους MM-38/-40 Exocet.
Σε επίπεδο κλιμάκωσης του βεληνεκούς η Ελλάδα έχει να επιδείξει μια ποιο πυκνή «διαστρωμάτωση» η οποίο ξεκινά από τα 42 χιλιόμετρα με τα βλήματα ΜΜ-38 Exocet, περνά στα 72 χιλιόμετρα με τα βλήματα ΜΜ-40 Block.2 Exocet, αυξάνει στα 140 χιλιόμετρα με τα βλήματα Harpoon και καταλήγει στα 180 χιλιόμετρα με τα βλήματα ΜM-40 Block.3 Exocet. Από την άλλη, η «διαστρωμάτωση» του βεληνεκούς για το TDK ξεκινά από τα 42 χιλιόμετρα με τα βλήματα ΜΜ-38 Exocet και καταλήγει στα 140 χιλιόμετρα με τα βλήματα Harpoon.
Συνοπτικά το TDK ή θα πρέπει να προσβάλει τα ελληνικά πλοία από αποστάσεις μικρότερες των 140 χιλιόμετρα ή θα πρέπει να πλησιάζει σε αποστάσεις μικρότερες των 42 χιλιομέτρων. Από την άλλη, το βεληνεκές των ΑΜ-39 Block.2 Exocet επιτρέπει στα Mirage.2000-5 Mk.2 να επιχειρούν εκτός του βεληνεκούς των αντιαεροπορικών βλημάτων SM-1 που εξοπλίζουν τις φρεγάτες Oliver H Perry του TDK. Σε αντιδιαστολή τα ελληνικά πλοία μπορούν να πλήξουν τα τουρκικά από την ασφαλή απόσταση των 140-180 χιλιομέτρων, λόγω της διάθεσης των βλημάτων MM-40 Block.3 Exocet.
