Με την εξέταση από τον ομοσπονδιακό εισαγγελέα για τρίτη συνεχή μέρα, του μάρτυρα κατηγορίας Ριζά Ζαράμπ, συνεχίζεται στο ομοσπονδιακό δικαστήριο του Μανχάταν η δίκη σε βάρος στελέχους της τουρκικής κρατικής τράπεζας Halkbank και ακόμη 8 κατηγορουμένων (οι οποίοι ωστόσο φυγοδικούν) με τις κατηγορίες της παραβίασης των αμερικανικών και διεθνών κυρώσεων σε βάρος του Ιράν, συνωμοσίας και ξεπλύματος μαύρου χρήματος.
Χθες ο κ. Ζαράμπ – που ομολόγησε την ενοχή του και συνεργάζεται με τις αμερικανικές αρχές – κατέθεσε ότι το 2012 Τούρκος αξιωματούχος του είπε ότι ο τότε πρωθυπουργός Ταγίπ Ερντογάν κι ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπεύθυνος οικονομικών υποθέσεων Αλί Μπαμπατζάν διέταξαν τις τράπεζες να ξεκινήσουν τις συναλλαγές για τη μεταφορά χρημάτων που προέρχονταν από πώληση πετρελαίου στο Ιράν. Κατονόμασε πλην της Halkbank και τις τουρκικές τράπεζες Ziraat και Viqaf, μία τράπεζα του Ντουμπάι και μία Ινδική.
Το σύστημα που περιέγραψε ο κ. Ζαράμπ στο δικαστήριο ήταν πολύπλοκο και χρησιμοποιούσε πώληση χρυσού ο οποίος μέσω τράπεζας στο Ντουμπάι διαβιβάζονταν σε συνάλλαγμα στο Ιράν. Τα δε ποσά εμφανιζόταν ότι προέρχονταν από πωλήσεις τροφίμων.
Πλην του Μπαμπατζάν και του κατηγορούμενου στη δίκη πρώην υπουργού Οικονομικών Τζαφέρ Τσαγκλαγιάν, ο Ζαράμπ κατονόμασε ακόμη ένα Τούρκο υπουργό, με εμπλοκή στην υπόθεση. Τον υπουργό Εσωτερικών Μουαμέρ Γκιουλέρ, τον οποίο δωροδόκησε – μέσω του γιου του Μπαρίς Γκιουλέρ – με το ποσό των 100.000 δολαρίων, για να εξασφαλίσει συστατική επιστολή την οποία θα χρησιμοποιούσε για τις συναλλαγές του με κινεζική τράπεζα. Η ομάδα είχε χρησιμοποιήσει για λίγους μήνες και την Κίνα για το ξέπλυμα χρημάτων που προέρχονται από αγοραπωλησίες ιρανικού πετρελαίου, ωστόσο οι εκεί αρχές υποπτεύθηκαν την παραβίαση του εμπάργκο και διέκοψαν τις συναλλαγές.
Στη διάρκεια της χθεσινής ακροαματικής διαδικασίας ακούστηκαν και κάποιες μαγνητοταινίες από τηλεφωνικές συνομιλίες του Ζαράμπ, κυρίως με τον φυγόδικο γενικό διευθυντή της Halkbank, Σουλεϊμάν Ασλαν, ενώ επιδείχθηκαν και τηλεφωνικά μηνύματα μέσω WhatsApp που αντάλλασσαν μεταξύ τους οι κατηγορούμενοι. Ο Ασλάν είχε δωροδοκηθεί με ποσό 2 εκατομμυρίων δολαρίων από τον Ζαράμπ, ο οποίος μάλιστα κατέθεσε πως μαζί με συνεργάτη του ανησυχούσαν μήπως θύμωνε αν το μάθαινε ο υπουργός Οικονομικών Τσαγκλαγιάν, στο οποίο είχαν δώσει 52 εκατομμύρια.
Είπε πως είχαν δωροδοκήσει τόσους πολλούς, που κάποιες φορές κατά λάθος έδιναν χρήματα στα λάθος πρόσωπα.
Έκπληξη πάντως προκαλεί και στους δικαστικούς ρεπόρτερ που καλύπτουν τη δίκη, αλλά και σε νομικούς κύκλους, το γεγονός ότι ο Ζαράμπ παρουσιάζει λίγο – πολύ τον μοναδικό παρόντα στη δίκη κατηγορούμενο Μεχμέτ Χακάν Ατίλα ως πιόνι, που εκτελούσε τις εντολές του γενικού διευθυντή Σουλεϊμάν Ασλάν. Είπε πως δεν του πρόσφερε ποτέ χρήματα ως δωροδοκία, αλλά ούτε κι εκείνος του ζήτησε, ενώ σε μία περίπτωση τον εμφάνισε να διαφωνεί με την χρησιμοποίηση της πώλησης τροφίμων ως κάλυψη, για να κάνει τελικά αυτό που τον διέταξε ο Ασλάν.
Ωστόσο, διευκρίνισε ότι ο Ατίλα ήταν αυτός που σχεδίασε το όλο σύστημα συγκάλυψης των πωλήσεων πετρελαίου ως πώληση τροφίμων, ενώ σε μία μαγνητοταινία που ακούστηκε στο δικαστήριο, σε συνομιλία του Ζαράμπ με τον Ατίλα ο τελευταίος ακούγεται να μιλά για τις ιρανικές κυρώσεις και πως θα τις υπερβούν.
Σήμερα αναμένεται η ολοκλήρωση της εξέτασης του Ζαράμπ από τον εισαγγελέα, για ξεκινήσει από Δευτέρας η αντεξέτασή του από το συνήγορο υπεράσπισης. Το ενδιαφέρον σήμερα εστιάζεται στο αν παρουσιαστούν στοιχεία σε βάρος του γιου του Ταγίπ Ερντογάν, Μπιλάλ.
ΚΥΠΕ – Αποστόλης Ζουπανιώτης – ΗΠΑ/ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ 01/12/2017 07:34
