Την κοινή μοίρα της Ελλάδας και του Ισραήλ στην διαρκώς μεταβαλλόμενη γεωπολιτική σκακιέρα της Αν. Μεσογείου και την ανάγκη συνεργασίας των δύο χωρών μαζί με την Κύπρο για την αντιμετώπιση των διαρκών προκλήσεων των δύο χωρών, αναλύει σε ένα εκτεταμένο άρθρο του για το γνωστό ισραηλινό think tank BESA (Begin Sadat Center
for Strategic Studies), ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Δρ. Σπυρίδων Λίτσας.
Στο άρθρο του ο Έλληνας καθηγητής αναλύει τις γεωπολιτικές προκλήσεις και απειλές που η Ελλάδα και το Ισραήλ αντιμετωπίζουν, οι οποίες αν και εκ πρώτης όψεως δεν φαίνονται να σχετίζονται μεταξύ τους, στην πραγματικότητα η διασύνδεση είναι περισσότερο από ποτέ πιο έντονη και πιο άμεση.
Πιο συγκεκριμένα σύμφωνα με τον υπογράφοντα, το Ισραήλ αυτή τη χρονική στιγμή απειλείται από το Ιράν το οποίο έχει καταφέρει να μεταφέρει πλησίον των συνόρων του εβραϊκού κράτους σημαντικές στρατιωτικές δυνάμεις λόγω της ενεργού εμπλοκής της Τεχεράνης στον συριακό εμφύλιο πόλεμο.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της απόπειρας διείσδυσης Ιρανικού κατασκοπευτικού UAS τεχνολογίας stealth τύπου Saeqeh, το οποίο αποτελεί αντίγραφο του αμερικανικού RQ-170 Sentinel που οι Ιρανοί κατάφεραν πριν από αρκετά χρόνια να αποσπάσουν με ρωσική τεχνολογία από τους χειριστές τους και αν το προσγειώσουν σχεδόν άθικτο στο έδαφός τους.
Η πρόκληση αυτή απαντήθηκε δυναμικά από τις Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις που κατέστρεψαν μέσα στο έδαφος της Συρίας ιρανικές στρατιωτικές υποδομές και οπλισμό που θα μπορούσε να αποτελέσει απειλή για το Ισραήλ. Από την άλλη πλευρά, το Ιράν δεν φαίνεται να έχει εγκαταλείψει τις πυρηνικές του φιλοδοξίες, παρά τις δεσμεύσεις που έχει λάβει έναντι της διεθνούς κοινότητας.
Επιπλέον, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η πολιτική και θρησκευτική ευελιξία της ηγεσίας του Ιράν για την επίτευξη των στόχων της, η οποία δεν έχει πρόβλημα να συνεργάζεται με σουνιτικές πολιτικές ηγεσίες γειτονικών χωρών, όπως της Τουρκίας (Χανάφι) ή του Κατάρ (Σαλαφιστές), ενώ δεδομένη είναι η μεγάλη επιρροή της Τεχεράνης στους σιιτικούς πληθυσμούς και πολιτικές ηγεσίες στο Ιράκ, στην Υεμένη κ.λπ.
Το δεύτερο μέτωπο απειλής του Ισραήλ είναι η Λιβανέζικη οργάνωση Χεζμπολάχ, η οποία συνεχίζει να προκαλεί την αντίδραση του Ισραήλ τόσο από τα συριακά όσο και τα εδάφη του Λιβάνου.
Σε εξίσου δύσκολη κατάσταση, εκτιμά ο Δρ. Σπυρίδων Λίτσας ότι βρίσκεται η Ελλάδα, η οποία έχει να αντιμετωπίσει την τουρκική κυβέρνηση του κόμματος AKP το οποίο προωθεί το πολιτικό Ισλάμ στη βάση των ιδεών της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, συνδυάζοντας τον εθνικισμό και την έντονη θρησκοληψία.
Η σημερινή Τουρκία επιθυμεί να αποδείξει στον υπόλοιπο κόσμος την αποφασιστικότητας της να αντιμετωπίσει τον Κουρδικό κίνδυνο ερχόμενη σε αντιπαράθεση ακόμη και με τις ΗΠΑ συνάπτοντας στενές σχέσεις με την Ρωσία.
Επιπλέον, θέλοντας να δείξει στον υπόλοιπο κόσμο ότι κατέχει τον απόλυτο έλεγχο στις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο, η Τουρκία συνεχίζει να προκαλεί χρησιμοποιώντας τα οπλικά συστήματα που πρωτίστως η Δύση της έχουν πουλήσει. Η διαρκώς ασκούμενη πίεση στην Ελλάδα μπορεί να οδηγήσει σε ένα «στρατιωτικό ατύχημα» και να φέρει τις δύο χώρες σε τροχιά σύγκρουσης.
Μπορεί οι καταστάσεις που αντιμετωπίζουν οι δύο χώρες να φαίνεται εκ πρώτης όψεως ότι δεν σχετίζονται μεταξύ τους, όμως στο βάθος υπάρχει στενή διασύνδεση η οποία σχετίζεται με τον γεωστρατηγικό προσανατολισμό της Ελλάδας και του Ισραήλ, αφού και τα δύο κράτη βρίσκονται σε μια περιοχή όπου Ρωσία και Κίνα προσπαθούν να διεισδύσουν.
Κι ενώ η Κίνα όπως φαίνεται μέχρι σήμερα ενδιαφέρεται για την εδραίωση της οικονομικής παρουσίας στην ΕΕ μέσω της Ελλάδας, η Ρωσία επιδιώκει τη μόνιμη ναυτικής της παρουσία στη Μεσόγειο μέσω των βάσεών της στην Συρία αλλά και των στενών οικονομικών στρατιωτικών και διπλωματικών της σχέσεων με την Τουρκία, διαμορφώνοντας μια νέα κατάσταση στον ανταγωνισμό της με τις ΗΠΑ.
Επιπλέον, δεν θα πρέπει να αποκλειστεί το ενδεχόμενο η Μόσχα να αξιοποιήσει την απογοήτευση των δύο φιλοδυτικών δυνάμεων της περιοχής, της Ελλάδας και του Ισραήλ από τους Δυτικούς θεσμούς, σχετικά με θέματα που άπτονται της εθνικής του ασφάλειας.
Μπροστά σε αυτές τις εξελίξεις η Ελλάδα και το Ισραήλ θα πρέπει, σύμφωνα πάντα με τον Δρ. Σπυρίδωνα Λίτσα, να συνεργαστούν στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, καθώς και οι δύο χώρες είναι σημαντικές για το γεωπολιτικό μέλλον της περιοχής. Για τον σκοπό αυτό, θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα δίκτυο «διπλωματικής αποτροπής», ώστε να προωθηθεί η σταθερότητα και η ειρήνη στην περιοχή.
Ένα ακόμη βήμα που οι δύο χώρες θα μπορούσαν να εξετάσουν, είναι η σύναψη στρατιωτικής συμμαχίας, μια εξέλιξη που φαίνεται να διαμορφώνεται μετά τις επισκέψεις του Ισραηλινού Προέδρου της Δημοκρατίας, Ρέουβεν Ρίβλιν, και του Α/ΓΕΕΘΑ του Ισραήλ, υποστρατήγου Γκαντί Έιζενκοτ, στην Αθήνα.
Καταλήγοντας, ο Καθηγητής σημειώνει ότι η στενή συνεργασία των δύο κρατών θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ένα πλέγμα ασφαλείας, καθώς ο περιφερειακός «γεωπολιτικός γρίφος» μεγαλώνει ολοένα και περισσότερο, καθιστάμενος περισσότερο από ποτέ επικίνδυνος…
