Αναταραχή προκλήθηκε από το χθεσινό δημοσίευμα της «Χουριέτ» που «αποκάλυπτε» ότι η παράδοση των δυο πρώτων μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35 Lightning II της Lockheed Martin θα γίνει κανονικά, με την πραγματοποίηση τελετής στις εγκαταστάσεις της κατασκευάστριας στις ΗΠΑ.
Γράφει ο ΜΙΧΑΗΛ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Η αναταραχή οφείλεται στο ότι στο Κογκρέσο έχουν προχωρήσει ενέργειες για το «μπλοκάρισμα» της παράδοσης των μαχητικών στους Τούρκους, εξαιτίας της «αντισυμμαχικής» συμπεριφοράς τους και κυρίως την απόφαση προμήθειας του ρωσικού συστήματος αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας S-400 Triumf.
Η αλήθεια ως συνήθως κινείται κάπου στο μέσον. Ποια είναι όμως τα δεδομένα του προβλήματος; Το βασικότερο είναι ότι η Τουρκία ανήκει στις χώρες που ανήκει στην «πρώτη ζώνη» των χωρών-εταίρων του προγράμματος του μαχητικού, έχοντας εισφέρει οικονομικά στη διαδικασία ανάπτυξης, εξασφαλίζοντας συγκεκριμένα ανταλλάγματα.
Αυτό συνεπάγεται και υποχρεώσεις από την πλευρά των ΗΠΑ απέναντι στην Τουρκία, καθώς η όποια υπαναχώρηση σε συμφωνίες δεν είναι εύκολη. υπάρχουν ρήτρες και όποιος υπαναχωρήσει είναι εκτεθειμένος σε νομικά μέτρα και πιθανότατα σε αποζημιώσεις.
Και πάλι όμως η εικόνα είναι περισσότερο πολύπλοκη. Οι Αμερικανοί δεν έχουν περιθώριο να μην παραδώσουν τα μαχητικά αεροσκάφη, αφού προς το παρόν στερούνται της αιτιολογικής βάσης για να το πράξουν! Οπότε, απλά, θα ακολουθήσουν όπως φαίνεται τη μέση οδό!
Τα πρώτα δύο αεροσκάφη θα παραδοθούν σε επίσημη τελετή, όμως ΔΕΝ θα πάνε στην Τουρκία. Απλά, θα παραμείνουν στις ΗΠΑ, όπου θα μεταβαίνουν Τούρκοι πιλότοι για να εκπαιδευθούν στον χειρισμό τους. Αυτό εξασφαλίζει στην Ουάσιγκτον πολύτιμο χρόνο (1-2 έτη), έως ότου ξεκαθαρίσει η κατάσταση με την Τουρκία.
Θα ολοκληρωθούν οι εκλογές και το παραλήρημα του Ερντογάν, οπότε μετά θα κληθεί να λάβει τις τελικές του αποφάσεις. Ένα από τα «πατήματα» των Αμερικανών για τον χειρισμό του θέματος είναι η εξέλιξη της υπόθεσης των S-400. Όσο το συμβόλαιο δεν ακυρώνεται, με την Τουρκία να έχει δεσμευθεί για τη μη ακύρωση, τα μαχητικά F-35 δεν θα μεταφέρονται στην Τουρκία.
Όσο όμως περνάει ο καιρός το πρόβλημα θα γίνεται πολύ δύσκολο, διότι η κατασκευάστρια εταιρία θα πρέπει να προχωρήσει στην παραγωγή περισσοτέρων τουρκικών F-35. Για να γίνει αυτό θα πρέπει να προηγηθούν ασφαλώς εκταμιεύσεις χρημάτων, οπότε οι ΗΠΑ θα πρέπει να έχουν αποφασίσει την πολιτική τους για το θέμα.
Προφανώς οι Αμερικανοί ευελπιστούν να έχει επιλυθεί το πρόβλημα με τον Ερντογάν, είτε επειδή… θα μας αφήσει χρόνους, με οποιονδήποτε τρόπο, είτε διότι θα εγκαταλείψει τη συμφωνία για τους S-400. Φθάνει όμως άραγε αυτό;
Επειδή μιλάμε για τους Τούρκους, θα πρέπει να βρεθεί κάποιος τρόπος να διασφαλιστεί ότι δεν θα εγκαταλείψει το συμβόλαιο των S-400 και στη συνέχεια θα εκβιάζει διαρκώς ότι… θα το ξαναθυμηθεί εάν δε λάβει τα ανταλλάγματα που επιθυμεί.
Εάν δηλαδή έχει παραλάβει η Τουρκία 30 F-35 κάποια στιγμή στο μέλλον και αποφασίσει να κινηθεί εκ νέου για S-400, πώς ακριβώς θα χειριστούν οι ΗΠΑ το θέμα; Εν ολίγοις, προσδεθείτε, διότι θα υπάρχουν συνεχώς εξελίξεις με αυτό το πρόβλημα που θα ταλαιπωρήσει τις αμερικανο-τουρκικές σχέσεις.
Όσον αφορά την κατασκευάστρια, ασφαλώς θα ήθελε επίλυση του προβλήματος, καθώς συμβόλαιο για 100 μαχητικά και πλέον σημαίνει 15-20 δισεκατομμύρια δολάρια, άρα κρίσιμο ποσό για την απόσβεση του τεράστιου κόστους ανάπτυξης… όμως η γεωστρατηγική προηγείται των οικονομικών συμφερόντων, παρότι αυτά τα δυο ασφαλώς συνδέονται. Σε όλα όμως υπάρχει ένα μέτρο…
