Οι φωτογραφίες του έφηβου Πάπα Βενέδικτου ΙΣΤ΄ με τη στολή της ναζιστικής νεολαίας της Γερμανίας ήρθαν ξανά στην επικαιρότητα, με αφορμή την παραίτησή του. Το Βατικανό έκανε τα «στραβά μάτια» στο μαύρο παρελθόν του Πάπα, ίσως γιατί το ίδιο επένδυσε πολλά –
κυριολεκτικά και μεταφορικά- στη σχέση του με τον ιταλικό φασισμό και το ναζισμό.
Επιμέλεια: Διονυσία Προκόπη
Κρυμμένη πίσω από μια πολύπλοκη δομή offshore εταιρειών, η «μυστική» περιουσία του Βατικανού εκτιμάται σήμερα κοντά στα 700 εκατομμύρια ευρώ. Ο λόγος της μυστικότητας είναι ότι το αρχικό κεφάλαιο έβαλε ο Μουσολίνι, όταν το 1929 έκανε μια τεράστια δωρεά στην Αγία Έδρα, για να κερδίσει την αναγνώριση του φασιστικού καθεστώτος του από τον Πάπα.
Από τη μεριά της η Καθολική Εκκλησία βρήκε στο φασισμό καταφύγιο για τους φόβους της, από την άνοδο του εργατικού κινήματος σε όλη την Ευρώπη μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τη νίκη της Οκτωβριανής Επανάστασης στη Ρωσία. Τη συμμαχία αυτή χαρακτηρίζει «ανίερη» ο Γερμανός συγγραφέας Πέτερ Γκόρενφλος, το βιβλίο του οποίου για τις σχέσεις Βατικανού και Χίτλερ επανεκδόθηκε αυτές τις ημέρες στη Γερμανία.
Η επισημοποίηση της συμμαχίας του Βατικανού με το ναζιστικό καθεστώς έγινε τον Ιούλιο του 1933, με την υπογραφή της πρώτης διεθνούς συνθήκης του Χίτλερ. Η συνθήκη εκτός των άλλων διασφάλισε τη διατήρηση των προνομίων της Αγίας Έδρας και με τη σειρά τους τα Καθολικά Κόμματα σε Ιταλία και Γερμανία βοήθησαν στην εδραίωση των καθεστώτων του Μουσολίνι και του Χίτλερ, αντίστοιχα. Το Βατικανό στη συνέχεια συντάχθηκε με τον Φράνκο στον Ισπανικό Εμφύλιο, ενώ μόλις ξέσπασε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος οι καθολικοί επίσκοποι της Γερμανίας στήριξαν ακόμα πιο σθεναρά τον Χίτλερ. Τον Δεκέμβριο του 1941, αναφέρει ο Γκόρενφλος, μετά την εισβολή των Ναζί στη Σοβιετική Ένωση διακήρυτταν: «Με ικανοποίηση παρακολουθούμε τη μάχη ενάντια στις δυνάμεις του Μπολσεβικισμού». Ένα χρόνο αργότερα αποφάνθηκαν ότι μια νίκη ενάντια στους Σοβιετικούς έχει την ίδια σημασία με «το θρίαμβο της διδασκαλίας του Χριστού επί των απίστων». Τέλος, ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα του πολέμου, η σφαγή 750.000 Σέρβων στην Κροατία, έγινε με τις ευλογίες του Πάπα Πίου του ΙΒ΄ ή «Πάπα του Χίτλερ».
Όσο οι μάχες συνεχίζονταν, το Βατικανό επένδυε τα λεγόμενα εκατομμύρια του Μουσολίνι, με αποτέλεσμα σήμερα να του ανήκουν ακίνητα στις πιο ακριβές περιοχές του Λονδίνου, στη Γαλλία και την Ελβετία, σύμφωνα με την εφημερίδα «Guardian». Ο ιδιοκτήτης ωστόσο βρίσκεται προστατευμένος πίσω από offshore και επενδυτικά funds.
Τα ίχνη ξεκινούν από επενδυτικές και μεσιτικές εταιρείες στη Βρετανία, περνούν από τα γραφεία της JP Morgan στη Νέα Υόρκη, κάνουν στάση στο Λουξεμβούργο και την Ελβετία και μετά από ενδελεχές ψάξιμο στα βρετανικά αρχεία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, καταλήγουν στο Βατικανό. Χαρακτηριστικός είναι ο σχολιασμός για την εταιρεία συμφερόντων της Αγίας Έδρας «Profima SA», η οποία κατηγορείται για «δραστηριότητες ενάντια στα συμφέροντα των Συμμάχων». Ο οικονομικός διαχειριστής του Πάπα, Μπερναντίνο Νογκάρα, διαχειριζόταν τότε μια επένδυση 50 εκατομμυρίων βρετανικών λιρών, μέρος των μετρητών του Μουσολίνι, αφού πριν είχε επιδοθεί σε προσεκτικό «ξέπλυμα».
Η δωρεά του Μουσολίνι στο Βατικανό είχε τεράστια σημασία, καθώς περιγράφεται ως αυτή που εξασφάλισε στον παπισμό την οικονομική του συνέχεια, από τον ιστορικό του Κέμπριτζ, Τζον Πόλαρντ.
