Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump
Ivan Danilov
Αναλύοντας την κατάσταση μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού Προέδρου Donald Trump για την επιστροφή της Ρωσίας στη μορφή G8, δηλαδή τη μεταμόρφωση των G7 σε G8, είναι πολύ επιθυμητό να τεθούν αμέσως στην άκρη όλες οι προβλέψεις της αναβίωσης του προηγούμενου σχήματος διαπραγματεύσεων υψηλού επιπέδου. Για την ουσία του τι έκανε ο Trump δεν έχει καμία σχέση με αυτό.
Η αναβίωση των G8 μπορεί και πρέπει να συζητηθεί, αλλά μόνο στο περιθώριο της εξέτασης του πολύ πιο σημαντικού ζητήματος του τρόπου με τον οποίο ο σημερινός Πρόεδρος των ΗΠΑ αντιλαμβάνεται την Ουκρανική κρίση και την “ουκρανική πτυχή” των σχέσεων στην περιοχή της Ουάσιγκτον-Μόσχας. Παρεμπιπτόντως, αν κοιτάξετε την αντίδραση των πιο αντιρώσων Αμερικανών δημοσιογράφων και εμπειρογνωμόνων για τη γεωπολιτική, επικεντρώνονται επίσης όχι στη συζήτηση των “οκτώ” και της παρουσίας της Ρωσίας σε αυτήν, αλλά στην “ιστορική” πτυχή των δηλώσεων του Αμερικανού Προέδρου.
Ο Trump, εν γένει, θέλει να ξαναγράψει την πρόσφατη ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών, πιο συγκεκριμένα, το μέρος της επίσημης Aμερικανικής αφήγησης που περιγράφει τι συνέβη μεταξύ 2013 και 2016. Και αυτό είναι πολύ πιο σημαντικό για το μέλλον των Αμερικανικών-Ρωσικών σχέσεων από οποιαδήποτε διπλωματική και διαπραγματευτική μορφή, ακόμη και μορφές κατάστασης όπως η G8.
Αξίζει να εξετάσουμε την ίδια τη δήλωση του Trump, η οποία προκάλεσε ένα τόσο μεγάλης κλίμακας σκάνδαλο (που αναφέρεται στα δημοσιεύματα της Ουάσιγκτον Ποστ):
“Υπήρξε η G8 για μεγάλο χρονικό διάστημα, και τώρα είναι η G7, και τον περισσότερο καιρό μιλάμε για τη Ρωσία. Έχω παρακολουθήσει πολυάριθμες συνεδριάσεις της G7, και πιστεύω ότι ο Πρόεδρος Obama (επειδή ο Πούτιν τον ξεγέλασε), ο Πρόεδρος Obama θεωρούσε ότι η παρουσία της Ρωσίας στην G8 δεν ήταν καλή, οπότε ήθελε να βγει η Ρωσία.<……> Τις περισσότερες φορές ήταν η G8, η οποία περιελάμβανε τη Ρωσία, και ο Πρόεδρος Obama δεν ήθελε η Ρωσία να συμμετάσχει σε αυτήν, επειδή ξεγελάστηκε».
Είναι σημαντικό ότι , τα μέσα ενημέρωσης και οι πολιτικοί αντίπαλοι του Trump, ακόμη και οι ίδιοι δημοσιογράφοι της Ουάσιγκτον Ποστ, έκαναν επίθεση στα σχέδια του Trump στο να επιστρέψει η Ρωσία στους G8 (το οποίο είναι πιθανό να μην είναι απαραίτητο ακόμη και από την ίδια τη Ρωσία), αλλά για το πώς ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών ερμηνεύει το παρελθόν. Η φιλική χορωδία των Αμερικανικών ΜΜΕ και των εμπειρογνωμόνων της εξωτερικής πολιτικής επαναλαμβάνει, ως αντίθεση, τη διατριβή που λέει ο Αμερικανός Πρόεδρος και ότι στην πραγματικότητα η Ρωσία αποκλείστηκε από την ομάδα των G8 όχι επειδή ο Βλαντιμίρ Πούτιν ξεγέλασε τον Μπαράκ Ομπάμα, αλλά επειδή η Ρωσία φέρεται να διέπραξε ” παράνομη προσάρτηση της Κριμαίας». Εξακολουθεί επίσης να υποστηρίζει “τους αυτονομιστές” στην Ουκρανία. Γιατί η διαφορά μεταξύ αυτών των δύο ερμηνειών είναι σημαντική για τον Αμερικανικό πολιτικό διάλογο, και αυτή η σημασία υπερβαίνει κατά πολύ τη διατήρηση της φήμης του Μπαράκ Ομπάμα, το οποίο δεν είναι πλέον ιδιαίτερα σεβαστό ακόμη και στο ίδιο το δημοκρατικό κόμμα; “Σημασία της σύγκρουσης για το δικαίωμα να εδραιώσει τη δική του αφήγηση σχετικά με την Ουκρανική κρίση μπορεί να γίνει κατανοητή μόνο εάν λάβουμε υπόψη τον ακρογωνιαίο λίθο της αμερικανικής φιλοσοφίας της εξωτερικής πολιτικής-“Η συνέχεια της εξωτερικής πολιτικής “.
Εάν για να διαμορφωθούν πολύ σοβαρά και πολύ σύντομα, όλες οι ενέργειες εξωτερικής πολιτικής οποιασδήποτε Προεδρίας των Η.Π.Α. από την άποψη της αμερικανικής ελίτ μπορούν να χωριστούν σε δύο μεγάλες κατηγορίες:
1) Η δράση για την προώθηση των Αμερικανικών εθνικών συμφερόντων, τα οποία είναι (θεωρητικά) σημαντικότερα από κάθε πολιτική προτίμηση και η επιθυμία συγκεκριμένων πολιτικών και ελίτ ομάδων ·
2) Οι ενέργειες που μπορούν να αποκαλούνται “προτιμήσεις” ενός συγκεκριμένου Προέδρου ή της ομάδας εξωτερικής πολιτικής του.
Η λογική είναι η εξής: οι δράσεις στο πλαίσιο της προώθησης ορισμένων στρατηγικών ή «αιώνιων» συμφερόντων των ΗΠΑ θα πρέπει να συνεχιστούν ανεξάρτητα από το ποιος πρόεδρος και ποιο κόμμα ήρθε στην εξουσία στις ΗΠΑ, διότι παρέχει μια ευκαιρία για μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και στρατηγικά καθήκοντα που «δεν χωρούν» σε έναν ή δύο (ή ακόμη και αρκετούς) προεδρικούς όρους. Αλλά οι ενέργειες που λαμβάνονται με βάση τις ατομικές προτιμήσεις και τα συναισθήματα, ή για την επίλυση των πολιτικών προβλημάτων μιας συγκεκριμένης διοίκησης, μπορούν εύκολα να ακυρωθούν ή ακόμη και να αναπτυχθούν σε 180 μοίρες, αν είναι απαραίτητο.
Μεταφρασμένο από την “Αμερικάνικη πολιτική” στην “καθομιλουμένη Ρωσική”, “ο Trump είπε κάτι τέτοιο:” η αναμέτρηση μεταξύ του Ομπάμα και της ομάδας του με τη Ρωσία πάνω από την Κριμαία και την Ουκρανία είναι ένα προσωπικό θέμα για τον Ομπάμα, όχι μια αντανάκλαση των μακροπρόθεσμων και αμετάβλητα Aμερικανικών συμφέροντων. ” Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Donald Trump προσφέρθηκε να είναι φίλος με τη Ρωσία, έχει πολλές αξιώσεις για αυτό (από το Nord Stream 2 έως το πυρηνικό οπλοστάσιο), αλλά μια συγκεκριμένη “Oυκρανική ιστορία” που προφανώς θεωρεί το αποτέλεσμα ” ενός αδύναμου Obama ” που συμμετείχε σε ένα παιχνίδι σκακιού με τον Πούτιν και το έχασε με ένα τράνταγμα, θέλοντας να το αφαιρέσει από τη λίστα τα μήλα της έριδας μεταξύ των ΗΠΑ και της Ρωσίας. Κατά συνέπεια, ο πιο ένθερμος Ρωσόφοβος θα υπερασπιστεί με κάθε κόστος την αφήγηση, στην οποία η Ουκρανία και η Κριμαία-είναι αυτό που πρέπει να καταπολεμήσει πάντα και ασταμάτητα η Ρωσία.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι, για τον Trump , αυτό το είδος της “επανεγγραφής της ιστορίας” δεν είναι η πρώτη εμπειρία του είδους του, ή περισσότερο-έχει σημαντικές επιτυχίες σε παρόμοιες καταστάσεις.
Για παράδειγμα. Ο σημερινός Πρόεδρος των ΗΠΑ μπόρεσε να διορθώσει το αντι-κινεζικό θέμα της Προεδρίας του, το οποίο οι Δημοκρατικοί προσπάθησαν να απεικονίσουν ως “επιθυμία ” και προσωπική βεντέτα, ως μέρος της πολύ “αιώνιας” ατζέντας που πρέπει να προωθήσουν όλα τα μέρη της αμερικανικής Ελίτ. Και τώρα οι Δημοκρατικοί γερουσιαστές και Βουλευτές στηρίζουν μέτρα κατά της Huawei, και η Χίλαρι Κλίντον σε ένα τουίτ υποστηρίζει τις ταραχές κατά του Πεκίνου στο Χονγκ Κονγκ. Όσον αφορά το θέμα των εμπορικών πολέμων με την Ευρώπη και τον εξαναγκασμό των Ευρωπαίων να εισάγουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ στον προϋπολογισμό του ΝΑΤΟ, δεν υπάρχει ακόμη τέτοια συναίνεση, καθώς δεν υπάρχει τέτοια συναίνεση για το θέμα των σχέσεων με τη Ρωσία ή ακόμη και για την ερμηνεία της ουκρανικής κρίσης.
Το αν ο Donald Trump καταφέρει να αλλάξει το “καθεστώς” της ουκρανικής κρίσης δεν θα κριθεί από την παρουσία ή την απουσία της Ρωσικής αντιπροσωπείας στη σύνοδο της G8 το επόμενο έτος. Ένας σημαντικός δείκτης ο οποίος είναι αρκετά διαφορετικός- εξαρτάται από τα αποτελέσματα των προσπαθειών του Trump που μπορούν να κριθούν με βάση το πόσο ενεργά οι διαφορετικές Αμερικανικές δομές θα επηρεάσουν ή δεν θα παρεμβαίνουν στην εφαρμογή των μυστηριωδών “προτάσεων του Zelensky“. Αυτά που μια πηγή στην συνοδεία του Macron λέει ότι είναι κάτι που θα ήθελε ο Πούτιν.
