Η μελιτζάνα, αυτό το υπέροχο, πορφυρό λαχανικό, αποτελεί εδώ και χιλιάδες χρόνια αναπόσπαστο κομμάτι της μεσογειακής διατροφής και όχι μόνο. Αναπτύχθηκε για πρώτη φορά στην Ινδία, ενώ η πρώτη καλλιέργεια πραγματοποιήθηκε μερικά χρόνια αργότερα σε διάφορες περιοχές της Κίνας.
Το ταξίδι της για τις υπόλοιπες χώρες του κόσμου ξεκινάει περίπου τον 13ο αιώνα. Ωστόσο, το ξεχωριστό για εμάς λαχανικό, δεν είχε την αποδοχή που του άξιζε, καθώς δεν ήταν λίγοι αυτή που την συνδύασαν με ασθένειες όπως η λέπρα και ο καρκίνος.
Ευτυχώς, η εξέλιξη της επιστήμης δεν άργησε να την φέρει στο μικροσκόπιο των ερευνητών οι οποίοι όχι μόνο κατέρριψαν με επιστημονικά επιχειρήματα και δεδομένα τις μέχρι τότε αντιλήψεις, αλλά κατέταξαν την μελιτζάνα στη λίστα με τις 10 κορυφαίες αντιοξειδωτικές τροφές.
Οφέλη
Όπως όλα τα λαχανικά έτσι και η μελιτζάνα περιέχει στη σύνθεση της πολύτιμα θρεπτικά συστατικά που διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της υγείας του οργανισμού μας.
Αναλυτικότερα, η μελιτζάνα περιέχει μεγάλη ποσότητα φλαβονοειδών (ανθοκυανίνες), ουσίες που όπως έχει αποδειχθεί, συμβάλλουν στην τόνωση της καρδιαγγειακής υγείας, μειώνοντας δραστικά τον κίνδυνο θνησιμότητας από διαταραχές όπως καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό κ.α.
Ακόμη μία σημαντική ένωση που βρίσκεται στην μελιτζάνα και έχει συνδεθεί με σειρά οφελών, είναι το χλωρογενικό οξύ. Στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό με αντι-ιικές, αντιμικροβιακές, αντιφλεγμονώδεις και αντικαρκινικές ιδιότητες που αποτρέπει την δημιουργία φλεγμονής στο σώμα, προστατεύοντας τον οργανισμό από σοβαρές και χρόνιες παθήσεις όπως ο καρκίνος, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, ο διαβήτης τύπου 2, οι νευροεκφυλιστικές διαταραχές (Parkinson, Alzheimer), η παχυσαρκία και η λιπώδης διήθηση του ήπατος.
Εκτός από τα αντιοξειδωτικά, οι μελιτζάνες διαθέτουν και ένα υψηλό ποσοστό υδατανθράκων και φυτικών ινών. Αυτό σημαίνει πως η συχνή κατανάλωση, μπορεί να βοηθήσει να διατηρήσουμε την υγεία του πεπτικού και του γαστρεντερικού συστήματος σε βέλτιστα επίπεδα.
Φυσικά δεν πρέπει να παραλείψουμε και την περιεκτικότητα σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β, καθώς επίσης και άλλων σημαντικών μετάλλων συμπεριλαμβανομένου του μαγγανίου, του καλίου κ.α. Ουσίες που βοηθούν στην εξισορρόπηση του σακχάρου στο αίμα και της αρτηριακής πίεσης. Συμβάλλουν επίσης στην ενίσχυση της δομής των οστών και στη τόνωση των επιπέδων ενέργειας του σώματος.
Δεδομένης λοιπόν της πλούσιας διατροφικής αξίας, η μελιτζάνα εύκολα κατατάσσεται στη λίστα με τις πιο θρεπτικές και υγιεινές τροφές που σίγουρα αξίζει να εντάξουμε άμεσα στη διατροφή μας.
Διατροφική αξία
Μια μέτρια μελιτζάνα (περίπου 100 γραμμάρια) μαγειρεμένη στον ατμό περιέχει περίπου:
Θερμίδες: 32,7
Υδατάνθρακες: 9.1 gr
Πρωτεΐνες: 0,8 gr
Λιπαρά οξέα: 0,2 gr
Φυτικές ίνες: 2,5 gr
Βιταμίνη Β3: 0,6 mg (3%)*
Βιταμίνη Β6: 0,1 mg (3%)*
Βιταμίνη C: 1,8 mg (3%)*
Βιταμίνη Κ: 2,9 μg (4%)*
Φυλλικό οξύ: 13,9 μg (5%)*
Μαγνήσιο: 10,9 mg (3%)*
Χαλκό: 0,1 mg (3%)*
Κάλιο: 122 mg (5%)*
Μαγγάνιο: 0,1 mg (10%)*
Επιλογή και αποθήκευση
Παρόλο που η μοβ ποικιλία είναι πιο γνωστή, το σχήμα, το μέγεθος και το χρώμα, μπορεί να ποικίλλει από μικρό και επιμήκη, σε μακρύ και λεπτό, με αποχρώσεις μοβ, λευκό ή πράσινο.
Οι μελιτζάνες διατίθενται στην αγορά καθ’όλη τη διάρκεια του έτους, εν τούτοις η εποχή τους είναι μεταξύ των μηνών Αυγούστου και Οκτωβρίου.
Κατά την επιλογή είναι καλύτερο να διαλέξουμε αυτές που είναι βιολογικής καλλιέργειας. Αν και η μελιτζάνα θεωρείται πολύ θρεπτική ακόμη και αν είναι συμβατικής καλλιέργειας.
Έπειτα, προσέχουμε ώστε η επιφάνεια να είναι λεία και λαμπερή, χωρίς χτυπήματα η φθορές.
Σε αντίθεση με άλλα λαχανικά, η μελιτζάνα διατηρείται σε θερμοκρασία δωματίου για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά τη συγκομιδή της. Αυτό βέβαια, δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να την αποθηκεύσουμε στο ψυγείο. Την τυλίγουμε σε χαρτί και την τοποθετούμε σε μια πλαστική σακούλα ή πλαστικό δοχείο.
Η κατάψυξη του λαχανικού δεν συνιστάται, καθώς μεταβάλλεται η υφή του.
Τρόποι να καταναλώσουμε την μελιτζάνα
Στη μελιτζάνα συναντάμε το εξής παράδοξο σε σχέση με άλλα λαχανικά, αφού με το μαγείρεμα, το διατροφικό προφίλ της αντί να μειώνεται, ενισχύεται . Ειδικότερα, έχει αποδειχθεί πως αν το βράσουμε στον ατμό αυξάνει το ποσοστό των αντιοξειδωτικών και των υπόλοιπων θρεπτικών συστατικών. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως η βραστή μελιτζάνα ανήκει στη λίστα με τα 10 κορυφαία αντιοξειδωτικά λαχανικά.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη διαδικασία δεν μπορεί να αφαιρέσει την χαρακτηριστική πικρή γεύση του λαχανικού, η οποία γεύση οφείλεται στη νικοτίνη και τη σαλονίνη. Για να το επιτύχουμε αυτό θα πρέπει να την κόψουμε σε κομμάτια και να την πασπαλίσουμε με αλάτι για περίπου 30 λεπτά. Με αυτόν τον τρόπο, η μελιτζάνα θα γίνει πιο τρυφερή και πιο εύγευστη.
Άλλοι τρόποι να μαγειρέψουμε την μελιτζάνα και να επωφεληθούμε, είναι να την τηγανίσουμε σε ελαιόλαδο ή να τη ψήσουμε στο φούρνο, είτε μόνη της είτε με άλλα λαχανικά. Επίσης, μπορούμε να την χρησιμοποιήσουμε για να παρασκευάσουμε την γνωστή σε όλους μας, μελιτζανοσαλάτα και φυσικά τον αγαπημένο μας μουσακά.
Βέβαια, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως ο πιο υγιεινός τρόπος να καταναλώσουμε τη θρεπτική τροφή είναι στον ατμό.
Προφυλάξεις
Γνωρίζουμε πως τα οξαλικά οξέα που υπάρχουν σε πολλές τροφές, συμπεριλαμβανομένης και της μελιτζάνας, είναι υπεύθυνα για την δημιουργία πέτρας στα νεφρά. Συνεπώς, άτομα που παρουσιάζουν ευαισθησία στα νεφρά, πρέπει να αποφεύγουν την υπερβολική κατανάλωση μελιτζάνας. Προτού τη συμπεριλάβουν στη διατροφή τους να συμβουλευτούν τον γιατρό τους.
Κατά τα άλλα, η μελιτζάνα μπορεί να καταναλωθεί με ασφάλεια, καθώς δεν υπάρχουν αναφορές για σοβαρές παρενέργειες.
