Του Θανάση Κ. Ο Ναός της Αγίας του Θεού Σοφίας, υπήρξε το λαμπρότερο και ιστορικότερο κτίσμα του Χριστιανικού κόσμου. Χτίστηκε στην Κωνσταντινούπολη από Αυτοκράτορα Ιουστινιανού, στη θέση παλαιότερου ναού που είχε καεί στη Στάση του Νίκα (532). Η ανέγερσή διήρκεσε 5 χρόνια. Τα θυρανοίξια έγιναν στις 27 Δεκεμβρίου του 537 μ.Χ.
Μέχρι την ανέγερση του Ναού του Αποστόλου Πέτρου στη Ρώμη, – η οποία διήρκεσε ένα αιώνα περίπου, από το 1506 ως το 1614) – ο ναός της Αγίας Σοφίας ήταν ο μεγαλύτερος ναός της Χριστιανοσύνης.
Πρόκειται για τα δύο κορυφαία χριστιανικά σύμβολα όλων των εποχών. Το κοινό τους σημείο είναι ότι και οι δύο χτίστηκαν πάνω σε προγενέστερους ναούς που είχε κτίσει ο Μέγας Κωνσταντίνος (τον ένα στη Κωνσταντινούπολη, μετά το 330, τον άλλο στη Ρώμη το 324, στο σημείο όπου είχε μαρτυρήσει ο Απόστολος Πέτρος).
Τους χωρίζει όμως σχεδόν μια χιλιετία! Για την ακρίβεια 1077 χρόνια…
Για το μεγαλύτερο μέρος της Ιστορίας του Χριστιανισμού η Αγία Σοφία ήταν ο εμβληματικότερος ναός-σύμβολό της.
Κι όχι μόνο της Ορθοδοξίας. Του συνόλου της Χριστιανοσύνης (εκεί έγιναν και όλες οι σημαντικές Οικουμενικές Σύνοδοι μετά την Πρώτη, όπου αποκρυσταλλώθηκε το δόγμα της νέας Πίστης και η νέο-Πλατωνική φιλοσοφική της θεμελίωση).
Ακόμα, η Αγίας Σοφία ήταν και το σύμβολο αντίστασης του Χριστιανικού κόσμου, στις αλλεπάλληλες επιθέσεις των Αράβων να κατακλύσουν την Ευρώπη.
Που επί αιώνες, όλες σταματούσαν στην Κωνσταντινούπολη!
Αν η Ευρώπη απέκτησε την ιστορική φυσιογνωμία της, είναι γιατί επί χίλια χρόνια αντιστάθηκε στην πλημμυρίδα των Μουσουλμάνων που προσπαθούσαν να την κατακυριεύσουν.
Πρώτο προπύργιο αναδείχθηκε η Κωνσταντινούπολη επί Λέοντος Γ Ισαύρου το 717. Δεύτερο σημείο αντίστασης είναι στο Πουτιέ της Κεντρικής Γαλλίας όπου τους σταμάτησε ο Κάρολος Μαρτέλ το 732. Και το τρίτο προπύργιο αντίστασης είναι η Βιέννη, το 1683! Όταν η Πόλη είχε ήδη αλωθεί και λύτρωσε του Βιεννέζους από τον φοβερή πολιορκία των Οθωμανών ο Πολωνός στρατάρχης και αργότερα Βασιλιάς της Πολωνίας Ιωάννης Σοβιέσκι.
Κατά κάποιο τρόπο η Αγία Σοφία είναι σύμβολο της σύγχρονης Ευρώπης.
Και μάλιστα το πιο τραγικό σύμβολο. Γιατί άντεξε τις επιθέσεις των μουσουλμάνων για λογαριασμό ολόκληρου του Ευρωπαϊκού χώρου επί επτά αιώνες, αλλά τελικά έπεσε. Και ήταν στη μοίρα της Βιέννης να κρατήσει την Ευρώπη όρθια, όταν η Πόλη δεν υπήρχε πια…
Η μετατροπή της Αγίας Σοφίας ξανά σε τζαμί είναι συμβολικό πλήγμα για ολόκληρο το Χριστιανισμό και για ολόκληρη την Ευρώπη! Φυσικά και για τον Ορθοδοξία και ιδιαίτερα για τον Ελληνισμό.
Η Αγία Σοφία ΔΕΝ συμβολίζει ούτε τον «διαπολιτισμικό διάλογο» ούτε την «πολύ-πολιτισμικότητα»! Αυτά είναι ανοησίες του… ό,τι θυμάται χαίρεται κανείς!
Για κάτι λιγότερο από πέντε αιώνες – για 480 χρόνια ακριβώς – λειτούργησε και ως τζαμί (1454-1934), αλλά τίποτε στην μορφή του και στην ιστορία του δεν το συνδέει με το Ισλάμ! Οι μύθοι και οι θρύλοι και οι αγιογραφίες του, ολόκληρη η υπόσταση και η ιστορική του διαδρομή απηχούν και ψιθυρίζουν ή φωνάζουν αυτό για το οποίο δημιουργήθηκε, κι αυτό το οποίο υπήρξε: Παγκόσμιο σύμβολο της Χριστιανοσύνης και της Ορθοδοξίας.
Η μετατροπή της σε τζαμί, σήμερα είναι πλήγμα για όλο τον Χριστιανικό κόσμο αντίστοιχο με αυτό που θα ένοιωθαν όλοι, αν μετατρεπόταν σε τζαμί ο ναός του Αγίου Πέτρου στη Ρώμη!
Αλλά η αντίδραση της Δύσης συνολικά, του Χριστιανικού κόσμου ή της Ευρώπης υπήρξε από χλιαρή ως ανύπαρκτη.
Δεν «μας πρόδωσαν», όπως θρηνωδούν κάποιοι.
Τον εαυτό τους πρόδωσαν. Την Ιστορία τους προδίδουν. Τα σύμβολά τους προδίδουν. Την ταυτότητά τους προδίδουν…
Και «ποιος πέφτει από τα σύννεφα», άραγε; Εδώ στη Βρετανία γκρεμίζουν τώρα τα αγάλματα του Τσόρτσιλ!
Στις ΗΠΑ γκρεμίζουν τα αγάλματα του Τζέφερσον του Μάντισον και του Χριστόφορου Κολόμβου.
Σιγά μην νοιαστούν, όλοι αυτοί, για την Αγία Σοφία…
Όταν οι Δυτικοί γκρεμίζουν οι ίδιοι τα σύμβολά τους στις χώρες τους, δεν πρόκειται να σεβαστούν τα κοινά σύμβολα του δυτικού Πολιτισμού «κάπου μακριά»…
Για τους Ρώσους ούτε που ασχολούμαι. Αυτοί απλώς προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν την Τουρκία για να διαλύσουν τελείως το ΝΑΤΟ (που έχει ήδη παραλύσει πλήρως). Σήμερα στηρίζουν την Τουρκία για δικούς τους λόγους. Αύριο μπορεί να την χτυπήσουν, επίσης για δικούς τους λόγους. Δεν είναι «ξανθό γένος». Μάλλον… «τα βάφει»! Ή του ’μεινε το «ντεκαπάζ»!
Γενικά για τις Μεγάλες Δυνάμεις ισχύει ένας σιδηρούς κανόνας: Δεν επενδύουμε ποτέ σε αυτούς και δεν τους ξεγράφουμε ποτέ! Μπορεί με την ίδια ευκολία να στραφούν υπέρ μας και εναντίον μας. Τελικά είναι στο χέρι μας. Φτάνει να μας θεωρούν «υπαρκτά μεγέθη». Κι όχι μόνιμους κακομοίρηδες και επαίτες της «προστασίας» τους…
Αν ψάχνουμε αληθινούς συμμάχους, μπορεί να βρούμε.
Αν μονίμως ψάχνουμε «προστάτες», είμαστε ήδη χαμένοι
Κάποιοι, εδώ δικοί μας, που όλο το προηγούμενο διάστημα, μας είχαν φλομώσει με εισηγήσεις «να τα βρούμε με τους Τούρκους με διάλογο» κλπ., διαπιστώνουν με συντριβή, πως αυτό που έκανε ο Ερντογάν με την Αγία Σοφία, «διέβη το Ρουβίκωνα», λέει…
Δηλαδή έκοψε τις γέφυρες με το «Ευρωπαϊκό κεκτημένο» και με τις «πολιτισμένες διεθνείς σχέσεις»…
Όχι παιδιά. Δεν διέβη τώρα τον Ρουβίκωνα, ο Εντογάν!
–Είχε δείξει που το πάει και είχε κόψει τις γέφυρες, όταν εξαπέλυσε την υβριδική επίθεσή του στον Έβρο, που σταματήσαμε το Μάρτιο.
–Είχε κόψει τις γέφυρες, όταν εξήγγειλε το τουρκολυβικό σύμφωνο για την ΑΟΖ με το καθεστώς-μαριονέτα του Σάρατζ στη Λιβύη.
–Είχε κόψει τις γέφυρες όταν έστελνε στα ελληνικά νησιά εκατοντάδες χιλιάδες εργαλειοποιημένους λαθρομετανάστες κι εμείς τους καλωσορίζαμε ως …«πρόσφυγες»! Μέχρι να αντιληφθούμε περί τίνος επρόκειτο…
(Κι ακόμα δεν ξέρουμε καλά-καλά τι να τους κάνουμε…)
–Είχε κόψει τις γέφυρες όταν επί τέσσερα χρόνια βοηθούσε και χρηματοδοτούσε τους ισλαμοφασίστες του ΙΣΙΣ στη Συρία και το Ιράκ. Κι ακόμα στηρίζει παντού τα δίκτυα των «αδελφών Μουσουλμάνων»…
–Είχε κόψει τις γέφυρες όταν διακήρυξε ότι στο Αιγαίο υπάρχουν «τουρκικά νησιά υπό ελληνική κυριαρχία».
Αλλά οι δικοί μας – αυτό που αποκαλούμε «πολιτική ελίτ» της χώρας – δεν το είχε πάρει χαμπάρι:
Νόμιζαν ότι οι Ευρωπαίοι «θα συγκρατούσαν» τον Ερντογάν! Έπεσαν έξω…
Νόμιζαν ότι η προοπτική Ευρωπαϊκής ένταξης «θα τον τιθάσευε». Έπεσαν έξω…
Νόμιζαν ότι το ΝΑΤΟ «θα τον μάζευε»! Έπεσαν έξω…
Νόμιζαν ότι οι…. αρχές του διαπολιτισμικού διαλόγου και του Διεθνούς Δικαίου θα τον σταματούσε. Έπεσαν απελπιστικά έξω…
Νόμιζαν ότι σύγχρονη πολιτική είναι το soft power που έχουν στο μυαλουδάκι τους. Δεν είχαν πάρει χαμπάρι, ότι ο κόσμος κινείται ταχύτατα στην πολιτική της ισχύος, στους συνδυασμούς ισχύος και στις ισορροπίες ισχύος…
Θυμίζουν οι δικοί μας, τους καημένους τους Τσεχοσλοβάκους που πίστευαν κι εκείνοι «στις αρχές της Κοινωνίας των Εθνών», μέχρι το Σεπτέμβριο του 1938: όταν οι Βρετανοί και οι Γάλλοι τους ανακοίνωσαν στο Μόναχο, ότι είχαν συμφωνήσει με το Χίτλερ να διαμελίσουν τη χώρα τους!
Η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί είναι ένα βαρύ ψυχολογικό πλήγμα κατά του Ελληνισμού. Και κατά όλης της πνευματικής κληρονομιάς του Ευρωπαϊκού Χριστιανικού Πολιτισμού. (Όχι αναγκαστικά των «διανοουμένων». Της πνευματικής κληρονομιάς της Δύσης που μεγάλο μέρος των «διανοουμένων» της έχει προ πολλού προδώσει…)
Κανονικά θα έπρεπε να αφορά ολόκληρη τη Δύση. Αλλά προφανώς οι επίσημες ελίτ της Δύσης δεν θα μπορούσαν να δείξουν πιο κραυγαλέα αδιαφορία.
Λένε κάποιοι ότι δεν είναι διμερές ελληνοτουρκικό πρόβλημα είναι διεθνές.
Έτσι θα έπρεπε να είναι.
Αλλά στην πραγματικότητα επισήμως δεν αντέδρασε ούτε η Δύση ούτε η Ρωσία!
Επομένως μένει να δούμε, αν η Ελλάδα έχει τα κότσια να αντιδράσει.
Η θα επικαλεστεί την αδιαφορία των άλλων, για να λουφάξει και η ίδια…
Για να είμαστε ειλικρινείς, δεν είναι σαφές τι πρέπει και τι μπορούμε να κάνουμε.
Αν βάλετε κάτω όλη την λίστα των πιθανών αντιδράσεων που θα μπορούσε να επιδείξει η Ελλάδα, θα διαπιστώσετε ότι για όλα θα σας βρουν «αντίθετα επιχειρήματα». Άλλα σωστά, άλλα όχι…
–Μας λένε ότι δεν μπορούμε να μετατρέψουμε το «σπίτι του Κεμάλ» στη Θεσσαλονίκη σε μουσείο Γενοκτονίας των Χριστιανικών λαών της Μικράς Ασίας.
–Ότι δεν μπορούμε να αναστείλουμε τη λειτουργία του νέου μουσουλμανικού τζαμιού στο Βοτανικό.
–Ότι δεν μπορούμε να κηρύξουμε μποϋκοτάζ στα τουρκική προϊόντα, ή στα τουρκικά σίριαλ.
Γενικά υποστηρίζουν ότι δεν μπορούμε και δεν πρέπει να κάνουμε απολύτως τίποτε!
Μέχρι τώρα μας έλεγαν ότι ο Ερντογάν δεν επρόκειτο να τολμήσει…
Τώρα μας λένε, ουσιαστικά, ότι δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτε…
Το μόνο που έχω να πω για την ώρα: Μάλλον πρέπει να ξαναδούμε τον εαυτό μας και τη θέση μας απέναντι στην Τουρκία. Να προσανατολιστούμε σε πολιτική ισχύος. Κι όχι σε πολιτική κατευνασμού. Όχι στον εφησυχασμό των διεθνών θεσμών και του Διεθνούς Δικαίου…
Σε πολιτική δημιουργίας αληθινών συμμαχιών. Όχι σε πολιτική αναζήτησης «προστατών».
Να θυμόμαστε ότι η Τουρκία απέναντί μας δεν είναι ούτε «ακαταμάχητη» ούτε «αήττητη». Ιδιαίτερα τώρα που έχει δημιουργήσει πολύ περισσότερους εχθρούς, απ’ ό,τι μπορεί να αντιμετωπίσει η ίδια.
Αν μη τι άλλο, το μεγάλο ψυχολογικό ράπισμα του Ερντογάν με την μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, να μας αφυπνίσει!
Γιατί μέχρι τώρα κοιμόμασταν…
Η τουλάχιστον, η πολιτική ελίτ μας κοιμόταν μακαρίως.
ΥΓ Μέσα στην Αγία Σοφία και στα τείχη της Κωνσταντινούπολης ακούστηκε για πρώτη φορά το «Τη Υπερμάχω», αρχές Αυγούστου του 626 μ.Χ!
Και στα αυτιά μας σήμερά αντηχεί, όπως ο Παιάνας πριν τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας, το «Ίτε Παίδες Ελλήνων», τον Σεπτέμβριο του 480 π.Χ…
Έτσι είναι παιδιά: άλλοι ανατριχιάζουν σήμερα με το «Τη Υπερμάχω», κι άλλοι με τα δικαιώματα των… ΛΟΑΤΚΙ.
Άλλοι εμπνέονται με το ξέσπασμα των ενωμένων Ελλήνων στη Σαλαμίνα, κι άλλοι με τα gay parades.
΄Όμως, η χώρα αυτή υπάρχει, επειδή κάποιοι ανατριχιάζουμε ακόμα με το «Τη Υπερμάχω».
Ενώ κάποιοι άλλοι την καταβρίσκουν με το διαχρονικό δόγμα: «ο καθένας ό,τι φάει ό,τι πιεί κι ό,τι αρπάξει κλπ. κλπ…»
Εμείς ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε σε δύσκολες ώρες.
Ελπίζουμε και η ηγεσία της χώρας να ξέρει τις προτεραιότητές της.
