Της Rachel Lloyd, αναλύτριας πολιτικής στη Ρωσική Επιτροπή Δημοσίων Υποθέσεων (Ru-PAC). Γράφει για τις σχέσεις Ρωσίας-ΗΠΑ, το διεθνές δίκαιο και την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Mετάφραση: Μ.Στυλιανού
Αν όλοι είναι ίσοι ενώπιον του διεθνούς δικαίου, είναι σαφές ότι κάποιοι είναι πιο ίσοι από άλλους. Αυτό είναι σαφές από το γεγονός ότι η Ουάσιγκτον ηγείται στην καταδίκη της ανάκτησης της Κριμαίας από τη Ρωσία, ενώ παράλληλα υπερασπίζεται τις κατοχές του Ισραήλ.
Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους ηγήθηκαν της κατηγορίας στον ΟΗΕ για καταδίκη της Μόσχας για την κίνηση του 2014, με την οποία επιβεβαίωσε τον ιστορικό έλεγχό της στην αμφισβητούμενη χερσόνησο. Ένα μέτρο που είχε σαφώς την υποστήριξη της συντριπτικής πλειοψηφίας των κατοίκων, όπως αποδείχθηκε και από μεταγενέστερες αμερικανικές και γερμανικές δημοσκοπήσεις.
Ταυτόχρονα, όμως, οι ΗΠΑ κωφεύουν πεισματικά στην κριτική του ίδιου σώματος για την προσάρτηση από το Ισραήλ των Υψιπέδων του Γκολάν, διεθνώς αναγνωρισμένων ως συριακό έδαφος. Ο ένας εισπράττει κυρώσεις, ο άλλος δέχεται υποστήριξη.
Η ειδική μεταχείριση για τον κορυφαίο σύμμαχο των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή φαίνεται να είναι απρόσβλητη από τις μεταπτώσεις της εσωτερικής πολιτικής. Ο τότε πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επικύρωσε επίσημα τον ισραηλινό έλεγχο στην ορεινή περιοχή του Γκολάν σε μια δραματική κίνηση το 2019. Από τότε όμως, ο υπουργός Εξωτερικών του προέδρου Τζο Μπάιντεν, Άντονι Μπλίνκεν, υπερασπίστηκε αποτελεσματικά αυτή την απόφαση, καθιστώντας σαφές ότι δεν θα υπάρξει στροφή στην πολιτική: «Στην πράξη, ο έλεγχος του Γκολάν σε αυτή την κατάσταση πιστεύω ότι παραμένει πραγματικά σημαντικός για την ασφάλεια του Ισραήλ», είπε ο Μπλίνκεν στο CNN νωρίτερα αυτό το έτος.
Τα Υψίπεδα του Γκολάν προσαρτήθηκαν το 1981, και πολλοί κάτοικοι της περιοχής μέχρι σήμερα απορρίπτουν την υπηκοότητα του κατακτητή. Οι ειρηνευτικές συνομιλίες απέτυχαν και οι Ισραηλινοί κατέστησαν σαφές ότι δεν πρόκειται να εγκαταλείψουν καμία από τις αξιώσεις τους στην περιοχή. Αυτές είναι οι ενέργειες ενός Αμερικανού συμμάχου σε μια από τις πιο ασταθείς περιοχές του κόσμου.
Το Διεθνές Δίκαιο, συγκεκριμένα η Τέταρτη Σύμβαση της Γενεύης του 1949, δηλώνει σαφώς ότι οι χώρες δεν μπορούν να συνεχίσουν να κατέχουν εδάφη που έχουν καταληφθεί ως αποτέλεσμα πολέμου. Από την πλευρά της, η Συρία έχει καταστήσει σαφές ότι οποιεσδήποτε προσπάθειες για μια ειρηνευτική συμφωνία θα είναι αδιανόητες όσο το Γκολάν παραμένει κατεχόμενο και οι συνομιλίες έχουν σταματήσει για μια δεκαετία.
Η Κριμαία, από την άλλη, δεν θα μπορούσε να είναι μια πιο διαφορετική κατάσταση. Ιστορικά μέρος της ρωσικής αυτοκρατορίας, η χερσόνησος εκχωρήθηκε στο Κίεβο, σε μια εποχή που τέτοιες ανταλλαγές γης ήταν μια απλή τεχνική και τα εσωτερικά σύνορα απλά δεν υπήρχαν, από τον σοβιετικό Πρωθυπουργό Νικήτα Χρουστσόφ, ο οποίος εν μέρει μεγάλωσε στην Ανατολική Ουκρανία,
Σε μεγάλο βαθμό εθνικά ρωσικός, ο πληθυσμός της Κριμαίας είδε την αναταραχή του Mεϊντάν του 2014 με φόβο και άγχος. Μετά από δημοψήφισμα, το οποίο οι περισσότερες χώρες του κόσμου αρνούνται να αναγνωρίσουν ως νόμιμο, το 96% των ψηφοφόρων στήριξε την επανένταξη στη Ρωσία. Μια δημοσκόπηση του 2019, την οποία επικαλείται η Washington Post, διαπίστωσε ότι πάνω από τα τέσσερα πέμπτα των ντόπιων εξακολουθούσαν να υποστηρίζουν τη σύνδεση με τη Μόσχα, με ακόμη και την πλειοψηφία των εθνικών Τατάρων να την εγκρίνει.
Η, σαφώς ψευδής, ιδέα ότι οι αυτόχθονες Τάταροι υποτίθεται ότι είναι κατά της ρωσικής κυριαρχίας είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της προπαγανδιστικής θέσης του Κιέβου.
Επιπλέον, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ δεν κατάφερε να περάσει ψήφισμα το οποίο έκρινε άκυρο το δημοψήφισμα, όταν η Ρωσία, η οποία κατέχει μόνιμη έδρα στην επιτροπή, άσκησε βέτο. Αν και αυτό προβλέπεται στις υπάρχουσες δομές του διεθνούς δικαίου, οι ΗΠΑ και οι εταίροι τους υποστήριξαν αντ’ αυτού ένα μη δεσμευτικό ψήφισμα που εκφράζει τη δυσαρέσκειά τους για την κατάσταση και την πεποίθηση ότι η Κριμαία είναι ουκρανική.
Τόσο η χερσόνησος της Μαύρης Θάλασσας όσο και τα Υψίπεδα του Γκολάν, είναι δίκαιο να πούμε, έχουν αποδειχθεί αμφιλεγόμενα στη διεθνή αρένα. Αυτό που είναι σαφές όμως είναι ότι οι ΗΠΑ επέλεξαν πλευρές, χρησιμοποιώντας τους ισχυρισμούς κατά της Ρωσίας ως σύννεφο κάλυψης για συγκρούσεις και κυρώσεις, αγνοώντας ουσιαστικά τις καταγγελίες κατά του Ισραήλ.
Η υποκρισία, φαίνεται, είναι κάτι που συνεχίζει να διαπερνά την αμερικανική εξωτερική πολιτική και διπλωματία. Οι ΗΠΑ δεν μπορούν να κοιτάξουν τον λαό τους στα μάτια – ή τους Ουκρανούς ή τους Ρώσους για το θέμα αυτό – και να πουν ότι υπερασπίζονται τη δικαιοσύνη, την ελευθερία και το κράτος δικαίου, όταν ασκούν δύο μέτρα και δύο σταθμά σε όλο τον κόσμο. Ο κυνισμός τους αποκαλύπτει μια ξεδιάντροπη και αδηφάγο επιθυμία να προωθήσουν τους στόχους τους, ακόμη και όταν δεν υπάρχουν ηθικοί ή νομικοί λόγοι για να το πράξουν.
Και αυτό δεν είναι μόνο ένα πρόβλημα για την Ουάσιγκτον. Αν και η ΕΕ έχει καταστήσει σαφές ότι δεν υποστηρίζει την παρουσία του Ισραήλ στα Υψίπεδα του Γκολάν, δεν έχουν υπάρξει κυρώσεις και σημαντικές καταδίκες. Ωστόσο, την στιγμή που η Ρωσία είχε υπογράψει σε νόμο το καθεστώς της Κριμαίας ως ομοσπονδιακού υποκειμένου, οι γραφειοκράτες της Δύσης ξεσκόνιζαν τα στυλό τους και ετοιμαζόντουσαν να υπογράψουν αυστηρά μέτρα σε νόμο για να τιμωρήσουν τη Μόσχα.
Αυτή η πολιτική του να τρως το κέικ και να σου μένει ακέραιο φαίνεται να αποδίδει εκεί στην Αμερική . Παρά τη σαφή διπλοπροσωπία, το αντιρωσικό συναίσθημα – όχι αντιΙσραηλινό – κυριαρχεί στους πολιτικούς θεσμούς και τους θεσμούς των μέσων ενημέρωσης της Αμερικής. Τόσο πολύ που πολλοί δεν θα αμφισβητούσαν καν την ευνοιοκρατία που επιδεικνύεται σε έναν έμπιστο Αμερικανό σύμμαχο παρά τις νομικές επιπτώσεις.
Ως παγκόσμια δύναμη, οι ΗΠΑ έχουν την υποχρέωση να συνεισφέρουν θετικά στην παγκόσμια σκηνή – όχι απλώς να επιτύχουν τους στόχους εξωτερικής πολιτικής τους με οποιοδήποτε κόστος. Η υποκρισία υπονομεύει την ικανότητά τους να το πράξουν. Δυστυχώς, με την αμερικανική ιδιοτέλεια να ανεβαίνει και την αυτογνωσία σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, η διεθνής κοινότητα ίσως χρειαστεί να περιμένει κάποιο χρόνο..
