4.5 χρόνια λέμε τα πράγματα ως έχουν, απαλλαγμένοι από φόβο ή άγνοια. Καθαρίζουμε τις σκιές στο μυαλό, δεν αφήνουμε τους σπόρους του φόβου να ριζώσουν ώστε να ανθίσουν εντός μας και μετά να γεννήσουν νοητικούς δράκους.
Δε μας ενδιαφέρει αν χαλάμε το αφήγημα από οποιαδήποτε πλευρά και αν προέρχεται. Η γνώση είναι δύναμη και το όπλο για ουσιαστικές πράξεις ευθύνης, για μία ζωή δίχως ενδοιασμούς και δουλοπρέπεια, μία ζωή χωρίς να σπαταλάμε ένα λεπτό σε φαινόμενα χειραγώγησης.
Οι εγωισμοί και ο μηδενισμός δεν έχουν θέση εδώ. Ειδικά όταν πρόκειται για σημαντικά θέματα.
Πάμε, λοιπόν, σε ερωταπαντήσεις:
Ε: Τι είναι ο ιός της ευλογιάς των πιθήκων;
Α: Πρόκειται για ζωονόσο ιό. Δηλαδή μπορεί να μεταδοθεί από τα ζώα στον άνθρωπο. Ανήκει στο γένος Orthopoxvirus της οικογένειας Poxviridae, η οποία περιλαμβάνει και τον ιό της ευλογιάς (smallpox), τον ιό vaccinia (που χρησιμοποιείται ως στέλεχος στα ήδη υπάρχοντα εμβόλια και τον ιό cowpox.
E: Είναι ίδιος με τον ιό SARS-CoV-2;
A: Όχι! Ο SARS-CoV-2 είναι ιός RNA ενώ ο ιός της ευλογιάς των πιθήκων είναι DNA ιός. Μιλάμε μέρα με τη νύχτα η διαφορά τους.
Ε: Δηλαδή; Εξηγήστε μας! Ποια η διαφορά;
Α: Όταν ένας ιός αποτελείται από διπλή έλικα γενετικού υλικού, ή αλλιώς DNA, τείνει να έχει μικρότερο ποσοστό μεταλλάξεων. Αν για έναν ιό RNA, όπως ο SARS-CoV-2 που είναι RNA η δυνατότητα μεταλλάξεων είναι πρακτικά καθημερινή και από ασθενή σε ασθενή, επομένως η χρήση εμβολίων για την αντιμετώπιση τους είναι πρακτικά και λογιστικά αδύνατη, για έναν ιό DNA τα εμβόλια που έχουν παραχθεί, είναι ικανά να προστατεύσουν.
Ε: Τα εμβόλια για τον ιό της ευλογιάς των πιθηκων είναι με mRNA τεχνολογία;
Α: Όχι. Χρησιμοποιούν την κλασσική τεχνολογία και το στέλεχος του ιού vaccinia για να ενεργοποιήσουν το ανοσοποιητικό των ατόμων που θα εμβολιαστούν.
Ε: Μα στην χώρα μας δεν έχουμε πιθήκους. Πως θα κολλήσουμε; Πως πήρε το όνομα του;
Α: Ο ιός της ευλογιάς των πιθήκων πήρε το όνομα του όταν προωτοεντοπίστηκε σε εργαστήριο στην Κοπεγχάγη το 1958 σε πειραματόζωα πίθηκους. Όμως, επειδή είναι ζωονόσος ιός, ο κύριος ξενιστής (πηγή όπου υφίσταται ενεργοποιημένος ο ιός και όχι ζωντανός – τα μικρόβια είναι ζωντανά, οι ιοί ενεργοποιούνται και απενεργοποιούνται) είναι οι σκίουροι, τρωκτικά και άλλα μικρά θηλαστικά. Επομένως, αποτινάξτε απο το μυαλό σας ότι είναι μόνο σε πίθηκους ο ιός αυτός. Απλά ήταν τα πρώτα ζώα στα οποία εντοπίστηκε ο συγκεκριμένος ιός. Αυτό για όσους μιλάνε για μπανάνες και άλλα συναφή αστεία.
Ε: Πως κολλάνε οι άνθρωποι;
Α: Ωραία ερώτηση! Ο ιός αυτός μπορεί να μεταδοθεί ανάμεσα στα ζώα αλλά και από ζώα σε ανθρώπους. Φυσικά, και από άνθρωπο σε άνθρωπο. Αν και η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι πιο δύσκολη και θα το εξηγήσουμε παρακάτω. Όσο κάποιος άνθρωπος είναι στη φάση επώασης του ιού, δηλαδή χωρίς συμπτώματα, δεν μπορεί να μεταδόσει τον ιό σε άλλους ανθρώπους ή στα αντικείμενα γύρω του. Μόνο όταν πλέον εμφανίσει συμπτώματα ο ίδιος, άρα δεν υφίσταται ο όρος του ασυμπτωματικού και μην τολμήσει κανείς να πετάξει καμιά αηδία ή κοτσάνα για ασυμπτωματικούς φορείς, μπορεί να μεταδόσει τον ιό στους γύρω του ή στα αντικείμενα που χρησιμοποιεί.
Ε: Τι εννοείτε με αντικείμενα δίπλα του;
Α: Όταν πλέον κάποιος φύγει από το στάδιο της επώασης και εμφανίσει συμπτώματα, μεταδίδει τον ιό μέσω σωματικών υγρών, πληγών στο δέρμα (πύον, αίμα), αναπνευστικά σταγονίδια κατά το φτάρνισμα ή την εκπνοή, ρούχα, κλινοσκεπάσματα, κτλ.
Ε: Ποια τα συμπτώματα που εμφανίζονται μετά την φάση επώασης που πλέον μπορεί ο ασθενής να μεταδόσει τον ιό;
Α: Έχει αρχικά συμπτώματα ίδια με της γρίπης, όπως πυρετός, πονοκέφαλος, μυϊκούς πόνους, κόπωση και μετά εμφανίζοβται τα χαρακτηριστικά εξανθήματα της νόσου. Το εξάνθημα συνήθως ξεκινάει από το πρίσωπο και στη συνέχεια εξαπλώνεται στο υπόλοιπο σώμα με φουσκάλες γεμάτες υγρό. Αυτό το υγρό μπορεί επίσης να μολύνει άλλους ανθρώπους κατά τη σωματική επαφή ή αντικείμενα που θα ακουμπήσει ο ασθενής με το σώμα του.
Ε: Αυτά τα εξανθήματα σταματάνε;
Α: Ναι, αφού γίνουν οι φουσκάλες και οι πληγές, επουλώνονται και σταματάει η μετάδοση μέσω στενής επαφής.
Ε: Πείτε μας για τον ιό, την πορεία του σε έναν που τον κόλλησε
Α: Η φάση επώασης, ΟΠΟΥ ΔΕΝ ΜΕΤΑΔΙΔΕΙ Ο ΑΣΘΕΝΗΣ ΤΟΝ ΙΟ ΣΕ ΑΛΛΟΥΣ ΟΥΤΕ ΣΕ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΓΥΡΩ ΤΟΥ ΚΑΙ ΔΕΝ ΥΦΙΣΤΑΤΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΟΛΟΓΙΑ, είναι 7 με 14 ημέρες αλλά έχουν βρεθεί κλινικά περιστατικά όπου η φάση επώασης διήρκησε μέχρι 21 ημέρες. Από την φάση επώασης μέχρι την ίαση ο συνολικός χρόνος είναι στο σύνολο 28 μέρες στο μέγιστο. Η σοβαρότητα της δεν είναι τραγική. Ειδικά αν υπάρξει πρωτοβάθμια περίθαλψη και κανόνες υγιεινής. Προκαλεί σοβαρά προβλήματα σε έγκυες γυναίκες, γυναίκες είπαμε, όχι ιμιτασιόν που λένε πως έχουν μήτρα, σε παιδιά και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Τα στελέχη του ιού που συναντάμε στην Κεντρική Αφρική έχουν θνησιμότητα που αγγίζει το 10% ενώ τα στελέχη της Δυτικής Αφρικής έχουν θνησιμότητα 1%. Στον λεγόμενο Δυτικό κόσμο παρουσιάζεται το στέλεχος της Δυτικής Αφρικής και η θνησιμοτητα στον Δυτικό κόσμο είναι πρακτικά μηδέν. Επομένως, όσο ένα κράτος και ένα σύστημα υγείας είναι επαρκώς στελεχωμένο, εξοπλισμένο κατάλληλα, έχει σωστή πρωτοβάθμια περίθαλψη, δεν έχει να φοβηθεί κάτι η τοπική ή εθνική κοινωνία.
Ε: Πέρα από εμβόλια, έχουμε φάρμακα για τον ιό της ευλογιάς των πιθήκων; Και γιατί η Δανέζικη εταιρεία Bavarian Nordic ανακοίνωσε πως έχει έτοιμα 10.000.000 εμβόλια; Πότε πρόλαβε να τα κάνει παραγωγή;
Α: Κατά τη διάρκεια του 2022 που είχαμε μία έξαρση του ιού της ευλογιάς των πιθήκων ανάμεσα στις κοινότητες ομοφυλόφιλων κατά τον Μάϊο εκείνου του έτους και την εξάπλωση του σε πάνω από 100 χώρες λόγω του ετήσιου φεστιβάλ ομοφυλόφιλων στην Ισπανία και στην Eurovision, εγκρίθηκε το εμβόλιο της εταιρείας Bavarian Nordic για χρήση. Πουθενά δεν υφίσταται συνομωσιολογία. Η εταιρεία έχει κανονικά αποθέματα από το εμβόλιο αυτό διότι μην ξεχνάμε πως ο συγκεκριμένος ιός υφίσταται στην Αφρική. Μην κοιτάμε τον κώλο μας, συγγνώμη, τον εαυτό μας οι Ευρωπαίοι ότι επειδή εμφανίστηκαν τα πρώτα κρούσματα στην Ευρώπη μας μπήκανε υποψίες για δόλο από την εταιρεία αυτή. Υπάρχει ο ιός στην Αφρική ενεργός, άρα υποψήφιοι πελάτες, παράγουμε. Τόσο απλά. Όπως θα έκανε ο οποιοσδήποτε στη δουλειά του. Απλά δεν υπήρχε στην Ευρώπη.
Ε: Για τα φάρμακα δε μας είπατε!
Α: Αυτή τη στιγμή, έχουμε το tecovirimat για την ευλογιά (smallpox) και χρήση σε έκτακτες περιπτώσεις έναντι της ευλογιάς των πιθήκων. Επίσης, έχουμε το cidofovir, ως επιλογή ύστατης λύσης σε ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται σε άλλη συντηρητική ή αντιική θεραπεία. Έχει νεφροτοξική δράση επομένως δεν πρέπει να επιλέγεται ως όπλο αντιμετώπισης της νόσου. Σε ανοσοκατασταλμένους ασθενείς μπορεί να χρησιμοποιηθεί το VIGIV σε συνδυασμό με άλλη αντιική θεραπεία. ΔΕΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΜΕΡΟΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΑΥΤΟΤΕΛΩΣ. Όπως δηλώσαμε, η συντηρητική υποστηρικτική θεραπεία είναι κατά κόρον το κύριο όπλο εναντι της νόσου, δηλαδή ΕΝΥΔΑΤΩΣΗ, ΠΑΥΣΙΠΟΝΑ, ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΩΝ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΕ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ. Η συνέργια του βιοτεχνολογικού εργαστηρίου MenidiMedica Biotech με το Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας και Ανοσολογίας, Τμήματος Φαρμακολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών έχει έτοιμη τη δική της πρόταση αντιϊκού φάρμακου, το Poxivir με ενθαρρυντικά αποτελέσματα έναντι της ευλογιάς των πιθήκων.
Ε: Ποια εμβόλια υπάρχουν διαθέσιμα;
Α: Είπαμε πως είναι με την κλασσική τεχνολογία. Μην τα ξαναλέμε! Είναι το IMVANEX, τρίτης γενιάς και επειδή χρησιμοποιεί τροποποιημένο στέλεχος του vaccinia, που δεν μεταγράφεται στα ανθρώπινα κύτταρα, είναι ασφαλέστερο σε σχέση με τα προηγούμενωβ γενιών εμβόλια, ειδικά για ανοσοκατασταλμένους. Έχουμε το ACAM2000, δεύτερης γενιάς. ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΛΟΓΩ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΩΝ, ειδικά σε ανοσοκατασταλμένους ή με δερματοπάθειες. Αλλά επαναλαμβάνω, στον ΔΥΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Η ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ειναι πρακτικά μηδενικη.
Ε: Ποιες ομάδες ανήκουν σε αυτές του υψηλού κινδύνου να κολλήσουν τον ιό της ευλογιάς των πιθήκων;
Α: Πάμε, αριθμητικά. Πρώτον, τα μέλη της οικογένειας ατόμου που έχει εμφανίσει συμπτώματα του ιού. Δεύτερον, οι ερωτικοί σύντροφοι αν ο ένας έχει συμπτώματα. Τρίτον, το υγειονομικό προσωπικό που έρχονται σε επαφή με ασθενείς που ΕΧΟΥΝ ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ. Τέταρτον, το εργαστηριακό προσωπικό που επεξεργάζεται δείγματα ασθενών που εμφανίζουν συμπτώματα. ΔΕΝ ΜΕΤΑΔΙΔΕΤΑΙ Ο ΙΟΣ ΣΤΗ ΦΑΣΗ ΕΠΩΑΣΗΣ. ΣΕ ΚΑΝΕΝΑΝ. Πέμπτον, οι ασθενείς με AIDS/HIV. Έκτον, σε ασθενείς ΜΕ ΠΕΣΜΕΝΟ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ, συμπεριλαμβανομένων όσων τσιμπήθηκαν με σκευάσματα περίεργα στο πρόσφατο παρελθόν, αφού έχουν πεσμένο ανοσοποιητικό. Έβδομον, οι καρκινοπαθείς που υποβάλλονται σε χημειοθεραπείες ή ακτινοβολίες με πεσμένο ανοσοποιητικό σύστημα. Όγδοον, οι ασθενείς που έχουν κάνει μεταμόσχευση οργανου και βρίσκονται υπό φαρμακευτική αγωγή ανοσοκατασταλτικών. Ένατον, άτομα με εκζέματα και άλλες δερματικές παθήσεις διότι ο δρρματικός φραγμός τους δεν υφίσταται. Άρα, η μετάδοση από υγρά ασθενούς με ιό ευλογιάς είναι εύκολη. Δέκατον, παιδιά, ειδικά κάτω των 8. Ενδέκατον, έγκυες γυναίκες για μολύνσεις στο βρέφος. Δωδέκατον, ομοφυλόφιλοι (λόγω του ξεσπάσματος του ιού το 2022) αν και ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΩ ΟΤΙ ΔΕΝ ΠΕΡΙΟΡΙΖΕΤΑΙ ΜΟΝΟ ΣΕ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΟΜΑΔΑ ΑΛΛΑ ΑΦΟΡΑ ΚΑΘΕ ΕΡΩΤΙΚΟ ΠΑΡΤΕΝΕΡ Ή ΣΧΗΜΑ, ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΕΤΕΡΟΦΥΛΟΦΙΛΩΝ. Δεκατοτρίτον, τουρίστες στην Δυτική ή Κεντρικη Αφρική.
Ε: Ποια ζώα μεταφέρουν τον ιό στον άνθρωπο;
Α: Τα τρωκτικά, οι σκίουροι, εξωτικά ζώα που ευδοκιμούν στις περιοχές της Κεντρικής και Δυτικής Αφρικής. Άρα απαιτείται αυστηρός κτηνιατρικός έλεγχος στα σημεία εισόδου των χωρών μας. Ανεξάρτητα αν μία διέλευση θα γίνει ενδοκοινοτικά (δηλαδή από χώρα μέλος της ΕΕ) ή εξωκοινοτικά (από τρίτη χώρα προς χώρα μέλος της ΕΕ).
Ε: Έχω γάτα και εγώ σκύλο. Κινδυνεύουμε;
Α: Οι γάτες και τα σκυλιά δεν είναι πρωτεύοντες ξενιστές του ιού. ΟΜΩΣ, αν έρθουν σε επαφή τα ζώα αυτά με άρρωστο άνθρωπο ή με μολυσμένα αντικείμενα ή τρωκτικά που είναι φυσικοί ξενιστές του ιού, μπορούν να κολλήσουν και να μεταδόσουν τον ιό στον άνθρωπο. Σε μια καταγεγραμμένη περίπτωση, στην Γαλλία κατά την έξαρση του ιού της ευλογιάς των πιθήκων το 2022 ένα κατοικίδιο σκυλάκι αρρώστησε από τους ιδιοκτήτες του. Άρα, αν και μικρή η πιθανότητα, υφίσταται.
Ε: Μπορούν να χρησιμοποιηθούν rapid tests για την γρήγορη ιχνηλάτηση του ιού και την εκρίζωση του άμεσα από την εξάπλωση στην κοινωνία;
Α: Φυσικά. Η ιχνηλάτηση, η απομόνωση περιστατικών έγκαιρα ακόμα και στη φάση επώασης που δεν μεταδίδουν σε άλλους ΣΥΜΒΑΛΛΟΥΝ στο σπάσιμο της αλυσίδας μετάδοσης και εξάπλωσης της νόσου. Η συνέργια του βιοτεχνολογικού εργαστηρίου MenidiMedica Biotech με το Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας και Ανοσολογίας, Τμήματος Φαρμακολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών έχει έτοιμη τη δική της πρόταση γρήγορου διαγνωστικού τεστ έναντι της ευλογιάς των πιθήκων με αποτέλεσμα θετικού ή αρνητικού δείγματος εντός 30′
