Ντμίτρι Κοσίρεφ
Οι Αμερικανοί Δημοκρατικοί, οι γνωστοί και ως φιλελεύθεροι, θλίβονται μπροστά στην επικείμενη είσοδο του Ντόναλντ Τραμπ και των υπόλοιπων συντηρητικών στην πολιτική σκηνή της Ουάσιγκτον. Η απογοήτευση αυτή αντικατοπτρίζεται σε μια χαρακτηριστική για τις ΗΠΑ δημοσίευση σχετικά με τη «μάχη των γενεών» και την τρέχουσα έκβασή της.
Η θεματολογία της σύγκρουσης γενεών είναι διαχρονικά συναρπαστική, καθώς προκαλεί συζητήσεις όχι μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και παγκοσμίως. Άλλωστε, δεν είναι μια νέα ιδέα· ήδη από τον Τουργκένιεφ με το έργο του «Πατέρες και Παιδιά», αναδεικνύεται αυτή η διαμάχη. Από τότε, σε όλο τον κόσμο επανέρχονται οι ίδιες συζητήσεις: Πόσο τρομεροί είναι οι «πατέρες» και πόσο ιδιοφυΐες τα «παιδιά». Ή το αντίστροφο.
Οι βουλευτικές εκλογές ως «τελική μάχη των Baby Boomers»
Σε μια δημοσίευση στην The New York Times, ιδεολογικό προπύργιο των ηττημένων Δημοκρατικών, υποστηρίζεται ότι οι πρόσφατες εκλογές ήταν η τελική μάχη της γενιάς των Baby Boomers. Σύμφωνα με την ανάλυση, αυτή η γενιά έχει ίσως την τελευταία της ευκαιρία να κάνει κάτι καλό για τη χώρα και τον κόσμο. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι τόσο ο Ντόναλντ Τραμπ όσο και η Καμάλα Χάρις ανήκουν σε αυτή τη γενιά, η οποία εκτείνεται από το 1946 (γενέθλια του Τραμπ) έως το 1964 (γενέθλια της Χάρις).
Αν και το φαινόμενο των Baby Boomers είναι κυρίως αμερικανικό, λόγω της μεταπολεμικής δημογραφικής έκρηξης, οι επιπτώσεις του είναι αισθητές σε όλο τον κόσμο. Αξίζει λοιπόν να εξεταστεί πιο προσεκτικά.
Οι Baby Boomers: Οικονομική δύναμη και κοινωνική κληρονομιά
Σύμφωνα με τον αρθρογράφο, υπάρχουν περίπου 75 εκατομμύρια Baby Boomers στις ΗΠΑ. Αυτή η γενιά κυριάρχησε αριθμητικά σε σχέση με άλλες, όπως οι Millennials και οι Gen Z. Επιπλέον, οι Boomers διακρίνονται για το υψηλότερο εκπαιδευτικό τους επίπεδο (συγκριτικά με τις νεότερες γενιές) και για τον απεριόριστο αισιοδοξία τους, που κορυφώθηκε στη δεκαετία του 1990. Τότε, οι Boomers βρίσκονταν στην ακμή των εισοδημάτων και της ζωτικότητάς τους, οδηγώντας σε έναν πρωτόγνωρο καταναλωτικό ενθουσιασμό.
Αυτή η γενιά επίσης έγινε η πλουσιότερη όλων των εποχών. Ταυτόχρονα, δανείστηκε αλόγιστα, τόσο σε προσωπικό όσο και επιχειρηματικό επίπεδο, αλλά και για τον κρατικό προϋπολογισμό, αφήνοντας τα χρέη ως «κληρονομιά» στους απογόνους τους.
Κριτική από Δημοκρατικούς και Συντηρητικούς
Η αρθρογραφία των ηττημένων Δημοκρατικών κατηγορεί τους Boomers για τα παραπάνω. Ωστόσο, και η συντηρητική προπαγάνδα, ιδιαίτερα κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, υπήρξε εξίσου σκληρή για τις νεότερες γενιές.
Οι «νέοι», σύμφωνα με τους συντηρητικούς, παρουσιάζονται ως «νωθρά και υπέρβαρα παραρτήματα των smartphones και laptops τους». Είναι άνθρωποι που φοβούνται τα ανθυγιεινά τρόφιμα και τους ιούς, ανακυκλώνουν ψυχολογικά τραύματα, αποφεύγουν την εργασία και παραμένουν εξαρτημένοι από τους Boomers για όλη τους τη ζωή. Επιπλέον, θεωρούν δεδομένο ότι το κράτος πρέπει να τους φροντίζει οικονομικά.
Συμπέρασμα
Η «μάχη των γενεών» στις Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζει να διαμορφώνει την πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα. Με τον Ντόναλντ Τραμπ να επιστρέφει στο επίκεντρο της πολιτικής σκηνής, οι προκλήσεις ανάμεσα στους Boomers και τις νεότερες γενιές παραμένουν, όχι μόνο στην Αμερική, αλλά και σε κάθε κοινωνία που εμπνέεται ή επηρεάζεται από την αμερικανική πολιτική και κουλτούρα.
Όλα γίνονται πιο ξεκάθαρα με βάση ένα απλό γεγονός
Οι ψηφοφόροι των ηττημένων φιλελεύθερων είναι, κατά μέσο όρο, σημαντικά νεότεροι από εκείνους των Ρεπουμπλικανών. Επιπλέον, οι αποτυχημένες ιδέες που κυριάρχησαν στον κόσμο — όπως τα ζητήματα LGBTQ+, ο φεμινισμός, η «πράσινη ατζέντα» και άλλα — δεν προέρχονται από τους «πατέρες», αλλά από τα «παιδιά». Αυτό που παρακολουθούμε, λοιπόν, είναι ένας θρήνος των ηττημένων.
Η οικονομική κρίση και τα προβλήματα των νεότερων γενεών
Αυτή η θλιβερή κατάσταση επιβεβαιώνεται και από στατιστικά δεδομένα. Για παράδειγμα, ήδη από το 2020, υπήρχαν προειδοποιήσεις ότι κάθε γενιά μετά τους Baby Boomers γινόταν φτωχότερη από την προηγούμενη, δημιουργώντας έναν βαθύ συστημικό κρίση. Σήμερα, αυτός ο κύκλος έχει φτάσει στο αποκορύφωμά του, και πολλοί οικονομολόγοι δηλώνουν ότι το οικονομικό σύστημα των Ηνωμένων Πολιτειών, όπως λειτουργεί, είναι μη βιώσιμο. Οι αλυσίδες χρέους που έχουν δημιουργηθεί δεν μπορούν να επιλυθούν.
Ο Τραμπ και η «αναδόμηση» του συστήματος
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, γίνεται κατανοητό γιατί οι Ηνωμένες Πολιτείες έφεραν για δεύτερη φορά στην εξουσία τον Ντόναλντ Τραμπ και την ομάδα του. Πρόκειται για μια μορφή παραίτησης, συνοδευόμενη από μια γκρινιάρικη αποδοχή: «Κάναμε ό,τι μπορούσαμε. Τώρα εσείς, οι Boomers ή όποιος άλλος, αναλάβετε τα ερείπια και κάντε ό,τι θέλετε».
Κατά την πρώτη του θητεία, οι υποστηρικτές του Τραμπ αντιμετώπισαν αντίσταση ακόμα και σε κοινωνικό επίπεδο. Για παράδειγμα, σύμφωνα με το The American Conservative, όταν το 2017 μέλη της νέας ρεπουμπλικανικής διοίκησης άρχισαν να επισκέπτονται τη Ουάσιγκτον, υπέστησαν μποϊκοτάζ από την κοινωνική ελίτ της πόλης. Κλαμπ, μπαρ και άλλοι χώροι «γόητρου» τούς έκλεισαν τις πόρτες τους. Ωστόσο, σήμερα, φαίνεται ότι αυτός ο «γόης» της κοινωνικής ελίτ έχει υποχωρήσει, καταλήγοντας σε μια ήττα.
Η διαχρονική «μάχη των γενεών»
Αυτή η μάχη, όπως επισημαίνεται, δεν αφορά μόνο τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι γενεές και οι διαφορές τους είναι ένα φαινόμενο που εμφανίζεται σε κάθε κοινωνία, αν και με διαφορετικά χαρακτηριστικά.
Ο Βλαντιμίρ Πούτιν, για παράδειγμα, σε συνέντευξή του το Δεκέμβριο του 2021, είχε σχολιάσει: «Περάσαμε την περίοδο όπου η προηγούμενη γενιά πολιτικών μας έφτασε στο σημείο να καταστρέψει τη χώρα μας, πιστεύοντας ότι η Ρωσία θα γινόταν μέρος του λεγόμενου πολιτισμένου κόσμου. Όμως, αυτός ο κόσμος δεν ήθελε τίποτα περισσότερο από αυτό».
Οι διαφορετικές γενιές και το ιστορικό τους πλαίσιο
Στη Σοβιετική Ένωση, για παράδειγμα, η γενιά που γεννήθηκε τη δεκαετία του 1930 και έλαβε κανονική εκπαίδευση μετά την αποκατάσταση του συστήματος, ήταν εκείνη που δημιούργησε το «θαύμα» της δεκαετίας του 1960: επιστημονικό, τεχνολογικό, καλλιτεχνικό. Ωστόσο, η ίδια γενιά κατέστρεψε τη Σοβιετική Ένωση λίγες δεκαετίες αργότερα.
Στην Κίνα, η γενιά που έζησε τη «Μορφωτική Επανάσταση» έμεινε αγράμματη, αλλά άφησε στις επόμενες γενιές ανοσία απέναντι στις ακραίες αριστερές ιδέες, οδηγώντας στην αναβίωση της παραδοσιακής αυτοκρατορικής δομής του Κομφουκιανισμού.
Στην Ινδία, οι γενιές που έζησαν υπό τη «δυναστεία Νεχρού-Γκάντι» είναι διαφορετικές από τους απογόνους τους, και κάθε γενιά συνοδεύεται από διαφορετικούς προσανατολισμούς και πολιτιστικές αξίες.
Συμπέρασμα
Η μάχη των γενεών είναι μια παγκόσμια πραγματικότητα, που επαναλαμβάνεται με διάφορες μορφές. Σε κάθε κοινωνία, οι γενιές αντανακλούν τις ιστορικές, πολιτιστικές και οικονομικές τους συνθήκες, και το πώς αντιλαμβάνονται το μέλλον τους. Στο πλαίσιο αυτό, η σύγκρουση μεταξύ «πατέρων» και «παιδιών» παραμένει μια ισχυρή δύναμη διαμόρφωσης της κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας.
