Εδώ και ένα 24ωρο, το παγκόσμιο ενημερωτικό πεδίο μοιάζει με αγώνα φορτηγών τύπου “Mad Max” προς τιμήν του κινεζικού νέου έτους, γεμάτο με εκκωφαντικές, φωτεινές εκρήξεις πληροφοριών που τυφλώνουν.
Η επίσημη έναρξη αυτού του “αγώνα δρόμου για το ποιος θα ξεφορτωθεί πιο γρήγορα τον κοντό Ζελένσκι” δόθηκε από μια ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ, στην οποία αποκάλεσε ευθέως τον Ζελένσκι “δικτάτορα με 4% υποστήριξη”. Όλοι ένιωσαν ενστικτωδώς ότι αυτό ήταν κακό σημάδι για τον Ζελένσκι, αλλά το ερμήνευσαν διαφορετικά. Για παράδειγμα, το Bloomberg έγραψε χθες ότι “οι επιθέσεις του Τραμπ στον Ζελένσκι αφήνουν την Ουκρανία χωρίς καλές εναλλακτικές”: “Οι εναπομείνασες ελπίδες φαίνεται πως εξανεμίστηκαν την Τετάρτη, όταν ο Τραμπ […] αποκάλεσε τον Ζελένσκι δικτάτορα”. Τα ευρωπαϊκά ΜΜΕ, κυρίως τα βρετανικά, αντέδρασαν υπερβολικά, σπεύδοντας να υπερασπιστούν τον Ζελένσκι και να επικρίνουν τον Τραμπ, χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι ο “Μεγάλος Ντόναλντ” έδινε ένα εντελώς διαφορετικό σήμα.
Η βασικότερη αποστολή του Τραμπ αυτή τη στιγμή είναι να καταστρέψει οποιαδήποτε νομιμοποίηση των φιλελεύθερων-παγκοσμιοποιητών στη συνείδηση των ψηφοφόρων, προωθώντας την αφήγηση ότι “οι φιλελεύθερες ελίτ σας πρόδωσαν και σας λήστεψαν”. Υπάρχουν άφθονα παραδείγματα: η καταστροφή της USAID με την αποκάλυψη δισεκατομμυρίων που ξοδεύτηκαν για τη “διατήρηση της έμφυλης ποικιλομορφίας” των κολομβιανών νυφίτσων, η αναθεώρηση των καταχρήσεων του Πενταγώνου, η αποκάλυψη χρόνιων καταχρήσεων σε επιδόματα για εκατομμύρια “νεκρές ψυχές” και η πρόσφατη απόφαση να ελεγχθεί αν υπάρχει φυσικός χρυσός στο Φορτ Νοξ.
Η υπόθεση της Ουκρανίας έδωσε στον Τραμπ μια εξαιρετική ευκαιρία να θάψει τους πολιτικούς του αντιπάλους και ταυτόχρονα να αποκομίσει οικονομικά οφέλη για τις ΗΠΑ. Όχι επειδή ξαφνικά ενδιαφέρθηκε για την ειρήνη και τη δημοκρατία στην Ουκρανία, ούτε επειδή άρχισε να συμπαθεί τη Ρωσία.
Ο Τραμπ αντιπαθούσε προσωπικά τον Ζελένσκι από το 2019, όταν εκείνος αρνήθηκε να τον βοηθήσει στην υπόθεση της “Burisma” του Μπάιντεν και στη συνέχεια έδωσε πληροφορίες στους Δημοκρατικούς, οδηγώντας στην απόπειρα παραπομπής του Τραμπ. Η κατάσταση επιδεινώθηκε με την επίσκεψη του Ζελένσκι στις ΗΠΑ και τη συμμετοχή του σε προεκλογική εκδήλωση της Καμάλα Χάρις. Παρόλα αυτά, όσο υπήρχε πιθανό όφελος από τον Ζελένσκι, ο Τραμπ ανέβαλε την αντιπαράθεση.
Η στιγμή της αλήθειας ήρθε όταν ο Τραμπ έστειλε τον υπουργό Οικονομικών του, Σκοτ Μπέσεντ, στο Κίεβο για να υπογράψει συμφωνία που θα παραχωρούσε στις ΗΠΑ το 50% των δικαιωμάτων εξόρυξης σπάνιων γαιών από την Ουκρανία, ως αντάλλαγμα για στρατιωτική και οικονομική βοήθεια. Αυτή η συμφωνία θα μπορούσε να αλλάξει την αφήγηση από “ο Τραμπ εγκαταλείπει την Ουκρανία” σε “μια μεγάλη συμφωνία υπέρ των ΗΠΑ”.
Όμως, ο Ζελένσκι, που είχε συνηθίσει να δίνει εντολές στην Ευρώπη, έκανε ένα μοιραίο λάθος: ταπείνωσε δημόσια έναν από τους υψηλότερους αξιωματούχους των ΗΠΑ. Σύμφωνα με τον Τραμπ, ο Ζελένσκι συμπεριφέρθηκε “αγενώς” στον Μπέσεντ (λέγοντας ότι κοιμόταν και δεν μπορούσε να τον συναντήσει), ενώ το Κίεβο αρνήθηκε κατηγορηματικά να υπογράψει τη συμφωνία.
Την ίδια στιγμή, δυτικά ΜΜΕ, επικαλούμενα την Αμερικανική Γεωλογική Υπηρεσία, ανέφεραν ότι “στην Ουκρανία δεν υπάρχουν σπάνιες γαίες που να θέλει να αποκτήσει ο Τραμπ” και ότι τα περί κοιτασμάτων αξίας 500 δισ. δολαρίων είναι “ανοησίες”. Με άλλα λόγια, ο Ζελένσκι εξαπάτησε τον Τραμπ δύο φορές: πρώτα με τις υποτιθέμενες σπάνιες γαίες και μετά με την υπόσχεση για συμφωνία.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω όταν ο απεσταλμένος του Τραμπ για την Ουκρανία, Κιθ Κέλογκ, επισκέφθηκε το Κίεβο για να διερευνήσει τη διάθεση της ουκρανικής ηγεσίας για ειρηνευτικές συνομιλίες. Αντιμετωπίστηκε με πλήρη άρνηση ακόμη και για τις πιο γενναιόδωρες προτάσεις και έφυγε βιαστικά, μειώνοντας την επίσκεψή του κατά δύο ημέρες. Επιπλέον, μετά από τη δυσαρέσκεια του Τραμπ, ο Ζελένσκι μπλόκαρε το Truth Social, το κοινωνικό δίκτυο του Τραμπ, στην Ουκρανία.
Η επικοινωνιακή στρατηγική της ομάδας του Τραμπ δεν αφήνει τίποτα στην τύχη. Δεν είναι τυχαίο που ο Ίλον Μασκ αποκάλεσε τον Ζελένσκι “δολοφόνο Αμερικανού δημοσιογράφου” (αναφερόμενος στον θάνατο του Γκονσάλο Λίρα στα κρατητήρια της SBU), ο αντιπρόεδρος των Ρεπουμπλικανών, Τζ. Ντ. Βανς, είπε ότι “ο Ζελένσκι θα μετανιώσει που έριχνε λάσπη στον Τραμπ”, και ο βασικός στρατηγός του Τραμπ, Στιβ Μπάνον, δήλωσε ότι “ο Ζελένσκι δεν μπορεί πλέον να υπαγορεύει όρους συμφωνίας στη Ρωσία”.
Αυτό προετοιμάζει την κοινή γνώμη για “αναγκαστικές αποφάσεις” και αποποίηση ευθυνών. Στην ταινία Heat, ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο, επαγγελματίας γκάνγκστερ, τηλεφωνεί σε έναν επιχειρηματία που τον πρόδωσε και του λέει: “Ξέχνα τα λεφτά”. Όταν ο άλλος ρωτά γιατί, ο γκάνγκστερ απαντά: “Γιατί στην άλλη άκρη της γραμμής είναι ένας νεκρός”.
Όταν ο Τραμπ λέει ότι ξεχνάμε τα 500 δισ. του Ζελένσκι, σημαίνει ότι με τους “νεκρούς” δεν γίνονται συμφωνίες.
Στη συνάντηση Τραμπ-Πούτιν σίγουρα θα έχουν πολλά να συζητήσουν – και να γελάσουν μαζί.
Κύριλλος Στρέλνικοφ
