Δύο διακεκριμένοι αναλυτές προειδοποιούν για ένα «τέλειο κύκλωμα» πολέμου, ενεργειακού σοκ και κατάρρευσης της εφοδιαστικής αλυσίδας που απειλεί δισεκατομμύρια ανθρώπους.
Η Σκιά μιας Πρωτοφανούς Καταστροφής
Οι προειδοποιήσεις πληθαίνουν ότι η παγκόσμια οικονομία οδεύει ολοταχώς προς έναν άνευ προηγουμένου συνδυασμό ανθρωπιστικής και χρηματοπιστωτικής συντριβής. Δύο οικονομολόγοι με ιστορικό ακριβών προβλέψεων, ο καθηγητής Στιβ Κιν και ο διαχειριστής κεφαλαίων Εντ Ντάουντ, κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για ένα επερχόμενο ντόμινο που θα πλήξει ανελέητα τις κοινωνίες. Στο επίκεντρο βρίσκονται τρεις αλληλένδετες απειλές: μια παγκόσμια επισιτιστική κρίση λόγω έλλειψης λιπασμάτων, ένα ενεργειακό σοκ από την εκτίναξη της τιμής του πετρελαίου και η επικείμενη έκρηξη της χρηματιστηριακής φούσκας της τεχνητής νοημοσύνης.
Η Βόμβα των Λιπασμάτων και η Αλυσίδα του Θανάτου
Ο Στιβ Κιν, ο οικονομολόγος που είχε προβλέψει εγκαίρως τα προηγούμενα χρηματοπιστωτικά κραχ, εστιάζει τώρα σε μια κρίση που απειλεί την ίδια την επιβίωση δισεκατομμυρίων. Η σύγχρονη γεωργία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων μέσω της διαδικασίας Haber-Bosch, μιας εξαιρετικά ενεργοβόρας μεθόδου που ουσιαστικά τρέφει τον μισό πληθυσμό του πλανήτη. Το αδύναμο σημείο, ωστόσο, είναι η εξάρτηση: περίπου το 10% της παγκόσμιας παραγωγής λιπασμάτων συνδέεται με την περιοχή του Περσικού Κόλπου και τα Στενά του Ορμούζ.
Οι κλιμακούμενες γεωπολιτικές εντάσεις στην περιοχή απειλούν να παραλύσουν αυτές τις κρίσιμες προμήθειες. Ο Κιν προειδοποιεί πως οι ελλείψεις λιπασμάτων δεν μεταφράζονται άμεσα σε άδεια πιάτα· ο αντίκτυπός τους στις σοδειές έχει υστέρηση ενός έως δύο ετών. Με δεδομένο ότι ο πόλεμος, η ξηρασία και τα διεθνή εμπορικά μπλοκαρίσματα ήδη τροφοδοτούν τον πληθωρισμό τροφίμων, η μαθηματική εξίσωση είναι εφιαλτική. Μέχρι το 2027, υπολογίζεται ότι ο πλανήτης θα μπορούσε να χάσει καθημερινά το ισοδύναμο 400 εκατομμυρίων ανθρώπινων σιτηρεσίων. Για δισεκατομμύρια απλούς πολίτες, η επιβίωση θα γίνει καθημερινή μάχη, ενώ οι εύποροι θα απορροφήσουν ευκολότερα το σοκ των τιμών.
Ενεργειακό Σοκ και το Φάσμα του Παγκόσμιου Πληθωρισμού
Παράλληλα, ο Εντ Ντάουντ, ιδρυτής της Phinance Technologies και έμπειρος αναλυτής της Wall Street, επαναφέρει το δυσοίωνο σενάριο μιας βαθιάς ύφεσης που θα πυροδοτηθεί από τις τιμές του μαύρου χρυσού. Σύμφωνα με τον ίδιο, η πρόσφατη ακύρωση του Μνημονίου Συνεννόησης με το Ιράν έχει επαναφέρει στο τραπέζι το χειρότερο δυνατό σενάριο: μια εκτίναξη της τιμής του πετρελαίου σε δυσθεώρητα ύψη.
Ο Ντάουντ εξηγεί πως, ενώ η αρχική του πρόβλεψη για αποκλιμάκωση της σύγκρουσης και σταθεροποίηση των τιμών γύρω στα 125 δολάρια το βαρέλι επαληθεύτηκε προσωρινά, η κατάσταση αντιστράφηκε άρδην. Με το πετρέλαιο να έχει επανέλθει ανοδικά, μια διάσπαση του φράγματος των 100 έως 125 δολαρίων θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια ανεξέλεγκτη πορεία προς τα 200 ή και 250 δολάρια το βαρέλι. Το αποτέλεσμα θα ήταν ένα εκρηκτικό μείγμα: μια ξαφνική έκρηξη πληθωρισμού που θα οδηγούσε σε μαζική καταστροφή της ζήτησης, επιταχύνοντας την έλευση μιας παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης.
Το «Καλοκαίρι της Δυσαρέσκειας» της Τεχνητής Νοημοσύνης
Ο τρίτος κίνδυνος που εντοπίζει ο Ντάουντ βρίσκεται στην καρδιά των χρηματοπιστωτικών αγορών: την επενδυτική φούσκα της τεχνητής νοημοσύνης. Χαρακτηρίζοντας την τρέχουσα περίοδο «το καλοκαίρι της δυσαρέσκειας της ΤΝ», περιγράφει μια αγορά όπου το 45% των μετοχών συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με την τεχνολογία αυτή. Η διόγκωση των αποτιμήσεων των εταιρειών ημιαγωγών, που βασίζεται σε τεράστιες δαπάνες για υποδομές, είναι κατά την άποψή του μη βιώσιμη.
Τα μαθηματικά, υποστηρίζει, απλά δεν βγαίνουν. Το εκρηκτικό κόστος των τσιπ, η εκτίναξη των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας που απαιτούν τα data centers και ο πιστωτικά τροφοδοτούμενος μηχανισμός ανάπτυξης υπονομεύουν τα οικονομικά θεμέλια της έκρηξης. Ο Ντάουντ προειδοποιεί ότι το πάρτι πλησιάζει στο τέλος του και η διόρθωση θα είναι βίαιη, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο που θα παρασύρει ολόκληρο τον δείκτη. Συμβουλεύει μάλιστα τους επενδυτές να αυξήσουν τα ρευστά διαθέσιμά τους, ακολουθώντας το παράδειγμα του Γουόρεν Μπάφετ που διατηρεί ιστορικά υψηλά αποθεματικά μετρητών. Ως ανάχωμα στην επερχόμενη καταιγίδα, διατηρεί μια εξαιρετικά αισιόδοξη μακροπρόθεσμη πρόβλεψη για τον χρυσό, με τιμή-στόχο τα 10.000 δολάρια η ουγγιά.
Μια Συγκυρία Δίχως Ιστορικό Προηγούμενο
Οι ταυτόχρονες προειδοποιήσεις για τον επισιτισμό, την ενέργεια και τις χρηματοπιστωτικές φούσκες συνθέτουν ένα σκηνικό ακραίας αβεβαιότητας. Από τα χωράφια που κινδυνεύουν να μείνουν αθέριστα λόγω έλλειψης λιπασμάτων, μέχρι τα χρηματιστήρια που χορεύουν στον ρυθμό μιας τεχνολογικής ψευδαίσθησης, η παγκόσμια οικονομία φαίνεται να εισέρχεται σε μια από τις πιο ταραχώδεις περιόδους των τελευταίων δεκαετιών. Η σύγκλιση αυτών των κρίσεων δεν απειλεί απλώς την ευημερία, αλλά την ίδια την κοινωνική σταθερότητα, ενώ οι αναλυτές πασχίζουν να υπολογίσουν το βάθος της επερχόμενης θύελλας.
Με πληροφορίες από slaynews.com
