Ιάσων, ο Μέγας Θαλασσοπόρος (Τραγούδι)

Ιωάννα Κ. Λάππα: Ιάσων, ο Μέγας Θαλασσοπόρος

Ο Ιάσων ήταν ήρωας της Ελληνικής μυθολογίας και γιος του Αίσονα, του νόμιμου βασιλιά της Ιωλκού. Όταν γεννήθηκε, ο πατέρας του τον πήγε στον κένταυρο[1] Χείρωνα, προκειμένου να μην φονευθεί από θείο του, Πελία, ο οποίος είχε καταλάβει τον θρόνο της Ιωλκού.
Μόλις ο Ιάσων μεγάλωσε, κλήθηκε να φέρει το Χρυσόμαλλο Δέρας από την μακρινή Κολχίδα, προκειμένου να ανακτήσει τον θρόνο του. Γι αυτό, συγκέντρωσε τους γνωστούς ήρωες της εποχής και ξεκίνησε το ταξίδι του με ένα πλοίο, την λεγόμενη Αργώ.
Στην Κολχίδα, αντιμετώπισε μεγάλες δοκιμασίες, αλλά κατάφερε να πετύχει τον στόχο του, χάρη στην βοήθεια της Μήδειας, της κόρης του βασιλέως Αιήτη, η οποία τον ερωτεύτηκε. Εν τέλει, κατόρθωσε να πάρει το Χρυσόμαλλο Δέρας και επέστρεψε στην Ιωλκό μαζί με την Μήδεια.

[1] Σύμφωνα με τον μαθητή του Αριστοτέλη Παλαίφατο, οι Κένταυροι δεν ήταν στην πραγματικότητα τερατόμορφα όντα, αλλά έφιπποι νέοι από το χωριό Νεφέλη της Θεσσαλίας, που κατ΄ εντολήν του αρχαίου Βασιλέως της Θεσσαλίας Ιξίωνα, είχαν φονεύσει ταύρους, που λεηλατούσαν την περιοχή. Από αυτό το γεγονός έλαβαν το όνομα «Κένταυροι». Ύστερα, όμως, κάποιοι από αυτούς έγιναν αλαζόνες και προέβαιναν σε ανομίες και λεηλασίες στην περιοχή της Θεσσαλίας. Κάθε φορά που απομακρύνονταν, όσοι τους έβλεπαν από μακριά, διέκριναν μόνο τα νώτα του αλόγου και το ολόκληρο σώμα του αναβάτη, εκτός από τα πόδια του, ενώ έλεγαν: «Οι Κένταυροι από την Νεφέλη μας επιτίθενται». Πηγή: Παλαίφατου, Περί απίστων, Εισαγωγή – Μετάφραση – Σχόλια: Ηλίας Τσιριγκάκης, Εκδόσεις Βάνιας, Αθήνα 2000, σελ. 16 – 19.

(Τα τραγούδια που αναφέρονται σε πρόσωπα της αρχαίας Ελληνικής Μυθολογίας αποτελούν ιστορική προσέγγιση και όχι θρησκειολογική.)

Οι στίχοι του τραγουδιού:

Ιάσων, ο Μέγας Θαλασσοπόρος

Ιάσονα, αϊτέ λαμπρέ, της τόλμης παλικάρι,
που η μοίρα σού ’δωσε φωτιά και της ανδρείας χάρη.
✶✶✶
Στου Χείρωνα μεγάλωσες τη σπηλιά τη βαθιά,
κρυφά από του Πελία τη φθονερή ματιά.
✶✶✶
Κι όταν η νιότη άναψε στα στήθη σου φωτιά,
σε κάλεσε η δόξα της με χρυσαφιά χαρά.
✶✶✶
Το χρυσό δέρας πόθησες να φέρεις νικητής,
στου κόσμου τα περάσματα γενναίος οδοιπόρος της γης.
✶✶✶
Στην Κολχίδα κρεμότανε, σε δέντρο ιερό,
με φύλακα τον δράκοντα, τον άγρυπνο, σκληρό.
✶✶✶
Εκεί ο Αιήτης βασιλιάς κρατούσε την τιμή,
κι η Ιδυία βασίλισσα στεκόταν στο πλευρό του σεμνή.
✶✶✶
Κι έμαθες πως η Ιωλκός δική σου ήταν γη,
πως από εκεί κρατούσε η ρίζα κι η αρχή.
✶✶✶
Τον θρόνο τότε ζήτησες, που σου ’πρεπε σωστά,
μα ο Πελίας σού μίλησε με λόγια πονηρά.
✶✶✶
«Το δέρας αν μου φέρεις απ’ την Κολχίδα εκεί,
ο θρόνος θα ’ναι ολόδικός σου, δίκαιη ανταμοιβή.»
✶✶✶
Κι εσύ τον λόγο δέχτηκες, χωρίς να φοβηθείς,
γιατί ήσουν γεννημένος στα δύσκολα να βγεις.
✶✶✶
Την Αργώ τότε ετοίμασες, καράβι ξακουστό,
κι Αργοναύτες διάλεξες με θάρρος δυνατό.
✶✶✶
Σε πέλαγα αρμενίσατε, σε ξένες ακρογιαλιές,
με ανέμους, κύματα βαριά και μακρινές στεριές.
✶✶✶
Κι ο γέροντας ο Φινέας, σοφός μες στη σιωπή,
σας έδωσε περιστέρι για ασφαλή φυγή.
✶✶✶
«Αν τις Συμπληγάδες αυτό περάσει ζωντανό,
τότε κι η Αργώ θα σχίσει τον δρόμο τον στενό.»
✶✶✶
Πέταξε εκείνο ανάμεσα στις πέτρες τις σκληρές,
κι εσείς περάσατε ύστερα με δυνατές καρδιές.
✶✶✶
Στην Κολχίδα σαν φτάσατε, με πίστη και τιμή,
το δέρας ζητήσατε μπροστά στη βασιλική αυλή.
✶✶✶
Μα ο Αιήτης σού όρισε άθλο βαρύ, σκληρό,
με δόλο, για να σ’ οδηγήσει στον χαμό.
✶✶✶
Τότε η Μήδεια στάθηκε κοντά σου μυστικά,
και φως σού χάρισε γλυκό με λόγια μαγικά.
✶✶✶
Αλοιφή σού έδωσε κρυφή, με δύναμη θεϊκή,
να μη σε αγγίξει η φωτιά, μηδέ καμιά πληγή.
✶✶✶
Τον άθλο τον κατόρθωσες με αντρειωμένη ορμή,
μα ο Αιήτης αθέτησε τον λόγο της τιμής.
✶✶✶
Το δέρας δεν σου έδωσε, κι ας νίκησες σωστά,
γιατί είχε μέσα του καρδιά σκοτεινή και δολερά.
✶✶✶
Η Μήδεια τότε σ’ οδήγησε στον τόπο τον κρυφό,
εκεί που το δέρας έλαμπε σαν άστρο φωτεινό.
✶✶✶
Κι εσύ το πήρες θαρρετά με χέρι δυνατό,
νικώντας και τον φόβο σου και τον καιρό σκληρό.
✶✶✶
Κρυφά μαζί αναχωρήσατε μες στη βαθιά νυχτιά,
κι η Αργώ ξανά ταξίδεψε στα κύματα πλατιά.
✶✶✶
Τον δρόμο της επιστροφής πήρατε σιωπηλά,
με το χρυσό το δέρας και την ελπίδα στην καρδιά.