Όπως είναι γνωστό μέσα από τα πατερικά κείμενα, κατά την κοίμηση της Παναγίας, όλοι οι απόστολοι από τα πέρα τα της γης ειδοποιήθηκαν από τη Θεία Χάρη και <<εν μέσω νεφελών>> ήταν παρόντες στην εκδημία της Παναγίας, της μητέρας του Χριστού!
Κατά την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου τιμάται ο αγιότερος άνθρωπος, η αγιότερη γυναίκα, η Παναγία μας! Η Παναγία μας έμεινε άφθορος στη ζωή, έμεινε άφθορος και στο θάνατο. Η γέννηση του Υιού της δεν έφθειρε την παρθενία της, η αμαρτία δεν έφθειρε την ψυχή της. Ο θάνατός της δεν έφθειρε το σώμα της. Η ίδια μετέστη προς τα Άγια των Αγίων του Ουρανού…!
Το κείμενο που ακολουθεί είναι ένα γλωσσικό απάνθισμα, ένα (ντοκιμαντέρ) του φωτισμένου Αγίου Ιωάννη του Δαμασκηνού, που εξιστορεί την εκδημία της Παναγίας, ως να ήταν παρών ο ίδιος. Αξίζει της προσοχής…..!
<<… Έτσι θαρρώ απάνω-κάτω οι απόστολοι, μ΄όλη μαζί της εκκλησίας τη σύναξη στην όλβια παρθένα θα μιλούσανε. Αλλά βλέπαν τη Θεομήτορα ανυπόμονα την εκδημία της να ορέγεται, ύμνους άρχισαν κατευόδιους, κατά γεμάτοι από τη Θεία Χάρη, το στόμα δανείζοντας στο Πνεύμα, απ΄το κορμί τους σ΄έκσταση και με βαθιάν αποθυμία να την ακολουθήσουν πριν την ώρα τους αν ήταν μπορετό κατά τη δύναμη του πόθου τους….Από προς την ιερώτατη Γεθσημανή τη φέρνουν, πάλι ασπασμοί, αγκαλιάσματα και παινέματα, ύμνοι ιεροί, χαιρετισμοί και δάκρυα και ποταμοί να τρέχουν οι ιδρώτες και της αγωνίας και του πόθου. Κι έτσι το σώμα το Πανάγιο αποτίθεται στο δοξασμένο και στο θαυμαστό μνήμα, κι εκεί τρεις μέρες μετά, ψηλά στα ουρά νια ανυψώνεται.
Γιατί ετούτη η κατοικία η αντάξια του Θεού, η πηγή η άσκαφτη του νερού της συγγνώμης, η γη η ανόργωτη του ψωμιού του ουρανού, τ΄αμπέλι τ΄απότιστο πού δωσε της αθανασίας το σταφύλι, η πάντα πράσινη με τους ωραίους καρπούς ελιά της ευσπλαχνίας του πατέρα, δεν γινόταν μέσα στης γης να χάη να κλειστή. αλλά καθώς το σώμα που απ΄ αυτήν ο Θεός Λόγος ένωσε με την υπόστασή του, το Άγιο κι αμόλευτο, την τρίτη μέρα ανέστη από το μνήμα. Έτσι και τούτη έπρεπε από τον τάφο ν΄αρπαχτεί και νάβρει άλλο λιμάνι, κοντά στο Γιό η μητέρα, κι όπως αυτός σ΄εκείνηνε κατέβηκε, έτσι κι εκείνη προς αυτόν ν΄ανέβη, προς <<το ναό το μεγαλύτερο και τελειότερο, στον ουρανό τον ίδιο>>. – Έπρεπε εκείνη που το Λόγο και Θεό μες στην κοιλιά της φιλοξένησε, να κατοικήσει μες στου Γιού της τις θείες σκηνές. Και όπως είπεν ο Κύριος πως έπρεπε στην κατοικία του Πατέρα του να βρίσκεται, έτσι κι η μάνα έπρεπε μες στο βασίλειο του Γιού να κατοικεί,<<στο σπίτι του Κυρίου>> και στις<<αυλές του Θεού μας>>. Γιατί αν βρίσκεται σ΄αυτόν <<όλων που χαίρονται η κατοικία>> άραγε που να κατοικήσει θα μπορούσε η αιτία της χαράς;
– Έπρεπε αυτή που φύλαξε την παρθενία και μες στη γέννα απείραχτη, αδιάφθορο το σώμα της να φυλαχτεί κι από το θάνατο ύστερα.
– Έπρεπε αυτή που στην αγκάλη της βρέφος τον κτίστη εκράτησε στα θεϊκά να κατοικεί σκηνώματα.
– Έπρεπε η νύφη που ο Πατέρας διάλεξε, στους νυφικούς θαλάμους τ΄ουρανού να μείνει.
– ΄Επρεπε αυτή που στο Σταυρό το Γιό τον εδικό της αναγνώρισε και δέχτηκε μες στη καρδιά τη μαχαιριά του πόνου, που απόφυγε στη γέννα της, να το θεωρεί με τον Πατέρα του μαζί να κάθεται.
– Έπρεπε η μάνα του Θεού όλα τα πράγματα του Γιού και κείνη να κατέχει, κι απ΄όλη να προσκυνηθεί την κτίση ως μάνα του Θεού και δούλη του. Γιατί πάντα η κληρονομιά κατέρχεται απ΄τους γονιούς στα τέκνα. Μα τώρα, ως ένας σοφός, πάνω οι πηγές των ποταμών των ιερών ανεβαίνουν. Γιατί ο Γιός υπέταξε στη μάνα όλη τη χτίση.
Εκείνην μ΄άσματα ιερά ας την υμνήσουμε, εμείς που μας χαρίστηκε ο πλούτος νάμαστε λαός Χριστού και να λεγόμαστε. Εκείνην ας τιμήσουμε με προσευχές ολονύχτιες. Εκείνην ας ευφράνουμε με την αγνότητα του σώματος και της ψυχής, γιατί είναι αγνή αληθινά, ύστερα απ΄το Θεό α πάνω απ΄όλους, γιατί έτσι ασφαλώς αρμόζει: στους όμοιους τα όμοια να υποσχόμαστε. Αυτήν ας υπηρετήσουμε βοηθώντας και συμπάσχοντας μ΄αυτούς πόχουν ανάγκη. Γιατί αν στου Θεού τη δούλεψη, τίποτα ως η αγάπη, ποιός θα πει πως με τα όμοια κι η μάνα δεν θ΄αγάλλεται; Αυτή στ΄αληθι νά την ανείπωτη άβυσσο της αγάπης του Θεού εχάρισε σε όλους!
Χάρη σ΄αυτήν ο πόλεμος που κάναμε ο πολύχρονος ε νάντια στο δημιουργό σταμάτησε. Χάρη σ΄αυτήν κηρύχτηκε συμφιλίωση ανάμεσα σε μας και κείνον, μας δωρίστηκε η χάρη κι η ειρήνεψη, κι οι άνθρωποι χορεύουνε μαζί με τους αγγέλους και γίναμε τέκνα Θεού οι καταφρονεμένοι. Και το σταφύλι της ζωής τρυγήσαμε από τούτη, της αφθαρσίας το βλαστό τον κόψαμε από τούτη. Αυτή η μεσίτρια για τ΄αγαθά μας όλα και η σκάλα που μας μεταφέρει πνευματικά στους ουρανούς. Μέσα της ο Θεός έγινε άνθρωπος και σε Θεό ο άνθρωπος υψώθη!
Τι πιο παράδοξο απ΄αυτό: και τι ευδαιμονικότερο; ζαλίζομαι απ΄τον τρόμο μου, φοβάμαι για ότι λέω…Πνευματικά ας χορέψουμε με το Δαυίδ αντάμα, γιατί ανεπαύθη σήμερα η Κιβωτός Κυρίου! Ας πούμε με τον άγγελο Γαβριήλ τον πρω τοστάτη :<<Χαίρε, κεχαριτωμένη, ο Κύριος μετά σου. Χαίρε, της χαρμονής εσύ, το πέλαγος τ΄αξόδευτο. Χαίρε, τη λύπη μόνο εσύ μπορείς κι εξουθενώνης. Χαίρε, γιατρειάς το βάλσαμο σε κάθε καρδιάς πόνο. Χαίρε, που φεύγει ο θάνατος κι η ζωή μπαίνει εντός μας>>!
Λοιπόν στη Μάνα του Θεού τη μνήμη μας ας φτιάξουμε για κατοικία. Πως τάχα; Παρθένα η ίδια ήταν και την παρθενίαν αγάπησε. Αγνή ήταν κι η ίδια και αγάπησε την αγνότη τα.
– Γιατί το βούρκο κάθε λογής τον αποφεύγει και τ΄ακόλου θα τα πάθη τ΄αποστρέφεται. Τη βουλιμία απεχθάνεται. Την πορνεία τη μάχεται. Τους λόγους τους αισχρούς αηδιάζει. Τους βρώμικους τους λογισμούς τους αποφεύγει σαν όχεντρας γεννήματα. Μισεί του θυμού τα πρηξίματα. Δεν πλησι άζει όπου είν΄απανθρωπιά και φθόνος. Τη ματαιοδοξία που κοπιάζει άδικα αποστρέφεται. Τον όγκο της υπερηφάνειας σαν οχτρός αντιμάχεται…
– Γιατί στ΄αντίθετα, τ΄αντίθετα είναι γιατρικά. – Με τη νηστεία ευφραίνεται και την εγκράτεια και με τραγούδια ψαλμικά.
– Με την αγνότητα, την παρθενία και τη σωφροσύνη αγάλλεται, ειρηνικά περνά μαζί τους πάντοτε και τις φιλεί με αγάπη.
– Το ειρηνικό και πράο φρόνημα φιλεί.Την αγάπη ,τη σπλαχνιά, την ταπεινότητα, τις αγκαλιάζει ως νάταν παραμάνες της. Στις κακίες όλες θλίβεται και στενοχωριέται και σε όλες τις αρετές, σαν για δικό της χάρισμα ευφραίνεται. Αυτό το εγκώμιο είναι ένα εφύμνιο στην πανσεβάσμια Κοίμηση της Θεομήτορος και δεν πρέπει να με κατακρίνετε, για το αποχαιρετιστήριο δώρο στην έξοδό της. Η Παναγιά δεν έχει ανάγκη, βέβαια, από τα δικά μας εγκώμια, μα εμείς είμαστε εκείνοι που χρειαζόμαστε τη δική της δόξα. Γιατί ότι είναι γεμάτο από τη δόξα του Θεού, πως γίνεται να δοξαστεί (από μας); Και πως μπορεί να φωτιστεί από μας η πηγή του φωτός;
– Σήμερα η επίγεια τράπεζα, αυτή που χωρίς γάμο κράτη σε μέσα της τον ουράνιο άρτο της ζωής, τ΄αναμμένο κάρβουνο της θεότητας, υψώθηκε από τη γη στους ουρανούς! – Σήμερα η έμψυχη πόλη του Θεού μεταθέτεται από την επίγεια Ιερουσαλήμ στην <<Άνω Ιερουσαλήμ>> κι αυτή που γέννησε πρωτότοκο μαζί και μονογενή, τον <<πρωτότοκο της δημιουργίας όλης>>, τον μονάκριβο Γιο του Πατέρα, αυλίζεται τώρα πια εκεί πάνω στην συντροφιά των <<πρωτο τόκων>>.
– Οι πύλες του παραδείσου ανοίγονται για να υποδεχτούν τη θεοφόρα γη, απ΄όπου, μόλις βλάστησε το δέντρο της αιώνιας ζωής, διάλυσε την παρακοή της Εύας και τη νέκρωση του Αδάμ.
– Η νυφική παστάδα, που μέσα της ο Θείος Λόγος σαρκώθηκε, αναπαύεται τώρα σε πανέμορφο τάφο, σαν σε νυφικό θαλάμι, απ΄όπου ανεβαίνει στον ουράνιο νυμφώνα και ολόφωτη βασιλεύει μαζί με το Γιό και Θεό της, αφήνοντας σε μας εδώ κάτω τον τάφο της σαν νυφική παστάδα.
Αυτός ο τάφος, σώμα θνητό ανύψωσε στον ουρανό κι εκείνη υψώθηκε κει ψηλά και κατέβασε στη γη τον γενάρχη. Αυτός ο τάφος είναι τιμιώτερος κι απ΄την αρχαία σκηνή, γιατί δέχτηκε το λογικό, έμψυχο και θεόφεγγο λυχνάρι και τη ζωηφόρο τράπεζα που πάνω της έχει όχι <<άρτους προθέσεως>>, αλλά ουράνιο ψωμί κι είναι αναμμένη όχι με υλική φωτιά, αλλά με τ΄άυλο φως της θεότητας.
Αυτός ο τάφος είναι πιο μακάριος κι από την κιβωτό του Μωυσή, γιατί ευτύχησε να φιλοξενήσει όχι σκιές και τύπους, αλλά την ίδια την αλήθεια.
….Χαίρε Σιών, βουνό θείο και άγιο, που σε σένα κατοικούσε το θείο κι έμψυχο βουνό….Ας ετοιμαστεί νεφέλη ουράνια και πανέμορφη και των ανέμων τα φτερά ας μεταφέρουν στη Σιών τους αποστόλους απ΄τα πέρατα της γης…Ποιοί είναι τούτοι δω που πετάνε σαν σύγνεφα και σαν αϊτοί κοντά στο λείψανο τούτο, που είναι η αιτία της ανάστασης όλων των πραγμάτων, για να υπερετήσουν στην έξοδό του;..<<.Ποιά είναι κείνη που αναβαίνει στ΄ουράνια ντυμένη, πανώ ρια και λάμπει σαν τον ήλιο>>;
Τραγουδήστε σεις κιθάρες του Πνεύματος, αποστολικές γλώσσες. Βγάλτε φωνές χαρμόσυνες, σεις όργανα, οι κορυφές των θεολόγων. Όλα τα έθνη χειροκροτήστε κι υμνήστε την Θεοτόκο κι εσείς άγγελοι διακονήστε το θνητό σώμα. Και συ Κύριε, κατέβα, κατέβα για ν΄αποδώσης στη Μάνα σου, που της είσαι πολύ υποχρεωμένος, ότι για την ανατροφή σου της χρωστάς. Άνοιξε τα θεία σου χέρια και δέξε της Μάνας την ψυχή…..Έλα Μάνα στο παιδί σου! Έλα να βασιλέψεις μαζί μ΄εμένα που ταπεινά γεννήθηκα από σένα και έζησα ταπεινά μ΄εσένα. Την ψυχή σου εμπιστέψου στα χέρια του Γιού σου. Δώσε πίσω στη γη το χώμα που της ανήκει αφού κι αυτό θα συνανυψωθεί.
Σήκωσε τα μάτια σου, λαέ του Θεού, ύψωσέ τα. Να, στη Σιών, βρίσκεται η κιβωτός Κυρίου του Θεού των δυνάμεων. Και γύρω της παρευρίσκονται σωματικά οι απόστολοι κηδεύοντας το ζωαρχικό και θεοδόχο σώμα. Χωρίς υλικό σώ μα, αόρατα και σεβαστικά πετάν άγγελοι και συντροφεύουνε το σώμα της Μάνας του Κυρίου τους. Κι ο ίδιος ο Κύριος εί ναι δω, <<πανταχού παρόν και τα πάντα πληρών>>!
Αγιάζου η αγία πόλη και ήδη ευλογημένη απόλαψε αιώνια ευλογία στο πέρασμα του του θείου σκηνώματος. Η πλάση όλη πανηγύριζε την άνοδο στους ουρανούς της Μάνας του Θεού!….Ελάτε όλοι εγκάρδια να κατεβούμε στο μαζί μ΄αυτή που τον κατεβαίνει. Ας σταθούμε γύρω γύρω στην πανιερή κλίνη της και μελωδικά να ψάλλουμε ύμνους ιερούς:
<<Χαίρε χαριτωμένη, ο Κύριος μαζί σου>>!
Χαίρε συ, η προορισμένη Μάνα του Θεού!
Χαίρε συ, που ήσουνα διαλεγμένη προαιώνια στο σχέδιο του Θεού!
Χαίρε, το θειότερο της γης βλαστάρι, κατοικία του θείου πυρός, το ιερότατο αριστούργημα του Παναγίου Πνεύματος, πηγή του ζωντανού νερού, παράδεισε του ξύλου της ζωής, έμψυχο κλήμα του θείου σταφυλιού, που πηγάζεις νέκταρ και αμβροσία, ποτάμι κατάμεστο από τ΄αρώματα του Πνεύματος, χωράφι με το θείο στάχυ, ρόδο τόσο φωτεινό, από το παρθένεμα, που αναδίνεις πνοή με την ευωδία της χάρης, κρίνο βασιλικού φορέματος, αμνάδα που γέννησες τον αμνό του Θεού, κείνον που στις πλάτες του σήκωσε την αμαρτία του κόσμου, εργαστήρι της σωτηρίας μας, συ ανώτερη κι απ΄τις αγγελικές δυνάμεις, δούλα και Μάνα Θεού!
Ελάτε όλοι με τις αγκαλιές της ψυχής, να περιτριγυρίσου με τον αμόλευτο τάφο και να κρατήσουμε νοερά το αειπάρθενο σώμα κι έτσι βαστώντας το να μπούμε μαζί του μέσα στο μνήμα και να νεκρωθούμε μαζί του, βγάζοντας πάναθεμά μας τα πάθη και ζώντας μαζί με την Παναγιά, ζωή ειρηνική κι ολοκάθαρη. Ας ακούσουμε λοιπόν τους θείους ύμνους, που έρχονται από τ΄αγγελικά χείλη. Ας μπούμε να προσκυνήσουμε και να ας μάθουμε τα παράξενα; μυστήρια: Πως δηλαδή το σώμα της σηκώθηκε, πως υψώθηκε, πως αναλήφτηκε στους ουρανούς και παρευρίσκεται κοντά στο Γιό της πάνω απ΄όλες τις αγγελικές τάξεις. Γιατί στ΄αλήθεια, τίποτα δεν χωρίζει τη Μάνα από το Γιό!
Μάνα του Θεού μας Χριστού, εσύ Μητέρα αυτής της ζωής για τους ανθρώπους, δέξου λοιπόν το ζήλο μου που ξεπερνάει τις δυνάμεις μου και δίνε μου τη σωτηρία, την αποξένωση από τα ψυχικά πάθη, την παρηγοριά στους σωματικούς πόνους, τη διάλυση των δυσκολιών, τη γαλήνη και το φωτισμό του Πνεύματος. Παναγία μου, κάμε να λαμπαδιάσει ο πόθος για το Γιό σου και το βίο μας κάνε τον έτσι που να του αρέσει. Ώστε, σαν θα ευτυχίσουμε να λάβουμε από κει ψηλά την μακαριότητα και να σε βλέπουμε να λάμ πεις με του Γιού σου τη δόξα,ν΄αναπέμπουμε ύμνους ιερούς στο Χριστό, το Γιό του Θεού και Θεό μας,που μέσ΄από σένα οικοδόμησε τη σωτηρία μας, κι εμείς σ΄αιώνια, κοινή με το λαό του Θεού ευφροσύνη, αντάξια στο Πνεύμα. Σ΄αυτόν ανήκει η δόξα και η δύναμη, μαζί με τον άναρχο Πατέρα και το Πανάγιο Πνεύμα και τώρα και πάντοτε και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν>>!
Πολλά πολλά ευχαριστώ στους εξαίρετους φιλολόγους και θεολόγους μεταφραστές κ.κ. Ελ. Μάινα, Ν.Δ. Τριανταφυλλόπουλο, Καίτη Χιωτέλλη, Δ. Σταθόπουλος. Ο Μεγάλος Θεός να τους δίνει υγεία και φώτιση και να μας μεταφράζουν τόσο παραστατικά, αυτά τα θεόπνευστα κείμενα Αγίων και Οσίων της Πίστης μας, φέροντας πιο κοντά τα πνευματκά νοήματα τους!
Ο Αύγουστος, είναι ιδιαίτερα αγαπητός και ευλογημένος μήνας κατά τον οποίο η Εκκλησία μας καλεί να στραφούμε προς την Υπεραγία Θεοτόκο, τη Μητέρα του Κυρίου μας, τη Μητέρα της εκκλησίας και πνευματική Μητέρα όλων των πι στών.Ο λαός από σεβασμό και αγάπη προς τη μητέρα του Χριστού, ονομάζει το 15αύγουστο και ως <<Πάσχα του κα λοκαιριού>>! Ο Άγιος Παίσιος έλεγε:<<στους δύσκολους καιρούς που ζούμε,είναι ανάγκη να πιαστούμε όλοι από τη φουστάνι της Παναγίας>>!Από άπειρο σεβασμό και α γάπη, επίσης ο Ελληνικός λαός έχει δώσει 1500 και πλέον τοπωνύμια και προσωνύμια στη Παναγία και καθημερινά τα απογεύματα μέχρι την εορτή της κοίμησης της αναπέμπει εκατοντάδες ύμνους, και παρακλήσεις με κορυφαίους το Μικρό και Μεγάλο παρακλητικό στολισμένους από λεκτικά πνευματικά ένθετα, που μόνο η Ελληνική γλώσσα μπο ρεί ν΄αποδώσει……….!
Οι παρακλήσεις γίνονται λιμάνι για τον κουρασμένο, φά ρμακο για τον πονεμένο, ελπίδα για τον απελπισμένο και δύναμη για εκείνον που αισθάνεται ότι δεν αντέχει άλλο. Πά ντα θα υπάρχει η Χάρη του Θεού και η προστασία της Παναγίας!<<Απόστολοι εκ περάτων, συναθροισθέντες ενθάδε, Γεθσημανή τω χωρίω, κηδεύσατέ μου το σώ μα, και συ Υιέ μου και Θεέ μου, παράλαβέ μου το πνεύ μα! – – – Διάσωσον, από κινδύνων τους δούλους σου, Θεο τόκε, ότι πάντες μετά Θεόν εις σε καταφεύγομεν, ως άρρηκτον τείχος και προστασίαν!
– Χρυσοπλοκότατε πύργε, και δωδεκάτειχε πόλις ηλιο στάλακτε θρόνε, καθέδρα του Βασιλέως, ακατανόητον θαύμα, πως γαλουχείς τον Δεσπότην!
– Την υψηλοτέραν των ουρανών, και καθαρωτέραν λα μπηδόνων ηλιακών, την λυτρωσαμένην ημάς εκ της κα τάρας, την Δέσποινα του κόσμου, ύμνοις τιμήσωμεν>>! – Χαίρε, κλίμαξ επουράνιε, δι΄ής κατέβη ο Θεός. Χαίρε, γέφυρα μετάγουσα τους εκ γης προς ουρανόν! – Χαίρε, ολκάς των θελόντων σωθήναι. Χαίρε, λιμήν του βίου πλωτήρων!
<<Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε>>!
– Την πάσαν ελπίδαν μου(μας) εις σε ανατίθημι, Μήτερ του Θεού, φύλαξόν με(μας) υπό την σκέπην σου! Χρόνια πολλά αδέρφια! Χρόνια πολλά Έλληνες και Ορθόδοξοι Χριστιανοί σε όλο τον κόσμο! Ήρθε ο 15 Αύγου στος αδελφοί, Ξεσηκωθείτε! Ήρθε ο μήνας που τον καρτε ρούμε έναν ολάκερο χρόνο! Ήρθε ο μήνας Της Μάνας του Κυρίου μας και πνευματικής μας Μάνας! Ο Θάνατος….. γίνεται χαρά! Τα δάκρυα….Χαμόγελα! Ο πόνος……… βάλσαμο! Η Παναγία ρύστης μας, σκέπης μας και προστασία μας……!
Αύγουστος 2026 Ιωάννης Καλάκος
