Η ουγγρική κυβέρνηση προσπαθεί να περιορίσει την επιρροή των μη κυβερνητικών οργανώσεων που προάγουν τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου, και φαινομενικά στηρίζεται από την εκλογική νίκη του Ντόναλντ Τραμπ και την άνοδο της εναλλακτικής δεξιάς στην Ουάσιγκτον. Αυτή την εβδομάδα, το κοινοβούλιο αναμένεται να θεσπίσει μια νομοθεσία για τις ξένες ΜΚΟ που χρηματοδοτούνται. Το νομοσχέδιο της κυβέρνησης, το επίσημο κείμενο του οποίου δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί, κατά πάσα πιθανότητα θα απαιτήσει οι ομάδες να καταχωρούν πόση χρηματοδότηση λαμβάνουν από ξένες πηγές.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ο νόμος έχει ως στόχο την αντιμετώπιση των ξένων παρεμβάσεων στην πολιτική της χώρας. Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι είναι απλώς η τελευταία κίνηση για να περιορίσει την πολιτική ελευθερία σε μια χώρα όπου το κυβερνών κόμμα ελέγχει ήδη ένα μεγάλο μέρος των μέσων ενημέρωσης και της δικαστικής εξουσίας. “Η αναγγελθείσα νομοθεσία είναι μια άνευ προηγουμένου επίθεση σε διαφωνούντες από ένα μέλος της ΕΕ”, δήλωσε ο Γκόραν Μπουλντιόσκι, διευθυντής της Πρωτοβουλίας Ανοικτής Κοινωνίας για την Ευρώπη. “Οι ευρωπαϊκές αξίες τώρα διακυβεύονται στη Βουδαπέστη. Θα πρέπει να υπερασπιστούμε στην Ουγγαρία το κράτος δικαίου και τα δημοκρατικά πρότυπα, καθώς και την ελευθερία του συνέρχεσθαι και την ικανότητα των ΜΚΟ να λειτουργούν”.
Ο Ζολτάν Κόβατς, εκπρόσωπος της ουγγρικής κυβέρνησης, δήλωσε ότι οι ΜΚΟ στερούνται “δημοκρατικής νομιμότητας” και πολλές από αυτές εκπροσωπούν ξένα συμφέροντα.
“Σε μια δημοκρατία, η πολιτική εκπροσώπηση έρχεται μέσα από τη δημοκρατική νομιμότητα -τις εκλογές- που πρέπει να είναι ανεπηρέαστες από τις ξένες και αδιαφανείς επιρροές”. Οι ουγγρικές ΜΚΟ ήδη αναφέρουν τη χρηματοδότηση τους, αλλά η κυβέρνηση έχει υποστηρίξει ότι τα σημερινά πρότυπα είναι ανεπαρκή. “Οι οικονομικές εκθέσεις δεν εγγυώνται εξ ολοκλήρου την πλήρη και απόλυτη διαφάνεια, δεδομένου ότι πολλές φορές η προέλευση, οι πραγματικές πηγές των χρημάτων, παραμένουν κρυμμένα”, δήλωσε ο Κόβατς.
Ο πρωθυπουργός Βίκτορ Ορμπάν εδώ και πολύ καιρό επικρίνει την Open Society και την ξένη χρηματοδότηση των ΜΚΟ, αλλά οι επιθέσεις της κυβέρνησής του έχουν ενταθεί τον τελευταίο καιρό. “Η Ουγγαρία δεν έχει την πολυτέλεια να επιτρέψει στις οργανώσεις που παραμένουν στη σκιά – που δεν δηλώνουν από που λαμβάνουν τα χρήματά τους και για ποιους σκοπούς- να ενθαρρύνουν συνεχώς τους μετανάστες να καταπατούν το ουγγρικό δίκαιο για να μπουν με κάποιο τρόπο στη χώρα”, δήλωσε ο Ορμπάν σε ένα ραδιοφωνικό διάγγελμα στις 24 Φεβρουαρίου, προσθέτοντας ότι “με τον τρόπο αυτό, οι διεθνείς οργανισμοί που συνδέονται κατά κύριο λόγο με τον Τζορτζ Σόρος έχουν ξεπεράσει τα όρια”. Ο Σόρος, ένας ουγγρικής καταγωγής δισεκατομμυριούχος χρηματοδότης και φιλάνθρωπος με έδρα τις ΗΠΑ, ίδρυσε το Ίδρυμα Open Society στο αποκορύφωμα του Ψυχρού Πολέμου.
“Άρχισα τη χρηματοδότηση των αντιφρονούντων στις χώρες που ήταν υπό κομμουνιστικό καθεστώς στη δεκαετία του 1980 και βοήθησα να σπείρουν την ανάπτυξη των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών εντός της πρώην σοβιετικής αυτοκρατορίας” είπε ο Σόρος στο Politico. “Ο στόχος τους είναι να κρατούν τις κυβερνήσεις υπόλογες στους λαούς τους, η πλειονότητα των οποίων έχουν ως κίνητρο την ίδια ώθηση που οδήγησε στην πτώση του Τείχους του Βερολίνου: την επιθυμία για ελευθερία”.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραδοσιακά υποστηρίζουν αυτές τις προσπάθειες οικοδόμησης της δημοκρατίας στην Ευρώπη και αλλού. Αλλά ο Τραμπ έχει υποστηρίξει μια πιο απομονωτική στάση εξωτερικής πολιτικής και φαίνεται απίθανο να δείξει την υποστήριξή του στις ομάδες της κοινωνίας των πολιτών, όπως το Open Society.
Η έκθεση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τα ανθρώπινα δικαιώματα το 2016, που δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα, αναφέρει ότι “η κυβερνητική πίεση στην κοινωνία των πολιτών” είναι ένα πρόβλημα στην Ουγγαρία. Παρ’ όλα αυτά, σε αντίθεση με τους προκατόχους του, ο υπουργός Εξωτερικών Ρεξ Τίλερσον δεν εμφανίστηκε δημόσια για να συζητήσει την έκθεση. Ο Ορμπάν χαιρέτισε την εκλογή του Τραμπ, λέγοντας ότι η θέση της Ουγγαρίας είχαν “βελτιωθεί σημαντικά” με την εκλογή του.
Σόρος, ο εχθρός
Η αμερικανική ιστοσελίδα της εναλλακτικής δεξιάς Breitbart, την οποία διεύθυνε ο Στίβεν Μπάνον, νυν επικεφαλής στρατηγικός αναλυτής στον Λευκό Οίκο, έχει εδώ και καιρό εμμονή με τον Σόρος, κατηγορώντας τον ότι προσπαθεί να μειώσει τα σύνορα της Ευρώπης, να προωθήσει τη μεταναστευτική κρίση και να χρηματοδοτήσει τους αντιπάλους του Τραμπ. Η αντιληπτή συμπάθεια εντός της διοίκησης Τραμπ προς τα συναισθήματα ενάντια στον Σόρος φαίνεται να ενθάρρυνε τους πολιτικούς σε όλη την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη να εντείνουν την επίθεσή τους για τις ομάδες που στηρίζει ο Σόρος.
“Έχουμε προετοιμάσει υλικό που καταγράφει λεπτομερώς τις δραστηριότητες του Σόρος στα Σκόπια και το οποίο έχει ήδη διανεμηθεί στους εκπροσώπους της Γερουσίας και του Κογκρέσου, και σε υπαλλήλους από τη νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ που βρίσκονται στο περιβάλλον του αμερικανού προέδρου” δήλωσε ο Νενάντ Μιρκέφσκι, ιδρυτής του “Σταματήστε την επιχείρηση Σόρος” της ΠΓΔΜ. Οι προσπάθειες αυτές έχουν ήδη αποφέρει καρπούς: δύο επιστολές, μία υπογεγραμμένη από τον ρεπουμπλικάνο γερουσιαστή Μάικ Λι και μία από άλλους έξι Ρεπουμπλικάνους της Βουλής, εστάλησαν στην αμερικανική Αποστολή στην ΠΓΔΜ στα μέσα Ιανουαρίου, θέτοντας ερωτήματα σχετικά με τη χρηματοδότηση των ΗΠΑ για τα έργα του Ιδρύματος Open Society στα Σκόπια.
Η Ρωσία είναι εδώ και καιρό σε αντίθεση με τον Σόρος. Στα κρατικά ελεγχόμενα μέσα μαζικής ενημέρωσης – τόσο στις εγχώριες ρωσόφωνες εφημερίδες όσο και στα ξενόγλωσσα μέσα μαζικής ενημέρωσης όπως το Russia Today και το Sputnik- οι υποτιθέμενες δολοπλοκίες του Σόρος είναι ένα συχνό θέμα. Και το 2015, το γραφείο του ρωσικού γενικού εισαγγελέα ανακήρυξε τα Ιδρύματα της Open Society «ανεπιθύμητα» και είπε ότι αποτελούν απειλή για την Ρωσία, απαγορεύοντας την οργάνωση στη χώρα.
Στη Ρουμανία, ο ηγέτης του Σοσιαλδημοκρατικού Λίβιου Ντραγκνέα είπε στον ραδιοτηλεοπτικό σταθμό Antena 3 στα τέλη Ιανουαρίου: “Διαφωνώ με τον Σόρος. Αυτός ο άνθρωπος και τα θεμέλια και οι δομές που έχει συστήσει επί χρόνια τώρα στη Ρουμανία, από τη δεκαετία του ’90 νομίζω, προωθηθούν το κακό στη Ρουμανία, ενώ ο ίδιος έχει χρηματοδοτήσει δράσεις, καμία από τις οποίες δεν έχει κάνει καλό στη χώρα”.
Εν τω μεταξύ, παρόμοια συναισθήματα αναδύονται στα Βαλκάνια. Ο Σόρος “είναι παρών σε όλη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, όπου προσπαθεί να καθιερώσει κυβερνήσεις-μαριονέτες που θα εφαρμόσουν την επιθετική πολιτική του ιδεολογία”, δήλωσε ο Μιρκέφσκι. Η δημόσια προειδοποιητική ρητορική για τους κινδύνους των ιδρυμάτων του Σόρος έχει γίνει επίσης πιο συχνή μεταξύ των πολιτικών στην Πολωνία, τη Σερβία, τη Βουλγαρία και τη Σλοβακία. Ορισμένοι παρατηρητές ανησυχούν ότι οι επιθέσεις κατά του Σόρος και της χρηματοδότησης ξένων ΜΚΟ είναι ένα ακόμη σημάδι της επιδείνωσης των δημοκρατικών προτύπων στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Ο Σόρος “είναι ο τέλειος εχθρός. Αντιπροσωπεύει την απρόσωπη παγκοσμιοποίηση και τις ξένες παρεμβάσεις και ταιριάζει πολύ καλά στο είδος της υπόγειας πολιτικής των λαϊκιστών”, δήλωσε ο Ζέλικε Τσάκι, ανώτερος ερευνητής στο Freedom House. Στην Ουγγαρία, “οι ΜΚΟ είναι οι νέοι μετανάστες τώρα που η κρίση των προσφύγων είναι λιγότερο ορατή στην χώρα. Καθώς πλησιάζουν οι εκλογές, η κυβέρνηση πρέπει να βρει νέους στόχους, νέους ‘άλλους’ για να κατηγορούν και να διατηρήσουν τη δημοτικότητά τους ψηλά” σχολιάζει ο Τσάκι.
