Ενίοτε όμως επικεντρώνεται και σε ευρύτερα θέματα κοινωνικής πολιτικής όπως το μεταναστευτικό.
Σε έκθεση με τίτλο η τέλεια καταιγίδα η Goldman Sachs προειδοποιεί ότι η Ιταλία έχει τη μικρότερη ικανότητα να απορροφά μετανάστες και θα βρεθεί σύντομα σε πολύ δύσκολη θέση….και λόγω εκλογών.
«Η ευρωπαϊκή οικονομία και οι κεφαλαιαγορές έχουν ξεπεράσει σοβαρές αναταραχές κατά το 2016.
Στην πραγματικότητα το ευρωπαϊκό ΑΕΠ έχει σημειώσει μια εκπληκτικά ανθεκτική ανοδική πορεία στα τελευταία τρίμηνα, η οποία προήλθε κυρίως από την ισχυρή γερμανική ανάπτυξη.
Και ενώ στην Ευρώπη με οικονομικούς όρους βελτιώνεται επανεμφανίστηκε ένα παλιό και επαναλαμβανόμενο πρόβλημα, το οποίο απειλεί τη σταθερότητα και τη συνοχή της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης:
Η τελευταία αύξηση των προσφύγων, αποδεικνύει ότι το πρόβλημα είναι βαθύτερο.
Η Ιταλία είναι πλέον ο νούμερο 1 προορισμός των μεταναστών.
Ωστόσο, καθώς η υπόλοιπη Ευρώπη κλείνει σε μεγάλο βαθμό τα σύνορά της στις εισροές προσφύγων αναγκάζει την Ιταλία να αντιμετωπίσει αυτό που πολλοί -στην Ιταλία- βλέπουν ως ανεπιθύμητο πρόβλημα.
Οι Ιταλοί δεν βλέπουν την αλληλεγγύη από τους ευρωπαίους εταίρους.
Εν τω μεταξύ, η Ιταλία έχει υποδεχθεί περίπου 100.000 πρόσφυγες κατά τους πρώτους 6 μήνες του 2017 και ο αριθμός τους αυξάνεται ραγδαία.
Με βάση την Goldman Sachs «η Ιταλία έχει τη μικρότερη ικανότητα να απορροφά τους μετανάστες από τις μεγαλύτερες οικονομίες της ΕΕ.
Πάσχει στα θέματα ολοκλήρωσης:
(1) οικονομικής ολοκλήρωσης,
(2) κοινωνικής ένταξης και
(3) αποτελεσματικότητας πολιτικής.
Οι μεταναστευτικές ροές στην Ευρώπη αλλάζουν και οι χώρες διαφέρουν ως προς την ικανότητά τους να ενσωματώνουν νέους μετανάστες.
Ένα αυξανόμενο ποσοστό μεταναστών που διασχίζουν τη Μεσόγειο Θάλασσα προέρχεται από την υποσαχάρια Αφρική όχι τόσο από την Μέση Ανατολή.
Όλο και περισσότερο, οι χώρες προορισμού είναι η Ιταλία και η Ισπανία, ενώ μειωμένες είναι ροές μέσω της Ελλάδας και των Δυτικών Βαλκανίων προς τη Γερμανία, ως αποτέλεσμα της συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας και της επιβολής αυστηρότερων συνοριακών ελέγχων.
(Στην Ελλάδα ωστόσο παρατηρείται νέα αύξηση των μεταναστών από το Αιγαίο Πέλαγος)
Ως αποτέλεσμα αυτής της διαρκούς μεταναστευτικής ροής, η επιτυχής ενσωμάτωση είναι φυσικά ένας βασικός στόχος για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής οι οποίοι ελπίζουν ότι οι μεταναστευτικές ροές θα ενισχύσουν μακροπρόθεσμα την αύξηση της παραγωγής.
Όμως αναζητούνται τρόποι για τον μετριασμό του βραχυπρόθεσμου κόστους που προκαλείται από τη διατάραξη της αγοράς εργασίας στην ευρύτερη κοινωνία.
Η Goldman Sachs επικεντρώνεται στην Ιταλία καθώς έχει καταστεί η κύρια χώρα προορισμού των διαμεσογειακών μεταναστευτικών ρευμάτων και βρίσκεται αντιμέτωπη με γενικές εθνικές εκλογές, τον Μάιο του 2018.
Η Goldman προσθέτει επίσης ότι η επιτυχής ενσωμάτωση έχει σημασία για τη μακροοικονομική προοπτική για δύο λόγους.
1)Πρώτον, το μεγαλύτερο μέρος των μεταναστευτικών ρευμάτων στην ΕΕ το 2017 βρίσκεται στην κεντρική Μεσόγειο, προσανατολισμένη προς την Ιταλία.
2)Δεύτερον, η χώρα αντιμετωπίζει ήδη οικονομικές και πολιτικές πιέσεις λόγω των δημόσιων οικονομικών και την άνοδο του λαϊκισμού πριν από τις εκλογές του 2018.
Η οικονομική ολοκλήρωση, η οποία μετριέται με τα σχετικά ποσοστά ανεργίας των μεταναστών, φαίνεται ιδιαίτερα χαμηλή στην Ιταλία, την Ελλάδα, την Ισπανία και την Ουγγαρία.
Οι χώρες αυτές πάσχουν από υψηλή ανεργία σε ολόκληρο τον πληθυσμό, αλλά οι μετανάστες φέρουν δυσανάλογα μεγάλο βάρος.
Αντίθετα, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει το χαμηλότερο χάσμα ανεργίας μεταξύ μεταναστών.
Η κοινωνική ενσωμάτωση, η οποία εκτιμάται κατά προσέγγιση χρησιμοποιώντας πληροφορίες σχετικά με τη στάση του κοινού απέναντι στη μετανάστευση, είναι η ασθενέστερη στις χώρες που πλήττονται περισσότερο από τη μεταναστευτική κρίση.
Ενώ η κρίση παρουσιάζει σημάδια χαλάρωσης για χώρες όπως η Ελλάδα, εντείνεται στην Ιταλία.
Η αποτελεσματικότητα της μεταναστευτικής πολιτικής, η οποία μετράται από ανεξάρτητη έρευνα από τον οργανισμό MIPEX, είναι η χαμηλότερη στην Ελλάδα και την Ουγγαρία.
Ορισμένες πρόσθετες λεπτομέρειες, σχετικά με την οικονομική ολοκλήρωση:
Η οικονομική ολοκλήρωση μπορεί να μετρηθεί με βάση την αφομοίωση στην αγορά εργασίας.
Π.χ. οι μετανάστες 1ης και 2ης γενιάς ως ποσοστό ανεργίας σε διάφορες χώρες της ΕΕ.
Ο δείκτης αυτός παρέχει ένα αρχικό και γενικό μέτρο οικονομικής ολοκλήρωσης, ενώ η πλήρης ολοκλήρωση δεν συνεπάγεται καθόλου χάσμα.
Η Ισπανία και η Ελλάδα παρουσιάζουν τα χαμηλότερα επίπεδα οικονομικής ολοκλήρωσης, που απορρέουν από τα μεγαλύτερα κενά των μεταναστών.
Η Ιταλία και η Ουγγαρία εμφανίζουν τα χαμηλότερα ποσοστά οικονομικής ολοκλήρωσης, ενώ οι μετανάστες δεύτερης γενιάς βρίσκονται σε ακόμη χειρότερη θέση από τους γονείς τους κατά μέσο όρο.
Αυτές οι τέσσερις χώρες έχουν επίσης τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας στο σύνολο του πληθυσμού.
Η κοινωνική ένταξη μπορεί να εκτιμηθεί από τη στάση του κοινού απέναντι στη μετανάστευση.
Η κοινωνική συνοχή είναι δύσκολο να μετρηθεί, αλλά μπορεί να εκτιμηθεί από ορισμένα είδη πληροφοριών που παράγονται από έρευνες.
Η υπάρχουσα έρευνα επικεντρώνεται σε δύο δείκτες: τη διακριτική μεταχείριση των μεταναστών και το βαθμό αποδοχής της μετανάστευσης από τη χώρα υποδοχής.
Η Goldman Sachs εξετάζει το βαθμό αποδοχής της μετανάστευσης από τη χώρα υποδοχής .
Φαίνεται εκ πρώτης όψεως ότι η Ουγγαρία εμφανίζεται ως η πλέον κοινωνικά εχθρική στους μετανάστες, ενώ η Ιταλία και η Ελλάδα εκφράζουν επίσης ισχυρό αντιμεταναστευτικό συναίσθημα.
Σε όλες τις χώρες, η αρνητική στάση προκλήθηκε από τη μεταναστευτική κρίση.
Ωστόσο, ενώ οι ροές των μεταναστών στην Ουγγαρία και την Ελλάδα έχουν επιβραδυνθεί, στην Ιταλία αυξάνονται.
Σύμφωνα με το ιταλικό υπουργείο Εσωτερικών, τα ποσοστά μετανάστευσης στην Ιταλία θα υπερβούν το ετήσιο ρεκόρ των 181.000 μεταναστών το 2016 καθώς η εκτεταμένη βία στη Λιβύη αύξησε κατά 44% όσους αιτούνται άσυλο.
Μέχρι στιγμής, η Ιταλία – μαζί με την Ουγγαρία – φαίνεται να είναι τα πιο αφιλόξενα κράτη στην Ευρώπη με οικονομικούς και κοινωνικούς όρους για τους μετανάστες.
Ποια ευρωπαϊκά έθνη έχουν τις πιο αποτελεσματικές πολιτικές, με βάση τον δείκτη της ικανότητας της κυβέρνησης να προωθήσει την ολοκλήρωση.
Ο δείκτης πολιτικής μετανάστευσης (MIPEX) χρησιμοποιεί μια σειρά τομέων πολιτικής για να αξιολογήσει και να συγκρίνει τον τρόπο με τον οποίο οι κυβερνήσεις προωθούν την ενσωμάτωση των μεταναστών.
Η Ελλάδα και η Ουγγαρία έχουν τις λιγότερο αποτελεσματικές πολιτικές για την ένταξη των μεταναστών.
Το 2013, η Ελλάδα θέσπισε νομοθεσία που παρεμποδίζει το δικαίωμα των μεταναστών να ψηφίζουν σε εθνικό επίπεδο, ενώ η κατάργηση των νόμων περί υπηκοότητας των γεννήσεων έχει αφήσει πολλά παιδιά που γεννήθηκαν στην Ελλάδα χωρίς ίσα δικαιώματα.
Η Ιταλία παρουσιάζει μέτρια αποτελέσματα ενάντια σε αυτόν τον δείκτη και η MIPEX αναγνωρίζει ότι η Ιταλία έχει κάνει τα πρώτα βήματα προς τη νομική ολοκλήρωση και τα ίσα δικαιώματα. Αν και οι περισσότεροι μετανάστες – παλαιότερων ετών – έχουν βρει θέσεις εργασίας, είναι συχνά κάτω από το επίπεδο προσόντων τους.
Με βάση την Goldman Sachs συνολικά, η Ιταλία έχει τη χαμηλότερη ικανότητα απορρόφησης των μεταναστών σε σύγκριση με τις μεγάλες χώρες της ΕΕ.
Η Ιταλία φαίνεται να είναι η λιγότερο οικονομικά και κοινωνικά ολοκληρωμένη, παρά την οριακή βελτίωση του μέσου όρου της ΕΕ, σύμφωνα με τη βαθμολογία MIPEX για την αποτελεσματικότητα της μεταναστευτικής πολιτικής.
Επιπλέον, ο χειρισμός από την Ιταλία της μεταναστευτικής κρίσης θα αποτελέσει κεντρικό ζήτημα όταν η χώρα θα βρεθεί στην προεκλογική περίοδο στις γενικές εκλογές του Μαΐου 2018, δίνοντας ώθηση στα λαϊκίστικα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Κατά την Goldman η εισροή μεταναστών στην Ιταλία έχει τη δυνατότητα να αποφέρει μακροπρόθεσμα οικονομικά οφέλη και προσφέρει ένα μέσο για την αντιμετώπιση των δημογραφικών προβλημάτων της χώρας (ο πληθυσμός της Ιταλίας συρρικνώθηκε για το δεύτερο έτος το 2017) .
Ωστόσο αναγνωρίζει ότι” η συνειδητοποίηση αυτών των ωφελειών εξαρτάται από την επιτυχή οικονομική και κοινωνική ένταξη “κάτι που πιθανότατα δεν θα συμβεί καθώς η ανάλυση της Goldman δημιουργεί αμφιβολίες για την ικανότητα της Ιταλίας να το επιτύχει αυτό και προβλέπει την «τέλεια καταιγίδα»
www.bankingnews.gr
