του Δημήτρη Δεληολάνη
Η Μαρία Έλενα Μπόσκι θεωρείται καλλονή στην Ιταλία: ψηλή και ξανθιά. Έτσι, τράβηξε την προσοχή κάθε κάμερας κατά την ορκωμοσία της κυβέρνησης του Ματέο Ρέντσι στις 21 Φεβρουαρίου 2014. Η νεαρή υπουργός Συνταγματικής Αναθεώρησης ήταν τότε 33 ετών, δικηγόρος με έδρα στο Αρέτσο της Τοσκάνης, στενή συνεργάτις του Ρέντσι ως νομικός σύμβουλος όταν ο πρώην πρωθυπουργός ήταν δήμαρχος της Φλωρεντίας. Τώρα η Μπόσκι βρίσκεται στο επίκεντρο ενός μεγάλου τραπεζικού σκανδάλου, το οποίο ο γραμματέας του Δημοκρατικού Κόμματος κινδυνεύει να πληρώσει πολύ ακριβά στις εκλογές.
Στα δύο χρόνια που παρέμεινε στον υπουργικό θώκο, η ωραία Μπόσκι αναδείχθηκε εκ των ισχυρότερων υπουργών, καθώς φέρεται να διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο σε κάθε απόφαση του Ρέντσι. Η ανοδική πορεία της σκόνταψε, ωστόσο, σε ένα μεγάλο εμπόδιο: το δημοψήφισμα, ακριβώς πριν από ένα έτος, με το οποίο ετάφη οριστικά η πρόταση συνταγματικής μεταρρύθμισης. Παρά την παταγώδη αποτυχία της υπουργού, ο Ρέντσι κίνησε θεούς και δαίμονες ώστε η Μπόσκι να εξασφαλίσει μια θέση και στην κυβέρνηση του Πάολο Τζεντιλόνι που τον διαδέχθηκε. Ελαφρώς υποβιβασμένη: υφυπουργός Προεδρίας αρμόδια για θέματα ισότητας.
Οι σχέσεις Ρέντσι με Μπόσκι
Πολλοί αναρωτήθηκαν για ποιον λόγο ο Ρέντσι είναι τόσο στενά δεμένος με τη νεαρή δικηγόρο. Τόσο που είχε φουντώσει και η ανάλογη πιπεράτη φημολογία. Μάλλον αβάσιμη όμως, καθώς το 2015, όταν εξερράγη η βόμβα των ιταλικών τραπεζών, αποκαλύφθηκε ότι ο πατέρας της Μπόσκι, αντιπρόεδρος της τοπικής τράπεζας της Τοσκάνης Etruria, ήταν φίλος και ενίοτε και συνεταίρος του πατρός Ρέντσι: η Etruria χρηματοδότησε πολλές συναλλαγές του Τιτσιάνο Ρέντσι, συμπεριλαμβανομένης και της χρεοκοπίας της οικογενειακής επιχείρησής του. Χρεοκοπία που θεωρήθηκε ύποπτη από την αρμόδια εισαγγελία: διεξήχθησαν ανακρίσεις και τελικά ο Τιτσιάνο Ρέντσι απαλλάχθηκε. Δεν συνέβη το ίδιο με τον πατέρα Μπόσκι, ούτε με τον αδελφό της υπουργού, που ήταν μέλος του ΔΣ της τράπεζας.
Η Etruria βρέθηκε με παθητικό μισό δισεκατομμύριο ευρώ και δυόμισι δισεκατομμύρια ευρώ σε κόκκινα δάνεια. Η δικαστική δίωξη εναντίον του Πιερ Λουίτζι Μπόσκι εκκρεμεί ακόμη, αλλά η κυβέρνηση κατάφερε τελικά να μαζέψει τα κόκκινα δάνεια σε μια bad bank και να απορροφηθεί η Etruria από τη μεγαλύτερη τράπεζα UBI.
Δύο σημαντικές λεπτομέρειες: οι αποταμιευτές με ομόλογα της Etruria, συνολικά 130 χιλιάδες οικογένειες, καταστράφηκαν, ενώ ποτέ δεν έγινε γνωστό σε ποιους είχαν χορηγηθεί τελικά τα δανεικά και αγύριστα.
Το βιβλίο των αποκαλύψεων
Τον Μάιο του 2017 κυκλοφόρησε το βιβλίο Poteri Forti για το μεγάλο θέμα των ιταλικών τραπεζών του δημοσιογράφου Φερούτσο Ντε Μπόρτολι. Λίγους μήνες πριν, ο Ντε Μπόρτολι είχε αναγκαστεί να παραιτηθεί από τη διεύθυνση της Κορριέρε Ντέλλα Σέρα, καθώς δεν ήταν πρόθυμος να υιοθετήσει τη σκληρή νεοφιλελεύθερη στροφή της εφημερίδας και την άκριτη υποστήριξη προς την κυβέρνηση Ρέντσι.
Το βιβλίο ήταν το κατάλληλο πεδίο για να αποκαλύψει όλα όσα είχε αναγκαστεί να λογοκρίνει ως διευθυντής: τις κινήσεις της Μπόσκι ενώ οι ιταλικές αρχές εξέταζαν τους ισολογισμούς της τράπεζας του πατέρα της. Η υπουργός είχε ήδη δεχθεί επιθέσεις στη βουλή, στις οποίες απάντησε ότι ουδέποτε χρησιμοποίησε το αξίωμά της σχετικά με την τράπεζα του πατέρα της.
Ο Ντε Μπόρτολι έγραψε ότι όσα είχε πει η υπουργός στη βουλή δεν ήταν η αλήθεια: η Μπόσκι είχε συναντηθεί με τον τότε Διευθύνοντα Σύμβουλο της μεγάλης τράπεζας Unicredit, Φεντερίκο Γκιτσόνι, και του είχε ζητήσει να εξαγοράσει την Etruria προτού λήξει ο έλεγχος και αποκαλυφθεί το σκάνδαλο. Η Μπόσκι αντέδρασε στο δημοσίευμα με κούφιες απειλές για μήνυση.
Στις 20 Δεκεμβρίου ο Γκιτσόνι κατέθεσε στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Έρευνας για τις τράπεζες που συγκροτήθηκε στις αρχές φθινοπώρου. Αποκάλυψε ότι όσα έγραψε ο δημοσιογράφος ήταν απολύτως ακριβή: η Μπόσκι είχε συναντηθεί μαζί του και είχε διερευνήσει αν η Unicredit μπορούσε να εξαγοράσει την Etruria. Βεβαίως, διευκρίνισε ότι η συνομιλία είχε «ενημερωτικό χαρακτήρα», ενώ ο ίδιος «δεν αισθάνθηκε να του ασκείται πίεση».
Αλλά δεν παρέλειψε να ενημερώσει τους βουλευτές, ότι την ίδια περίοδο είχε λάβει και ηλεκτρονικό μήνυμα από τον Μάρκο Καράι, προσωπικό φίλο του Ρέντσι και τότε σύμβουλο του πρωθυπουργού. Το μήνυμα έλεγε πως «του ζητήθηκε» να απευθυνθεί στον Γκιτσόνι της Unicredit προκειμένου «να δώσει μια απάντηση αναφορικά με το θέμα της Etruria». Ο Γκιτσόνι απάντησε ότι ήταν ήδη σε επαφή με την μικρή τοπική τράπεζα.
Ραντεβού που καίνε
Στις αρχές Δεκεμβρίου είχε καταθέσει στην ίδια Επιτροπή και ο πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Τζουζέπε Βέγκας. Ήταν η τελευταία του ημέρα στη θέση αυτή και ο Βέγκας αισθάνθηκε ελεύθερος να κάνει αποκαλύψεις: τον Απρίλιο του 2014, όταν ακόμη δεν είχε ξεκινήσει το crash test στην Etruria, η Μπόσκι είχε δειπνήσει στο Μιλάνο μαζί του και είχε εκφράσει την έντονη ανησυχία της για την τύχη της τράπεζας. Από τότε οι επαφές συνεχίστηκαν και πάντα η Etruria ήταν το κύριο θέμα.
Παράλληλα, οι ιταλικές εφημερίδες αποκάλυψαν ότι οι παρεμβάσεις της υπουργού υπέρ του πατέρα της είχαν φθάσει μέχρι την κεντρική Τράπεζα Ιταλίας: το 2014 συναντήθηκε με τον υποδιοικητή της Φάμπιο Πανέτα. Το αντικείμενο της συνομιλίας, βεβαίως, ήταν η μικρή ετοιμόρροπη τράπεζα της Τοσκάνης. Καθιστά ακόμη πιο δυσχερή τη θέση της υφυπουργού, πλέον, Μπόσκι η επιμονή της να μην παραιτείται, παρ’ ότι δεν δίνει πειστικές εξηγήσεις.
Σε τηλεοπτική εκπομπή, αναφερόμενη στις συναντήσεις της με τον Βέγκας, δεν δίστασε να αποδώσει στον πρώην πρόεδρο άλλου είδους κίνητρα, επιμένοντας πως εκείνος την είχε καλέσει στο διαμέρισμά του. Κατά τα άλλα, η Μπόσκι δεν διστάζει να διατυμπανίσει ότι γίνεται στόχος επιθέσεων καταφεύγοντας στο ότι είναι «νέα, έξυπνη και όμορφη γυναίκα μέσα σε ένα ανδροκρατούμενο περιβάλλον, όπως είναι η πολιτική».
Μασόνοι και Μπερλουσκόνι
Γεγονός πάντως είναι ότι καθώς διογκωνόταν το σκάνδαλο με τις τράπεζες οι αποκαλύψεις έπαιρναν τη μορφή χιονοστιβάδας. Ο ιστορικός Άλντο Τζανούλι, ο οποίος συνεργάστηκε για δεκαετίες με τις Κοινοβουλευτικές Επιτροπές έρευνας για τις απόπειρες ανατροπής του δημοκρατικού πολιτεύματος κατά τις δεκαετίες του ’60 και του ’70, έκανε κατά τύχη μια σημαντική ανακάλυψη στα αρχεία της Επιτροπής Έρευνας για τη μυστική μασονική Στοά Π2.
Στον κατάλογο με τα 962 ονόματα των μελών της Στοάς Π2 εντόπισε δύο μελη του ΔΣ, καθώς και τον γενικό διευθυντή της τράπεζας Etruria. Στην ίδια τράπεζα, η Στοά Π2 διατηρούσε τον λογαριασμό στον οποίον κατέθεταν τις συνδρομές τους τα μυημένα μέλη, καθώς και τον ανώνυμο, με τον οποίο χρηματοδοτούσε το Σοσιαλιστικό Κόμμα του Μπετίνο Κράξι. Ο ιστορικός βρήκε επίσης την κατάθεση του στρατηγού Σύρο Ροσέτι, επικεφαλής της αντικατασκοπείας SID, ο οποίος δήλωσε ότι μυήθηκε στην Π2 στα τέλη του 1970 από τον τότε διευθύνοντα σύμβουλο της τράπεζας Φραντσέσκο Μπόσκι, ο οποίος ήταν υψηλόβαθμος μασόνος σε στενή επαφή τόσο με τον Μεγάλο Μάγιστρο της Στοάς Π2 Λίτσο Τζέλι όσο και με τον επικεφαλής της ιταλικής Μεγάλης Ανατολής.
Ο Τζανούλι υπέθεσε πως ο Φραντσέσκο Μπόσκι ήταν παππούς της υπουργού, αλλά η ίδια το αρνήθηκε. Οι δοσοληψίες της τράπεζας με μασόνους τροφοδοτούν την επίμονη φημολογία που θέλει και τον πατέρα Ρέντσι να είναι ένας από τους πολλούς πρώην χριστιανοδημοκράτες που μυήθηκαν στη μασονία. Ο Τιτσιάνο Ρέντσι αυτή την περίοδο έχει λάβει δικαστική κλίση με την κατηγορία ότι προσφερόταν να μεσολαβήσει, επ΄ αμοιβή, στον γιο του, τον πρωθυπουργό, ώστε κάποιοι επιχειρηματίες να εξασφαλίσουν εργολαβίες και προμήθειες από το ιταλικό δημόσιο.
Φως στις μασονικές διασυνδέσεις του Τιτσιάνο Ρέντσι έριξε, μάλλον άθελά του, ο πατήρ Μπόσκι: μετά τις απανωτές αποκαλύψεις του Τύπου για τις περίεργες κινήσεις της κόρης του ώστε να σωθεί η Etruria από βέβαιη χρεοκοπία, αναγκάστηκε να παραδεχθεί στους ανακριτές πως ο ίδιος είχε ξεκινήσει από το 2014 τις προσπάθειες να βρει διέξοδο. Στις προσπάθειές του αυτές ζήτησε τη βοήθεια ενός δεδηλωμένου μασόνου και πρώην πράκτορα της υπηρεσίας εσωτερικής ασφαλείας, ονόματι Βαλεριάνο Μουρέντου.
Ο Μουρέντου είναι στενός οικογενειακός φίλος και συνεργάτης του Τιτσιάνο Ρέντσι, με τον οποίο έκανε πολλές αγοραπωλησίες και κοινές επενδύσεις. Ο Μουρέντου φρόντισε να φέρει σε επαφή τον πατέρα Μπόσκι με έναν άλλον μασόνο, τον Φλάβιο Καρμπόνι, παλαίμαχο συνεργάτη του Μεγάλου Μαγίστρου της Π2 και αναμεμειγμένου σε δεκάδες σκάνδαλα, περιλαμβανομένης της δολοφονίας του τραπεζίτη Ρομπέρτο Κάλβι στο Λονδίνο το 1982.
Παραβαίνοντας μάλλον τον μασονικό όρκο περί «αδελφικής αλληλεγγύης», οι δύο «αδελφοί» δεν βοήθησαν τελικά τον αντιπρόεδρο της Etruria. Ζητούσαν, ως αντάλλαγμα, να διοριστεί κάποιος δικός τους άνθρωπος ως Διευθύνων Σύμβουλος.
Αυτό είναι το επιχειρηματικό και οικογενειακό περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγάλωσε ο πρώην πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι. Πολλοί απέδωσαν την επιμονή του να καλύπτει την ωραία Μαρία Έλενα στους στενούς μασονικούς δεσμούς που υπάρχουν ανάμεσα στις δύο οικογένειες. Άλλοι μιλούν για έναν Ρέντσι που εκβιάζεται από το μασονικό τραπεζικό περιβάλλον της Τοσκάνης, το οποίο χρηματοδότησε αδρά την πολιτική του σταδιοδρομία.
Σίγουρα δεν βοήθησε τον Ματέο Ρέντσι να διαψεύσει όλη αυτή τη φημολογία το γεγονός ότι το 2015 ενέταξε στην κυβερνητική πλειοψηφία μικρή ομάδα γερουσιαστών που εγκατέλειψαν το κόμμα Forza Italia. Επικεφαλής της ομάδας ήταν ο Ντένις Βερντίνι, πρώην γραμματέας του κόμματος του Μπερλουσκόνι. Ο Βερντίνι είναι γνωστός μασόνος και πρώην πρόεδρος της τράπεζας Credito Cooperativo της Φλωρεντίας.
Το 2012 η τράπεζα ετέθη υπό δικαστικό έλεγχο και συγχωνεύτηκε, κατόπιν επέμβασης της κεντρικής Τράπεζας Ιταλίας, με άλλο πιστωτικό ίδρυμα. Ο Βερντίνι κατηγορήθηκε για υπεξαίρεση και δόλια χρεοκοπία και καταδικάστηκε πρωτοβάθμια σε 9 χρόνια φυλακή.
