Το Κογκρέσο έχει τώρα την ευκαιρία να αξιολογήσει τη συμμετοχή της Τουρκίας στην κατασκευή του F-35, αφού ο υπουργός Άμυνας Jim Mattis υπέβαλε τη σχετική έκθεση όπως προέβλεπε το νομοσχέδιο που πέρασε τον Ιούλιο και υπογράφτηκε από τον πρόεδρο Τραμπ.
Τα μέλη του Κογκρέσου τώρα θα αξιολογήσουν αν θα πετάξουν έξω τις τουρκικές επιχειρήσεις από το πρόγραμμα παραγωγής του F-35 εν μέσω τεταμένων σχέσεων με την Τουρκία. Η Τουρκία έχει δείξει ενδιαφέρον για την αγορά έως και 100 αεροσκαφών του τύπου και έχει ήδη παραλάβει δύο από αυτά αν και βρίσκονται επί αμερικανικού εδάφους.
Όμως το Κογκρέσο τον Αύγουστο πάγωσε τις παραδόσεις των αεροσκαφών (γεγονός πρωτοφανές στα χρονικά για μέλος του ΝΑΤΟ) εν αναμονή της έκθεσης του υπουργείου Άμυνας σχετικά με τη σχέση ΗΠΑ-Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής της Τουρκίας στην αλυσίδα υποστήριξης των μαχητικών αεροσκαφών.
Το Πεντάγωνο πράγματι κοινοποίησε μια διαβαθμισμένη εκδοχή της έκθεσης αυτής στο Κογκρέσο στις 16 Νοεμβρίου η οποία περιγράφει τις πιθανές καθυστερήσεις που θα αντιμετώπιζε το πρόγραμμα από την απομάκρυνσης της Άγκυρας από αυτό. Ωστόσο αξιωματούχοι του υπουργείου έσπευσαν να διαβεβαιώσουν ότι η έκθεση αυτή κατά τα άλλα δεν θα επηρεάσει τη στρατιωτική σχέση χαρακτήρα των ΗΠΑ με την Τουρκία.
Η Τουρκία κατασκευάζει την άτρακτο για το F-35 και δημιουργεί κέντρο συντήρησης κινητήρων για αεροσκάφη του τύπου από όλη την Ευρώπη.
Το Πεντάγωνο τώρα αναμένει από τα μέλη του Κογκρέσου να επανέλθουν με περισσότερα αιτήματα για πληροφορίες, τα οποία θα μπορούσαν να έχουν ως αποτέλεσμα επίκληση του ίδιου του Mattis για ενημέρωση του Κογκρέσου αυτοπροσώπως.
Ο Mattis βέβαια είναι γνωστό ότι έχει πάρει αποστάσεις από τις θέσεις Τραμπ και υποστηρίζει με κάθε τρόπο την διατήρηση της Τουρκίας στο πρόγραμμα, ακόμη και ενώ η Τουρκία κρατάει πρακτικά αιχμάλωτους αρκετούς Αμερικανούς πολίτες (αν και πρόσφατα απελευθέρωσε τον πάστορα Μπράνσον), ενώ επέλεξε να αποκτήσει το ρωσικό σύστημα S-400 και να εμπλακεί με διασυνοριακές επιθέσεις εναντίον Κούρδων της Συρίας που βοηθούν τις ΗΠΑ ενάντια στο ISIS.
Πάντως σε επιστολή του στο Κογκρέσο το καλοκαίρι, ο Mattis είχε δηλώσει ότι «Εάν η τουρκική εφοδιαστική αλυσίδα επρόκειτο να σταματήσει σήμερα, θα οδηγούσε σε διακοπή της παραγωγής αεροσκαφών, καθυστερώντας την παράδοση 50-75 F-35 και θα απαιτούσε περίπου 18-24 μήνες για να προμηθευτούμε απάρτια από άλλες πηγές και να ανακάμψουμε».
Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποφασίσουν να απομακρύνουν την Τουρκία από την αλυσίδα εφοδιασμού του F-35, θα πρέπει επίσης να υπολογίσουν πώς να αποζημιώσουν την Άγκυρα για τα αεροσκάφη που έχει ήδη πληρώσει, και να βρουν νέους προμηθευτές για την άτρακτο του αεροπλάνου και άλλα απάρτια.
