Υπουργοί παραιτούνται, το Χρηματιστήριο κάνει επικίνδυνες βουτιές, η τουρκική λίρα αγγίζει ιστορικά χαμηλά και ο Ερντογάν κινδυνεύει να χάσει την πρωθυπουργική του καρέκλα.
Αυτό είναι το πολιτικό σκηνικό στην γειτονική Τουρκία ταυτόχρονα συνταράσσεται από σοβαρά
επεισόδια.
Ο αναβρασμός γύρω από την έρευνα για την υπόθεση διαφθοράς συνεχίζεται προκαλώντας τριγμούς στην κυβέρνηση Ερντογάν, με εισαγγελέα να καταγγέλλει ότι του αφαιρέθηκε ο σχετικός φάκελος και ότι η αστυνομία παρακώλυσε την διαδικασία, αρνούμενη να πραγματοποιήσει σημαντικές συλλήψεις.
Ούτε ο αναγκαστικός ανασχηματισμός, στον οποίο προχώρησε ο Ταγίπ Ερντογάν, φάνηκε να ηρεμεί την κοινή γνώμη στην Τουρκία. Μπορεί ο Τούρκος να ανασχημάτισε την κυβέρνησή του, «καρατομώντας» περί τους δέκα υπουργούς, ανάμεσα τους και ο ισχυρότατος υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Εγκεμέν Μπαγίς, ωστόσο τώρα ανοίγει νέο μέτωπο, αυτή τη φορά με τους δικαστές.
«Διαμέσου της αστυνομίας, το δικαστικό σώμα αντιμετώπισε ανοικτές πιέσεις, και η εκτέλεση των δικαστικών εντολών παρακωλύθηκε», τόνισε ο εισαγγελέας Μουαμέρ Ακάς σε γραπτή δήλωσή του η οποία διανεμήθηκε σε τουρκικά μέσα ενημέρωσης.
«Διαπράχθηκε ένα έγκλημα διαμέσου της [κρατικής] ιεραρχίας… στους υπόπτους επετράπη να πάρουν προφυλάξεις, να διαφύγουν και να αλλοιώσουν στοιχεία», τόνισε ο εισαγγελέας.
Αν και ο Ακάς δεν αναφέρθηκε σε κανέναν ονομαστικά, οι καταγγελίες στις οποίες προέβη αναμένεται να κλιμακώσουν την μεγεθυνόμενη οργή για την υπόθεση που ξέσπασε την 17η Δεκεμβρίου, με τη σύλληψη για υποθέσεις διαφθοράς δεκάδων ανθρώπων, περιλαμβανομένων των γιων τριών υπουργών της κυβέρνησης του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) και του επικεφαλής της κρατικής Halkbank (Λαϊκής Τράπεζας).
Ο Ερντογάν αποπειράται να εμφανίσει την υπόθεση ως μια συνωμοσία καθοδηγούμενη από το εξωτερικό κι αντέδρασε καθαιρώντας ή μεταθέτοντας περίπου 70 από τους αξιωματικούς της αστυνομίας που έλαβαν μέρος στην έρευνα, περιλαμβανομένου του επικεφαλής της αστυνομίας της Κωνσταντινούπολης, όπου εδρεύει η Χαλκμπάνκ.
Ο Ακάς ανέφερε στην δήλωσή του που μετέδωσαν τουρκικά ΜΜΕ ότι είχε δώσει εντολή να συλληφθούν κι άλλα πρόσωπα χθες, αλλά η αστυνομία δεν συμμορφώθηκε προς τις εντολές του.
«Ανακάλυψα ότι μου αφαιρέθηκε η δικαιοδοσία να ερευνώ την υπόθεση χωρίς να μου παρουσιαστεί κανένας λόγος», σημείωσε. «Όλοι οι συνάδελφοί μου και η κοινή γνώμη οφείλουν να γνωρίζουν ότι η δυνατότητά μου να διεξαγάγω μια έρευνα ως δημόσιος κατήγορος παρακωλύθηκε».
Ο Τουράν Τσολακαντί, ο επικεφαλής της εισαγγελίας της Κωνσταντινούπολης παρενέβη και δήλωσε ότι ο εισαγγελέας πράγματι απομακρύνθηκε από την έρευνα, εξαιτίας όμως εσφαλμένων χειρισμών του στην υπόθεση. Ο Τσολακαντί κατηγόρησε τον Ακάς ότι διέρρευσε στοιχεία της έρευνας στα ΜΜΕ και δεν ενημέρωνε τους ανωτέρους του ως όφειλε.
Στο «στόχαστρο» και ο γιός του Ερντογάν
Στο στόχαστρο των εισαγγελικών αρχών έχει μπει και ο γιος του Ερντογάν, για μια υπόθεση κατασκευής φοιτητικής εστίας στην Κωνσταντινούπολη που παραχωρήθηκε σε ίδρυμα, διοικητής του οποίου είναι ο γιος του. Η ανάμειξη του ονόματος του γιου του εξόργισε τον Τούρκο πρωθυπουργό, ο οποίος δήλωσε ότι «μέσω του ιδρύματος θέλουν να φτάσουν σε μένα» και ότι στη διοίκηση, εκτός από το γιό του, υπάρχει και η κόρη του.
Για συντονισμένο σχέδιο εναντίον του μιλά ο Ερντογάν
Στο μεταξύ, ο Τούρκος πρωθυπουργός με νέες δηλώσεις του επιμένει ότι δεν υπάρχει θέμα διαφθοράς στην κυβέρνηση και ότι παρά τα όσα γράφτηκαν και ακούστηκαν, δεν προκύπτει καμία ζημιά σε βάρος του δημοσίου. Διεξάγεται, είπε, μια επιχείρηση εναντίον της λαϊκής βούλησης.
Εκείνο, όμως, που εξόργισε την κοινή γνώμη και τους εισαγγελείς είναι ότι ο κ. Ερντογάν κατά την επιστροφή του από το Πακιστάν, μιλώντας με τους δημοσιογράφους, επιχείρησε να καλύψει πλήρως τον ιρανικής καταγωγής επιχειρηματία Ρεζά Ζαράφ, ο οποίος βρίσκεται στο επίκεντρο της υπόθεσης διαφθοράς και στην υπόθεση της μίζας με τους πολιτικούς: «ο Ζαράφ κάνει εξαγωγή χρυσού, γνωρίζω ότι συμβάλλει στην οικονομία της χώρας και ότι μετέχει σε δραστηριότητες φιλανθρωπίας» ήταν τα λόγια που είπε γι’ αυτόν, την ώρα που σε ολόκληρη σχεδόν την Τουρκία συνεχίζονται οι διαδηλώσεις με αίτημα την παραίτηση του Ερντογάν.
«Πυρά» της αντιπολίτευσης
Η τουρκική αντιπολίτευση κατηγόρησε την κυβέρνηση Ερντογάν ότι προσπαθεί να ασκήσει την εξουσία μέσω ενός μυστικοπαθούς «βαθέος κράτους» μετά τον ανασχηματισμό στον οποίο προχώρησε ο πρωθυπουργός.
Μεταξύ των 10 νέων στενών συνεργατών που ο Ερντογάν είναι ο Εφκάν Αλά, πρώην κυβερνήτης της επαρχίας Ντιγιάρμπακιρ, ο οποίος αναλαμβάνει το υπουργείο Εσωτερικών και θα είναι επικεφαλής των υπηρεσιών ασφάλειας.
Ο Άλα αντικατέστησε τον Μουαμέρ Γκιουλέρ, έναν από τους τρεις υπουργούς που παραιτήθηκαν μετά τη σύλληψη του γιου του στο πλαίσιο της έρευνας για διαφθορά.
Σύμφωνα με τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, επικεφαλής του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο Ερντογάν προσπαθεί να φτιάξει μια κυβέρνηση που δεν του φέρνει καμιά αντίρρηση. «Σε αυτό το πλαίσιο ο Εφκάν Αλά έχει ρόλο-κλειδί» να διαδραματίσει, δήλωσε σχετικά.
Ο Ερντογάν «έχει ένα βαθύ κράτος, το κόμμα (του, το) AK έχει ένα βαθύ κράτος, και ο Εφκάν Αλά είναι ένα από τα στοιχεία αυτού του βαθέος κράτους», πρόσθεσε ο Κιλιτσντάρογλου, χρησιμοποιώντας έναν όρο ο οποίος στην Τουρκία έχει συνδεθεί με ένα σκιώδη, παρακρατικό μηχανισμό που αψηφά το δημοκρατικό σύστημα ελέγχου.
Το σκάνδαλο αποδίδεται από τους περισσότερους αναλυτές στην σύγκρουση ανάμεσα στον Ερντογάν και τον Φετουλάχ Γκιουλέν, έναν ισλαμιστή ιεροκήρυκα επικεφαλής του θρησκευτικού τάγματος Χιζμέτ, στο οποίο ορκίζονται πίστη τουλάχιστον ένα εκατ. Τούρκοι, ανάμεσά τους ανώτατα στελέχη της αστυνομίας και του δικαστικού σώματος.
