Οι εντάσεις μεταξύ των Βαλκανικών κρατών με αφορμή το προσφυγικό φαίνεται να οξύνονται παρά τα αποτελέσματα της συνόδου της Τετάρτης, με βάση την οποία η Ε.Ε. θα βοηθήσει τις χώρες της Μέσης Ανατολής να συγκρατήσουν τους πρόσφυγες στα εδάφη τους. Το κλίμα ανάμεσα στην Κροατία και τη Σερβία είναι εκρηκτικό, ενώ η Αυστρία ανακοίνωσε ότι στέλνει πρόσφυγες πίσω στις χώρες από τις οποίες προήλθαν. Σύμφωνα με δηλώσεις της υπουργού Εσωτερικών της Αυστρίας Γιοχάνα Μικλ-Λάιτνερ έχουν σταλεί περίπου 5.500 άνθρωποι από την Αυστρία προς τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία ενώ ανέφερε ότι οι χώρες της νότιας Ευρώπης πρέπει να αναμένουν χιλιάδες πρόσφυγες, που θα σταλούν πίσω από τον βορρά, αυξάνοντας περισσότερο την ανησυχία κλιμάκωσης της έντασης.
Εν τω μεταξύ, «μπαλάκι» ανάμεσα στη Σερβία και την Κροατία έχουν γίνει περίπου 500 πρόσφυγες που βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε μοναστήρι στη νεκρή ζώνη ανάμεσα στις δύο χώρες, καθώς οι τόνοι ανάμεσα στη Σερβία και την Κροατία έχουν ανέβει. Την τελευταία εβδομάδα, η Σερβία έστειλε στην Κροατία 45.000 πρόσφυγες που είχαν φθάσει μέσω ΠΓΔΜ και Ελλάδας. Η Κροατία αντέδρασε απαγορεύοντας την είσοδο σερβικών οχημάτων, ενώ η Σερβία απάντησε απαγορεύοντας την είσοδο εμπορευμάτων από την Κροατία.
Συγκεκριμένα από τα μεσάνυχτα της Τετάρτης, το Βελιγράδι απαγόρευσε την κυκλοφορία φορτηγών και αγαθών από την Κροατία, απαντώντας στην ανάλογη απαγόρευση που είχε επιβάλει το Ζάγκρεμπ, το οποίο μάλιστα έκλεισε επτά από τα οκτώ οδικά συνοριακά περάσματα, υποστηρίζοντας ότι η Σερβία θα πρέπει να κατευθύνει τους μετανάστες στην Ουγγαρία και τη Ρουμανία.
O Σέρβος υπουργός Εξωτερικών, Ιβιτσα Ντάτσιτς, παραμέρισε τις διπλωματικές αβρότητες και παρομοίασε τη σημερινή κροατική ηγεσία με τη φιλοναζιστική Κροατία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. «Οι απαγορεύσεις εισόδου (Σέρβων) συνιστούν διακρίσεις και μπορούν μόνο να συγκριθούν με μέτρα που είχαν ληφθεί την περίοδο της ανεξάρτητης φασιστικής Κροατίας», ενώ ο Σέρβος πρωθυπουργός Αλεξάντερ Βούτσιτς δήλωσε ότι, «Εμείς απαντήσαμε με οικονομικά μέτρα που σέβονται τους Κροάτες πολίτες. Εντός 15 λεπτών, εκείνοι απάντησαν με έναν τρόπο που μας θυμίζει τα γεγονότα της δεκαετίας του 1990 και αυτό θέλουμε να το ξεχάσουμε».
Η κίνηση της Κροατίας αποκόπτει τη Σερβία από τους κυριότερους εμπορικούς εταίρους της στην Ευρώπη, αλλά και για την Κροατία το πλήγμα είναι βαρύ, αφού ο όγκος των εξαγωγών της προς τη Σερβία είναι 40% μεγαλύτερος από τον όγκο των εισαγωγών της.
Παρότι η διαμάχη των δύο κρατών για τις διαδρομές των προσφύγων δεν απασχόλησε επισήμως τη Σύνοδο Κορυφής, ο Σλοβένος πρωθυπουργός προειδοποίησε ότι θα πρέπει να υπάρξουν κινήσεις από ευρωπαϊκής πλευράς για να μην επιδεινωθεί η κατάσταση στα δυτικά Βαλκάνια. Μάλιστα ο Τσέραρ προσφέρθηκε η Σλοβενία να αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή.
Θεωρούμε ότι κλιμακώνεται επικίνδυνα η ένταση όχι μόνο ανάμεσα στην Κροατία και τη Σερβία, αλλά και γενικότερα στα Βαλκάνια, όπου με αφορμή την εισροή προσφύγων αναβιώνουν παλιά πάθη, τα οποία έμοιαζαν να έχουν παραμερισθεί κάτω από την προοπτική της ΕΕ. Η αδράνεια όμως της Ευρώπης στο μεταναστευτικό αλλά και η αδυναμία λήψης αποφάσεων θα λέγαμε ότι δημιουργεί συνθήκες Βαλκανοποίησης, που αποτελούν μεγάλη απειλή για την ειρήνη και ασφάλεια στην περιοχή.
Χρήστος Καλογερόπουλος – Βαλκάνιος
Στρατηγικός Αναλυτής
Εξειδικευμένος σε Θέματα Διεθνούς Ασφάλειας
στη ΝΑ Μεσόγειο
