ΔΕΠΑ-ΔΕΣΦΑ: ντρίμπλα ή τρικλοποδιά;
Η ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΟΥ Α. ΜΙΛΕΡ ΤΗΣ «GAZPROM» ΣΤΟ ΜΑΞΙΜΟΥ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟ ΣΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΠΡΕΣΒΕΙΑ, ΕΝΩ ΕΧΕΙ ΛΟΓΟ ΚΑΙ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ
Της ΒΙΚΥΣ ΣΑΜΑΡΑ, [email protected]
Η ανησυχία της Μόσχας για την αντικειμενικότητα του διαγωνισμού αποκρατικοποίησης ΔΕΠΑ και ΔΕΣΦΑ και για έξωθεν πιέσεις στην ελληνική κυβέρνηση, προκειμένου να μείνει η Ρωσία έξω από το παιχνίδι, έφερε χθες τον αναπληρωτή πρόεδρο του ρωσικού ενεργειακού γίγαντα «Gazprom», Αλεξέι Μίλερ, στην Αθήνα.
Αλεξέι Μίλερ και Αντώνης Σαμαράς σε θερμή χειραψία. Ακολούθησε τετ α τετ 40 λεπτών για τις ΔΕΠΑ-ΔΕΣΦΑ χωρίς… μεταφραστή
Το δεξί χέρι του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν πραγματοποίησε ένα ταξίδι-αστραπή, προκειμένου να συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά και τον υπουργό Ανάπτυξης Κωστή Χατζηδάκη, στους οποίους έθεσε τους προβληματισμούς της «Gazprom» για τη διαδικασία πώλησης των ΔΕΠΑ-ΔΕΣΦΑ. Προβληματισμοί, που είχαν προκαλέσει δεύτερες σκέψεις στο ρωσικό κολοσσό, ο οποίος όμως μετά τη χθεσινή συνάντηση, σύμφωνα με πηγές του μεγάρου Μαξίμου, μπαίνει ξανά δυναμικά στην κούρσα για τις ΔΕΠΑ-ΔΕΣΦΑ.
Ζήτησε διαφάνεια
Η επίσκεψη και οι συναντήσεις πραγματοποιήθηκαν κατόπιν αιτήματος του κ. Μίλερ, σε μία κίνηση που δεν συνηθίζει και η οποία προκάλεσε όπως είναι λογικό συναγερμό στην αμερικανική πρεσβεία. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο αναπληρωτής πρόεδρος της «Gazprom» παρέμεινε στην Αθήνα μόλις για δυόμισι ώρες (και στη συνέχεια έφυγε για Κίνα). Με τον κ. Σαμαρά είχε συνάντηση για 40 λεπτά, στην οποία μάλιστα ήταν παρόντες μόνο οι δυο τους, χωρίς καν μεταφραστή.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Μίλερ ζήτησε να υπάρχει αντικειμενικότητα και διαφάνεια στο διαγωνισμό (υπενθυμίζεται ότι η προθεσμία για τις δεσμευτικές προσφορές είναι στις 12 Απριλίου), καθώς και να μην υπάρξει εμπλοκή λόγω πιέσεων των Αμερικανών, που δεν επιθυμούν να περάσουν οι ΔΕΠΑ-ΔΕΣΦΑ σε ρωσικά χέρια.
Το μέγαρο Μαξίμου στη συνέχεια υπενθύμιζε ότι ο πρωθυπουργός έχει ξεκαθαρίσει τόσο στη Βουλή όσο και στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα πως η αποκρατικοποίηση των ΔΕΠΑ-ΔΕΣΦΑ θα γίνει με αντικειμενικό τρόπο και με γνώμονα το συμφέρον της πατρίδας. Αυτή άλλωστε είναι η απάντηση της Αθήνας και στις αμερικανικές πιέσεις, ότι δηλαδή η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να επιλέξει τη μεγαλύτερη προσφορά, δεδομένου μάλιστα ότι τα έσοδα από τις αποκρατικοποιήσεις είναι κάτι στο οποίο επιμένουν ιδιαίτερα οι πιστωτές της χώρας.
200 εκατ. ευρώ εγγυητική
Νωρίτερα ο κ. Μίλερ εξέφρασε στη συνάντηση με τον κ. Χατζηδάκη το ενδιαφέρον της «Gazprom» όχι μόνο για τη ΔΕΠΑ, αλλά και για τον αγωγό South Stream, καθώς και για συνεργασία με ελληνικές επιχειρήσεις για την κατασκευή σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα, οι οποίοι θα τροφοδοτούνται με ρωσικό φυσικό αέριο.
Το κυριότερο όμως ζήτημα που έθεσε ο Ρώσος είναι ο όρος της προκήρυξης ότι ο πλειοδότης του διαγωνισμού χάνει την εγγυητική επιστολή, η οποία στη συγκεκριμένη περίπτωση αγγίζει τα 200 εκατομμύρια ευρώ, εάν για οποιοδήποτε λόγο η συμφωνία τελικά δεν καρποφορήσει. Ο όρος αυτός είχε «παγώσει» τους Ρώσους. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, πρόκειται για ένα διαδικαστικό ζήτημα που μπορεί να λυθεί χωρίς να καθυστερήσει ο διαγωνισμός.
Υπενθυμίζεται ότι μη δεσμευτικές προσφορές έχουν καταθέσει, εκτός από την «Gazprom» για τη ΔΕΠΑ, η «Negusneft» του ομίλου Sintez για ΔΕΠΑ και ΔΕΣΦΑ (φέρεται να είναι η μεγαλύτερη μέχρι στιγμής, καθώς φτάνει τα 1,9 δισ.), η κοινοπραξία Μ&Μ GasCo για τη ΔΕΠΑ, η κοινοπραξία PPF & ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ για τη ΔΕΣΦΑ και η αζέρικη «Socar» για τη ΔΕΣΦΑ.
Τα συμβόλαια της ΔΕΠΑ
Η 12η Απριλίου ορίστηκε ως η καταληκτική ημερομηνία για το διαγωνισμό πώλησης της ΔΕΠΑ και πλειοψηφικού μεριδίου της θυγατρικής της ΔΕΣΦΑ, καθώς οι συμμετέχοντες εκείνη την ημέρα πρέπει να υποβάλουν την τελευταία, δεσμευτική προσφορά.
Σ’ αυτή τη φάση του διαγωνισμού μετέχουν πέντε εταιρείες ή κοινοπρακτικά σχήματα και τόσα θα παραμείνουν μέχρι το τέλος. Δόθηκε η δυνατότητα να συμμετέχουν και 8 εταιρείες ακόμα από την προηγούμενη φάση, αλλά μόνο ως εταίροι κάποιου από τους πέντε τελικούς διεκδικητές και με μειοψηφικό ποσοστό συμμετοχής. Οι πέντε εταιρείες που έχουν μείνει στην κούρσα διεκδίκησης αυτή τη στιγμή, είναι η ρωσική Gazprom, η Μ&Μ GasCo (Motor Oil και Μυτιληναίος), η άλλη ρωσική Negusneft – θυγατρική του Sintez Group, το τσέχικο fund PPF με την ελληνική ΓΕΚ Τέρνα και η κρατική εταιρεία του Αζερμπαϊτζάν, Socar.
Η ΔΕΠΑ έχει παλαιό συμβόλαιο διάρκειας 30 ετών με τη ρωσική Gazprom, που λήγει το 2016. Η Gazprom είναι βασικός προμηθευτής της εταιρείας και της ελληνικής αγοράς, παρέχοντας μέχρι και 2,8 δισ. κυβικά μέτρα αερίου ετησίως. Σε σύνολο 4,2 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως που παρέχονται μέσω μακροχρόνιων συμβολαίων στη ΔΕΠΑ, το 67% παρέχεται από την Gazprom. Μακροχρόνια συμβόλαια μέχρι το 2021 έχουν και η τουρκική BOTAS, όπως και η αλγερινή SONATRACH, που δίνει υγροποιημένο φυσικό αέριο. Η πρώτη παρέχει το 17% των ετήσιων προμηθειών της ΔΕΠΑ και η δεύτερη το 16%.
Η Gazprom συζητά αυτή την περίοδο με τη ΔΕΠΑ για έκπτωση της τιμής του αερίου που παρέχει και το οποίο εκτιμάται ως ακριβό. Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Izvestia», η τιμή για την Ελλάδα θα πέσει από 476,7 δολάρια το 2012 στα 427,2 δολάρια τα χίλια κυβικά μέτρα φέτος. Η Βρετανία προμηθεύεται φυσικό αέριο με τη φθηνότερη δυνατή τιμή, στα 313,4 δολάρια, ενώ η Ελλάδα σύμφωνα με το δημοσίευμα θα ήταν η δεύτερη ακριβότερη αγορά, μετά τα Σκόπια. Στο ίδιο δημοσίευμα αναφερόταν ότι το μέσο κόστος αγοράς αερίου στην Ευρώπη θα φθάσει φέτος τα 360 δολάρια ανά χίλια κυβικά μέτρα, σε σχέση τα 413,1 δολάρια στο πρώτο εξάμηνο πέρσι.
ΝΑΚ
Ευρωπαϊκό παιχνίδι με τιμές και αγωγούς
Της ΝΕΦΕΛΗΣ ΤΖΑΝΕΤΑΚΟΥ
Την Ευρώπη θα περιμένει και στην περίπτωση της υπόθεσης «Gazprom» ο πρωθυπουργός, για να τον βγάλει από τη δύσκολη θέση.
Μετά το ζήτημα της οριοθέτησης της ελληνικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, που, κατά τον Αντώνη Σαμαρά, αποτελεί πλέον και «ευρωπαϊκή» υπόθεση, σειρά έχει η ολοκλήρωση του διαγωνισμού για την αποκρατικοποίηση της ΔΕΠΑ, την οποία διεκδικεί η ρωσική «Gazprom».
Και αυτό διότι τον τελευταίο λόγο θα τον έχει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανταγωνισμού, στην οποία θα αποσταλεί προς έγκριση το αποτέλεσμα της διαγωνιστικής διαδικασίας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή από τον περασμένο Σεπτέμβρη διενεργεί έρευνες σε χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης όπου διατηρεί θυγατρικές η ρωσική «Gazprom», θέλοντας να διαπιστώσει εάν παρεμποδίζεται ο ανταγωνισμός, ύστερα από υποψίες, όπως επισημάνθηκε σε ανακοίνωση της Κομισιόν, ότι ο ρωσικός ενεργειακός κολοσσός «παρεμποδίζει τον ανταγωνισμό στις αγορές φυσικού αερίου στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη».
Με δεδομένο ότι η ΔΕΠΑ κυριαρχεί στην ελληνική ενεργειακή αγορά, στην περίπτωση επικράτησης της «Gazprom» στο διαγωνισμό είναι σίγουρο ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ζητήσει να διευκρινιστούν οι όροι της μεταβίβασης και της λειτουργίας της εγχώριας αγοράς, υπό το νέο ιδιοκτησιακό καθεστώς της ΔΕΠΑ.
Στο μεταξύ, ο κ. Σαμαράς, με την επιλογή του να δεχθεί να συναντηθεί με ανώτατο στέλεχος εταιρείας που έχει υποβάλει υποψηφιότητα για τη ΔΕΠΑ, την ώρα που βρίσκεται σε εξέλιξη η όλη διαδικασία, ενδέχεται να δώσει «πάτημα» στις άλλες υποψήφιες εταιρείες για να απαιτήσουν την ακύρωση του διαγωνισμού προφασιζόμενες «παρασκηνιακές διεργασίες».
Ολο το τελευταίο διάστημα οι πιέσεις που ασκούνται στην κυβέρνηση, κυρίως από τις Βρυξέλλες, σε σχέση με τις αλλαγές που πρέπει να γίνουν και μάλιστα άμεσα στην εγχώρια αγορά ενέργειας, είναι πράγματι μεγάλες και η δυνατότητα διαπραγμάτευσης της ελληνικής πλευράς περιορισμένη.
Οι προθέσεις παράλληλα των Ηνωμένων Πολιτειών έχουν γίνει επανειλημμένως γνωστές.
Η πιο πρόσφατη αφορμή υπήρξε το συνέδριο Athens Energy Forum 2013, όπου ο Αμερικανός διπλωμάτης Μάθιου Μπράιζα «ξεσπάθωσε» εναντίον της «Gazprom».
Σε κάθε περίπτωση οι γεωπολιτικές προεκτάσεις που συνοδεύουν το φάκελο «αποκρατικοποίηση ΔΕΠΑ» είναι μεγάλες.
Από τη μία πλευρά η Μόσχα, μέσω της ΔΕΠΑ, διεκδικεί μεγαλύτερο μερίδιο και ρόλο στην αγορά ενέργειας των Βαλκανίων, από την άλλη η Ουάσιγκτον θέλει να αποκλείσει με κάθε τρόπο την πρόσβαση της Ρωσίας στη Μεσόγειο.
Την ίδια στιγμή εκκρεμεί η υλοποίηση του δικτύου των αγωγών στην περιοχή της νοτιοανατολικής Ευρώπης, όπου στο πεδίο του ανταγωνισμού για τους εναλλακτικούς δρόμους του φυσικού αερίου από το Αζερμπαϊτζάν και τη Ρωσία διαγκωνίζονται τρεις αγωγοί, ο (ελληνικού ενδιαφέροντος) ΤΑΡ με το Nabucco West, και οι δύο μαζί με το ρωσικό South Stream.
