Εισήγηση της συγγραφέως κ. Μελίτας Αντωνιάδου στην εσπερίδα για την ΟΣΙΑ ΜΑΡΙΑ ΣΚΟΜΠΤΣΟΒΑ στην αγιοτόκο Θεσσαλονίκη. Πώς άραγε ένας άνθρωπος εμπνέεται από τη ζωή των δια Χριστόν Σαλών, πώς έλκεται από την ακραία τους αντισυμβατικότητα, πώς καλείται στην ελευθερία των τέκνων του Θεού με τρόπους που κουρελιάζουν κυριολεκτικά τη σχέση τους με οτιδήποτε σχετιζόμενο με τον κόσμο; Τους δια Χριστόν Σαλούς, τους θεωρούσε την επιτομή της αγιοσύνης, την κορωνίδα της ένωσης με τον Θεό. Η αντισυμβατικότητά τους την ενέπνεε και την παρακινούσε. Η ελευθερία που απολάμβαναν από κάθε σχήμα και τύπο αυτού του κόσμου την ήλκυε, το έκφραζε με τη ζωή της, και συχνά και μέσα από τα γραπτά της. Οι δια Χριστόν σαλοί δεν έχουν αφήσει συγγράμματα. Ο βίος τους ιστορήθηκε από έμπιστά τους πρόσωπα στα οποία φανέρωναν τη σχέση τους με τον Θεό και μέσα από αυτές τις μαρτυρίες μπορούμε να πάρουμε μια ιδέα για εκείνους. Έτσι διασώθηκαν κάποια από τα ασκητικά τους κατορθώματα, κάποιες από τις τρέλες τους, μέσω των οποίων αναμειγνύονταν μέσα στα πλήθη, άγγιζαν και γιάτρευαν, αφύπνιζαν, ενέπνεαν, προστάτευαν και προειδοποιούσαν τον κόσμο. Με την περιφρόνηση, τη χλεύη και το ξύλο που εισέπρατταν, κατάφερναν να απελευθερωθούν ακόμα περισσότερο από τα δεσμά αυτού του κόσμου, διότι ακόμα και η καλή φήμη αποτελεί μια φυλακή που οι περισσότεροι άνθρωποι λαχταρούν να μπουν μέσα… Νομίζω ότι με την Αγία Μαρία οι δια Χριστόν σαλοί απέκτησαν μια θεωρητικό του είδους τους, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν έδινε πάντα προτεραιότητα στην πράξη, κάθε άλλο.. Έγραφε, έγραφε συνέχεια, άτσαλα, όπου βρει, να προλάβει… Με την υψηλή πνευματική ευφυΐα που τη διέκρινε τους μελετούσε, πρόσεχε πώς αποπροσανατόλιζαν τον διάβολο με τους τρόπους τους, τους επικαλείτο, διαρκώς στα γραπτά της αναφερόταν σε εκείνους. Ενώ δεν την οδηγούσε το Άγιο Πνεύμα να κάνει εντελώς παλαβά πράματα όπως αυτοί, από την άλλη δεν ακολουθούσε πιστά και τίποτα απολύτως από τα θεσπισμένα. Είχε δηλαδή πολλά «συμπτώματα σαλότητας» σε πιο ήπια μορφή. Η μεγάλη της καρδιά δεν χωρούσε στους περιορισμούς που αναγκαστικά τίθενται για την εύρυθμη λειτουργία κάθε ανθρώπινης κοινωνίας. Εάν την πάρουμε σαν παράδειγμα προς μίμηση στις εξωτερικές της εκδηλώσεις, πιθανά να γίνουμε ένα κακέκτυπο… Αν συγκεντρωθούμε στην ουσία της βιοτής της, θα μας λούσει κρύος ιδρώτας από την συνειδητοποίηση του μεγέθους της αυταπάρνησής της. Αν ζητάμε κάποιον να καλύψει την γύμνια μας, εξωτερική ή εσωτερική, βρήκαμε την καλύτερη φίλη. Δεν άφησε καπηλειό για καπηλειό, συνοικία για συνοικία με ή χωρίς κόκκινα φανάρια, ορυχεία και ψυχιατρεία, τα αλώνισε όλα, να βρει κάποιον αναγκεμένο να τον αγκαλιάσει, να του δώσει όλη την ψυχή της, όπως έλεγε. Αν θέλουμε να της μοιάσουμε, το πρώτο όπλο που θα μας έδινε θα ήταν μια σφουγγαρίστρα κι ένα σύρμα για τις τουαλέτες. Ας πάρουμε την πορεία της προς την ελευθερία από την αρχή: ...
