Βρετανική σημαία – RIA Novosti, 1920, 19.11.2022
© RIA Novosti / Alexei Mayshev
Alexander Khabarov
Η Βρετανία εισέρχεται σε ύφεση, υποστηρίζοντας ότι η Ρωσία ευθύνεται. Με τέτοια λόγια ο γιος του Nαυάρχου, Yπουργός Οικονομικών Τζέρεμι Χαντ, πρότεινε στους συμπατριώτες του να αντιμετωπίσουν την οικονομική καταιγίδα. Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι το πρώτο κύμα έπληξε το νησί στα τέλη Σεπτεμβρίου. Το έφερε η προηγούμενη πρωθυπουργός, Liz Truss. Με μια κίνηση, σχεδόν 30 δισεκατομμύρια λίρες Αγγλίας ξεβράστηκαν στην άβυσσο. Τα χρήματα αυτά δαπανήθηκαν για τη σταθεροποίηση της χρηματοπιστωτικής αγοράς της Βρετανίας. Η σκιώδης υπουργός Οικονομικών της αντιπολίτευσης Rachel Reeves πιστεύει ότι ο λαός της χώρας βρίσκεται τώρα αντιμέτωπος με έναν “λογαριασμό για την οικονομική σφαγή” που διέπραξε η Liz Truss και η ομάδα της.
Το Γραφείο Προϋπολογισμού, το οποίο αναλύει ανεξάρτητα τα δημόσια οικονομικά και την οικονομία της Βρετανίας, προβλέπει ότι η ύφεση θα διαρκέσει μέχρι το τέλος του 2024 και ότι τα πραγματικά εισοδήματα θα μειωθούν κατά περισσότερο από επτά τοις εκατό, αφήνοντας περίπου μισό εκατομμύριο ανθρώπους χωρίς δουλειά. Πρόκειται για τα χειρότερα στοιχεία από τα μέσα του περασμένου αιώνα. Είναι κατανοητό ότι σε μια τέτοια κατάσταση είναι εύκολο και βολικό για το βρετανικό υπουργικό συμβούλιο να κατηγορήσει τη Ρωσία. Αλλά δεν υπάρχει άμεση συσχέτιση, εκτός από την πολιτική της ίδιας της Βρετανίας να παρατείνει την ουκρανική σύγκρουση, να επιβάλλει κυρώσεις στη Ρωσία και να απορρίπτει τους ρωσικούς υδρογονάνθρακες. Ιδιαίτερη σημασία έχει το σαμποτάζ των Nord Streams, το οποίο το Λονδίνο έχει αρνηθεί σθεναρά τη συμμετοχή του.
Στην πραγματικότητα, η Βρετανία βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν συνδυασμό παραγόντων. Το πρώτο και κυριότερο είναι το Brexit. Οι ειδικοί του Κέντρου Ευρωπαϊκών Μεταρρυθμίσεων στο Λονδίνο εκτιμούν ότι η βρετανική οικονομία ήταν πέρυσι κατά 5,2% μικρότερη από ό,τι θα ήταν αν παρέμενε στην ΕΕ, με αποτέλεσμα να έχει υποστεί απώλειες ύψους 31 δισεκατομμυρίων λιρών. Επιπλέον, το δημόσιο χρέος της Βρετανίας αυξήθηκε κατά περισσότερο από 400 δισεκατομμύρια λίρες κατά τη διάρκεια της πανδημίας και σήμερα αντιπροσωπεύει περισσότερο από το 99% του ΑΕΠ της χώρας. Μεγάλο μέρος αυτού του δανεισμού έλαβε χώρα υπό τη διοίκηση του Rishi Sunak, ο οποίος ήταν τότε υπουργός Οικονομικών. Τέλος, υπάρχει η ενεργειακή κρίση. Ξεκίνησε στη Βρετανία ήδη από το καλοκαίρι του 2021, πολύ πριν από το ξέσπασμα των εχθροπραξιών στην Ουκρανία. Είχε προηγηθεί μια μακρά περίοδος στασιμότητας της βρετανικής οικονομίας, η οποία ξεκίνησε με την παγκόσμια κρίση του 2008. Όλα αυτά οδήγησαν τους Βρετανούς να εισέλθουν στην ύφεση πριν από τους ομολόγους τους στην ήπειρο και αναμένεται να είναι οι τελευταίοι που θα βγουν από αυτήν.
Αυτήν την εβδομάδα ο πληθωρισμός στο νησί έσπασε το ρεκόρ των τελευταίων 40 ετών με 11,1%. Οι οικονομολόγοι θυμούνται την κρίση του 1976, όταν η Βρετανία αναγκάστηκε να απευθυνθεί στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για οικονομική βοήθεια. Το ΔΝΤ παρείχε το τότε ρεκόρ των 3,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τη διάσωση της βρετανικής οικονομίας, αλλά σε αντάλλαγμα απαίτησε περικοπές κοινωνικών δαπανών και δημοσιονομικό έλλειμμα 20 τοις εκατό, και το Λονδίνο αναγκάστηκε να δεχτεί. Η κυβέρνηση Σουνάκ θεωρεί πλέον τον πληθωρισμό ως τον υπ’ αριθμόν ένα εχθρό και καλεί τη χώρα να αποδεχθεί τις “δύσκολες αποφάσεις” του Υπουργικού του συμβουλίου.
Οι κυβερνώντες Συντηρητικοί, οι οποίοι έχουν αντικαταστήσει τρεις πρωθυπουργούς σε λιγότερο από έξι μήνες, αυτή την εβδομάδα έκαναν άλλο ένα ζιγκ ζαγκ. Την Πέμπτη, ο Υπουργός Οικονομικών Τζέρεμι Χαντ ανακοίνωσε νέες παραμέτρους του προϋπολογισμού. Το σχέδιό του προβλέπει περικοπές δημοσίων δαπανών συνολικού ύψους 30 δισεκατομμυρίων λιρών και αύξηση των φορολογικών εσόδων κατά 25 δισεκατομμύρια λίρες. Όπως ήταν αναμενόμενο, μεταξύ εκείνων που καλούνται να σφίξουν το ζωνάρι τους, η αντίδραση σε μια τέτοια πρόταση ήταν αρνητική. “Ο Χαντ χρειάστηκε λιγότερο από μία ώρα για να καταδικάσει σε θάνατο τις ελπίδες μιας ολόκληρης γενιάς”, σχολίασε η Telegraph την πολυαναμενόμενη έκθεση του Υπουργού, εξηγώντας το ζοφερό συμπέρασμά της λέγοντας ότι η μεσαία τάξη, ειδικά η γενιά των τριαντάρηδων και σαραντάρηδων, θα δεχτεί το μεγαλύτερο πλήγμα. Οι υπολογισμοί της δεξαμενής σκέψης Resolution Foundation δείχνουν ότι οι Βρετανοί εργαζόμενοι διανύουν μια περίοδο στασιμότητας των πραγματικών αποδοχών και μπορεί να φθάσουν στα προ της κρίσης επίπεδα του 2008 στην καλύτερη περίπτωση το 2027.
Υπάρχει ένας αυξανόμενος αριθμός Βρετανών που έχουν εμπειρία από πρώτο χέρι από την ύφεση. Οι υψηλές τιμές της ενέργειας αναγκάζουν τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις να κλείσουν εδώ και εκεί – ιδίως στις επαρχιακές πόλεις. Οι ιδιοκτήτες μικρών εταιρειών που ασχολούνται με την επισκευή και αντικατάσταση λεβήτων αερίου, παραπονιούνται καθολικά για το γεγονός ότι έχουν μειώσει δραστικά τον αριθμό των πελατών: όλοι εξοικονομούν χρήματα, μερικοί δεν ενεργοποιούν καν τη θέρμανση στα σπίτια τους για να μειώσουν τους λογαριασμούς, ευτυχώς το φετινό φθινόπωρο είναι αρκετά ζεστό. Αλλά ο κρύος καιρός έχει ήδη αρχίσει να μπαίνει. Το ανώτατο όριο της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος θα είναι κατά 20% υψηλότερο από τον Απρίλιο, στο πλαίσιο του σχεδίου περικοπής δαπανών που ανακοίνωσε η κυβέρνηση.
Ο πρωθυπουργός έχει ήδη ανακοινώσει στους Βρετανούς: “Μην περιμένετε από το κράτος να λύσει όλα τα προβλήματα”. Ο Sunak, του οποίου η οικογενειακή περιουσία ανέρχεται σε περίπου ένα δισεκατομμύριο λίρες, έχει κατηγορηθεί ότι απλώς δεν καταλαβαίνει πώς ζει η υπόλοιπη χώρα. Δεν πρόκειται να πάει πουθενά, όλα θα του εξηγηθούν πολύ σύντομα. Τα συνδικάτα είναι τώρα πιο ενεργά από ποτέ. Στα μέσα Δεκεμβρίου θα ξεκινήσουν οι απεργίες των δημοσίων υπαλλήλων: των υπαλλήλων του Υπουργείου Μεταφορών, της Υπηρεσίας Συνόρων και του Υπουργείου Εσωτερικών γενικότερα. Θα συνεχιστούν για ένα μήνα και θα αποτελέσουν ένα από τα πιο δυσάρεστα δώρα κατά τη διάρκεια των διακοπών των Χριστουγέννων, με αναμενόμενη αναστάτωση σε συγκοινωνιακούς κόμβους, λιμάνια και αεροδρόμια. Ο γενικός γραμματέας της Ένωσης Δημοσίων Υπαλλήλων (PCS), Mark Serwotka, περιέγραψε τα κύρια αιτήματα ως εξής: αύξηση των μισθών σύμφωνα με τον πληθωρισμό και συνταξιοδοτικές μεταρρυθμίσεις:
“Τα μέλη του συνδικάτου μας δεν είναι ευχαριστημένα. Έσωσαν τη χώρα κατά τη διάρκεια της πανδημίας, αλλά αντί για ευγνωμοσύνη η κυβέρνηση δείχνει αδιαφορία απέναντί τους”.
Η κυβέρνηση δεσμεύτηκε να μην περικόψει τις δαπάνες για το σύστημα υγείας και μάλιστα να προσθέσει κάτι για να σώσει τη βρετανική ιατρική από τη συστημική κρίση που σέρνεται εδώ και χρόνια. Αλλά αυτές οι υποσχέσεις αντιμετωπίζονται με ένα ειρωνικό μειδίαμα: “Το εθνικό σύστημα υγείας έχει ήδη χάσει επτά δισεκατομμύρια λίρες φέτος λόγω του πληθωρισμού. Τα επιπλέον 3,3 δισεκατομμύρια λίρες που διατέθηκαν δεν καλύπτουν ούτε το ήμισυ αυτής της απώλειας”, γράφει η γιατρός Rachel Clarke. Για πρώτη φορά στην εκατοντάχρονη και πλέον ιστορία του, το επαγγελματικό συνδικάτο των νοσηλευτών του Royal College of Nursing προχώρησε σε απεργία, διεκδικώντας αύξηση μισθών κατά πέντε τοις εκατό πάνω από τον δείκτη τιμών καταναλωτή, ο οποίος ανήλθε στο 14,2% τον Οκτώβριο. Πρόκειται ουσιαστικά για αύξηση των αποδοχών κατά ένα πέμπτο (20%) – ακριβώς με τον ίδιο ρυθμό με τον οποίο μειώθηκαν τα εισοδήματα των επαγγελματιών νοσηλευτών στη Βρετανία την τελευταία δεκαετία, σύμφωνα με εκτιμήσεις της εταιρείας συμβούλων London Economics.
Η κυβέρνηση δεν προτίθεται ακόμη να προβεί σε παραχωρήσεις. Ο επικεφαλής του Υπουργείου Υγείας, Stephen Barclay, δήλωσε ότι μια τέτοια αύξηση “θα εκτοξεύσει τον πληθωρισμό που προσπαθούμε να περιορίσουμε”. Η απάντηση του συνδικάτου δεν άργησε να έρθει: “Το σύστημα υγείας και κοινωνικής φροντίδας της Βρετανίας βρίσκεται σε κρίση – οι χρόνοι αναμονής για υγειονομική περίθαλψη είναι σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, υπάρχουν τεράστιες λίστες αναμονής ανθρώπων που λείπουν από εξειδικευμένες διαβουλεύσεις για μήνες και ο χειμώνας έρχεται. Υπάρχει καταστροφική έλλειψη νοσηλευτών, η οποία έγινε εμφανής κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Σήμερα υπάρχουν περίπου 60.000 κενές θέσεις εργασίας στον τομέα της υγείας και της κοινωνικής φροντίδας”. Αυτό το φθινόπωρο η Βρετανία κατέγραψε ρεκόρ, όταν οι ασθενείς χρειάστηκε να περιμένουν 12 ώρες για τη σειρά τους στα επείγοντα περιστατικά.
Ο επερχόμενος χειμώνας υπόσχεται να είναι καυτός για το βρετανικό υπουργικό συμβούλιο λόγω των διαμαρτυριών. Η κυβέρνηση Σουνάκ ελπίζει να περιορίσει τον πληθωρισμό, αλλά δεν είναι βέβαιο ότι τα μέτρα που προτείνει το υπουργικό συμβούλιο θα οδηγήσουν στην επίτευξη του στόχου. Ορισμένοι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι δεν είναι αρκετό “για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη στην πιστοληπτική ικανότητα του Ηνωμένου Βασιλείου”. Άλλοι, αντίθετα, πιστεύουν ότι οι υπερβολικές περικοπές δαπανών και οι αυξήσεις φόρων θα επιδεινώσουν μια ήδη κρίσιμη κατάσταση. Ο Πολ Τζόνσον, διευθυντής του Ινστιτούτου Δημοσιονομικών Μελετών στο Λονδίνο, το έθεσε επιγραμματικά: “Η αλήθεια είναι ότι γινόμαστε πολύ φτωχότεροι, και αυτό είναι ένα μακρύ, δύσκολο και δυσάρεστο ταξίδι”.
https://ria.ru/20221119/britaniya-1832665882.html
https://www.tokoutsavaki.net/post/the-perfect-storm-hits-britain
