Βαθύτατα απογοητευμένη με την Τουρκία είναι η βρετανική εταιρεία κατασκευής αεροκινητήρων Rolls-Royce, αναφορικά με την εκκολαπτόμενη συνεργασία των δύο πλευρών για την σχεδίαση, ανάπτυξη και κατασκευή του νέου κινητήρα που θα εξοπλίσει το μαχητικό του τουρκικού προγράμματος TF-X.
Πιο αναλυτικά, παρά το γεγονός ότι η βρετανική εταιρεία υπέκυψε στα αιτήματα των Τούρκων και κατέθεσε μια βελτιωμένη πρόταση μεταφοράς τεχνογνωσίας στην τουρκική αεροδιαστημική βιομηχανία για την ανάπτυξη του νέου κινητήρα που θα εξοπλίσει το μαχητικό του προγράμματος TF-X, οι Τούρκοι δεν φαίνεται να συμφωνούν με τις βρετανικές ανησυχίες για την μεταφορά της σχετικής τεχνογνωσίας στην τουρκο-καταριανή εταιρεία ΤR Motor που θα αναπτύξει τον κινητήρα, καθώς και για την ιδιοκτησία των πνευματικών δικαιωμάτων του νέου κινητήρα
Σύμφωνα με τους Βρετανούς, οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της βρετανο-τουρκικής εταιρείας TAEC Uçak Motor Sanayi AS, η οποία ανήκει κατά 49% στην Rolls-Royce και κατά 51% στην τουρκική Kale Group, με την τουρκική εταιρεία ΤR Motor η οποία ανήκει κατά 55% στην τουρκο-καταριανή BMC Power, αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα από τα μέσα του 2018, λόγω της άρνησης των Βρετανών να μεταφέρουν την τεχνογνωσία τους και τα πνευματικά δικαιώματα των κινητήρων τους στην τουρκο-καταριανή εταιρεία BMC Power.
Η Rolls-Royce δεν επιθυμεί να μοιραστεί με την τουρκο-καταριανή BMC Power την ιδιοκτησία και τη διαχείριση της τεχνογνωσίας της επί των κινητήρων και των πνευματικών της δικαιωμάτων που σχετίζονται με αυτούς, καθότι σε μια δεκαετία από σήμερα να βρεθεί αντιμέτωπη με ένα πιθανό διεθνή ανταγωνιστή, ο οποίος θα χρησιμοποιήσει την τεχνολογία της σε διαφορετικά προγράμματα από το TF-X.
Από την πλευρά του ο Osman Dur, Εκτελεστικός Διευθυντής της BMC Power έχει ξεκαθαρίσει ότι η τεχνογνωσία και τα πνευματικά δικαιώματα για τον κινητήρα του προγράμματος TF-X θα παραμείνει στην Τουρκία.
Όπως φαίνεται όμως οι διαβεβαιώσεις αυτές δεν πείθουν την Rolls-Royce, η οποία φοβάται ότι η κυβέρνηση του Κατάρ θα αποκτήσει μέσω της BMC Power στην οποία είναι μέτοχος με ποσοστό 49,9% την τεχνογνωσία που θα προκύψει από την ανάπτυξη του νέου κινητήρα.
Σύμφωνα με τον Warren East, Εκτελεστικό Διευθυντή της Rolls-Royce η εταιρεία του ικανοποίησε πλείστους όρους που οι Τούρκοι είχαν θέσει και κατέθεσε μια εποικοδομητική πρόταση που θα μπορούσε να βοηθήσει την Τουρκία να αναπτύξει τον δικό της εθνικό αεροκινητήρα.
Όπως αναφέρει το στέλεχος της βρετανικής εταιρείας, η Rolls-Royce κατέθεσε στην τουρκική πλευρά την καλύτερη δυνατή πρόταση για το συγκεκριμένο ζήτημα και εφόσον οι Τούρκοι δεν την αποδεχτούν, η εταιρεία του δεν πρόκειται να ασχοληθεί με το θέμα αυτό άλλο.
Υπενθυμίζεται ότι το 2015 Βρετανοί και Τούρκοι υπέγραψαν Μνημόνιο Συνεργασίας για την μεταφορά από την Rolls-Royce στην Τουρκία της αναγκαίας τεχνογνωσίας κατασκευής κινητήρων καθώς και τη δημιουργία παραγωγικής μονάδας.
Το βρετανο-τουρκικό Μνημόνιο περιελάμβανε την δημιουργία από την Rolls-Royce ενός παραγωγικού και ερευνητικού κέντρου στην Τουρκία, το οποίο θα μπορούσε να αποτελέσει την βάση για την δημιουργία της τουρκικής βιομηχανίας αεροκινητήρων.
Ένα χρόνο αργότερα το 2016 η Rolls-Royce προσέφερε στην Τουρκία βιομηχανική τη συνεργασία για την κατασκευή αεροκινητήρων, κινητήρων ελικοπτέρων, αρμάτων μάχης, και πυραυλοκινητήρων οι οποίοι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στην εγχώρια αγορά και να εξαχθούν.
Μετά την χορήγηση το 2017, από τη βρετανική κυβέρνηση της αναγκαίας άδειας μεταφοράς τεχνογνωσίας από την Rolls-Royce στην Τουρκία για την ανάπτυξη αεροκινητήρων, η βρετανική εταιρεία ξεκίνησε διαπραγματεύσεις με την τουρκο-καταριανή εταιρεία ΤR Motor χωρίς όμως όπως φαίνεται θετικό αποτέλεσμα και τώρα θέτει το δίλλημα στους Τούρκους είτε να αποδεχτούν την πρόταση της είτε να αναζητήσουν ένα άλλο συνεργάτη κάπου αλλού.
