Γράφει ο Γιώργος Αϊβαλιώτης
Αναλυτής γεωστρατηγικής και γεωπολιτικής ασφάλειας
Στις 28-06-2016, στη Ρώμη, συναντήθηκαν αντιπροσωπείες από το Ισραήλ και την Τουρκία για την υπογραφή μνημονίου κατανόησης για την εξεύρεση λύσης στις προβληματικές διακρατικές τους σχέσεις. Μάλιστα το φως της δημοσιότητας άρχισαν να βλέπουν δημοσιεύματα σχετικά με την επαναδραστηριοποίηση της διπλωματικής αντιπροσωπείας της Τουρκίας στο Τελ Αβίβ έπειτα από έξι χρόνια και τους υποψηφίους για τη θέση. Στις 01-07-2016 (σ.σ. το παρόν γράφεται σε προγενέστερη ημερομηνία) ο Τούρκος Πρόεδρος αναμένεται να επιλέξει ανάμεσα στις προτάσεις που θα του κατατεθούν, με επικρατέστερο υποψήφιο τον Kemal Okem, Σύμβουλο της Πρωθυπουργίας σε θέματα Εξωτερικής Πολιτικής με εξειδίκευση στα θέματα της Μέσης Ανατολής. Ο λόγος που θεωρείται πιθανό ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι πως ο Erdogan κατά πάσα πιθανότητα θα καταφύγει στην κλασική τακτική απενεργοποίησης των πυρήνων αντίστασης στην νεο-οθωμανική πολιτική του, όπως έπραξε με τον πρώην Πρωθυπουργό Davutoglu… Ο Okem ήταν στενός συνεργάτης και σύμβουλος του πρώην Τούρκου Πρωθυπουργού.
Εν τω μεταξύ, ένας έτερος στενός συνεργάτης και φίλος του Davutoglu αντιμετώπισε ακριβώς την ίδια τύχη. Πρόκειται για τον πρώην ΥΦΥΠΕΞ Sinirlioglu, ο οποίος απομακρύνθηκε από τη θέση του και του ανατέθηκαν τα καθήκοντα του εκπροσώπου της Τουρκίας στα Η.Ε. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι ανακοινώθηκε η ανωτέρω εξέλιξη, η τοποθέτησή του έχει καθυστερήσει κατά απαίτηση του Erdogan, προκειμένου να προχωρήσει τις διαπραγματεύσεις με τους Ισραηλινούς. Από τα ανωτέρω συμπεραίνουμε ότι ο Sinirlioglu αποτελεί επιλογή των Ισραηλινών, ώστε να είναι ο κύριος συνομιλητής με την πλευρά τους. Ο Erdogan που επιθυμεί διακαώς την υπογραφή συμφωνίας με το Τελ Αβίβ δεν έχει πρόβλημα να τον χρησιμοποιήσει σε μία τελευταία αποστολή, πριν την απενεργοποίησή του. Εν μέσω αυτών των δεδομένων προέκυψε μία σημαντική εξέλιξη. Στην αντιπροσωπεία της Ρώμης η Άγκυρα έστειλε τελευταία στιγμή τον Εκπρόσωπο Τύπου της Προεδρίας I. Kalin.
Η ανωτέρω εξέλιξη δύναται να έχει λάβει χώρα για τρεις πιθανούς λόγους:
1. Ο Erdogan, γνώστης των μηχανορραφιών και της δολοπλοκίας δεν εμπιστεύεται τον Sinirlioglu και γι’αυτό το λόγο απέστειλε έναν εκπρόσωπό του για να ελέγχει τη διαδικασία, έτσι ώστε να μην βρεθεί εξ απροόπτου, όπως στην περίπτωση των διαπραγματεύσεων του Davutoglu με την Ε.Ε.
2. Το Ισραήλ, επίσης γνωστό για την ικανότητά του στις μηχανορραφίες απαίτησε την αποστολή εκπροσώπου και του Τούρκου Προέδρου, από τη στιγμή που ο Sinirlioglu θεωρείται καμένο χαρτί για την τουρκική πολιτική. Κατά αυτό τον τρόπο το Τελ Αβίβ θα αποστερούσε από τον Erdogan τη δυνατότητα να επικαλεστεί πως δεν γνώριζε τίποτα για τα συμφωνηθέντα και ότι δεν τα αναγνωρίζει, όπως έγινε στις διαβουλεύσεις του Dolmabahçe μεταξύ αντιπροσωπείας της πρωθυπουργίας (Davutoglu) και του HDP.
3. Ίσως το λιγότερο πιθανό σενάριο εκ των τριών, αλλά αρκετά σημαντικό για να παραβλεφθεί. Ο Kalin προετοιμάζεται για διάδοχος του Διοικητή της ΜΙΤ, H. Fidan, που επίσης αναμενόταν να εκδιωχθεί από τη θέση του, προκειμένου να τοποθετηθεί πρέσβης στο Τόκυο. Κάτι τέτοιο μπορεί να μην έγινε, ωστόσο είναι άγνωστο αν ο Erdogan ζει υπό ένα καθεστώς διελκυστίνδας μυστικών με τον Διοικητή της ΜΙΤ και αν θα καταφέρει κάποια στιγμή να απογαλακτιστεί από αυτόν. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι ακούστηκε ξανά με μειωτικά σχόλια το όνομά του, μετά την επίθεση τρομοκρατών στο αεροδρόμιο Ataturk. Ο συσχετισμός του Kalin ως απεσταλμένου του Erdogan με την πιθανή τοποθέτησή του ως Διοικητή της ΜΙΤ, έγκειται στο γεγονός πως το ίδιο είχε πράξει και ο Erdogan για τον Fidan, στο παρελθόν, όταν τον είχε ορίσει υπεύθυνο στις συνομιλίες για τα πυρηνικά του Ιράν, προκειμένου να αποκτήσει διπλωματική εμπειρία.
Για οποιονδήποτε, εκ των ανωτέρω, λόγο και αν κλήθηκε ο Kalin να συμμετάσχει το σίγουρο είναι πως ο Erdogan επιθυμεί να εξασφαλίσει τη συμμαχία του Ισραήλ με οιοδήποτε κόστος. Ήδη ο Kilicdaroglu (αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης) κατηγόρησε τον Τούρκο Πρόεδρο, ότι έδωσε στο Τελ Αβίβ ό,τι αυτό επιθυμούσε (αναγνώριση κατοχής της λωρίδας της Γάζας, ακύρωση διώξεων εναντίον ισραηλινών αξιωματικών κ.α.) με αντάλλαγμα $ 20,000,000.
Προφανώς, εκ των ανωτέρω, διαβλέπουμε πως ο Τούρκος Πρόεδρος ανέκρουσε πρύμνα στην περιφερειακή του πολιτική με την πρώτη άνευ όρων συνθηκολόγηση με το Τελ Αβίβ. Ακολουθεί τόσο η επίλυση της διαφοράς με τη Ρωσία, όσο και η αλλαγή πλεύσης στην πολιτική της Άγκυρας έναντι Καΐρου και Δαμασκού. Όσο παράξενο και αν φαίνεται κάτι τέτοιο η Άγκυρα διαφαίνεται πως εισέρχεται από μία εποχή μηδενικών λύσεων σε μία εποχή μηδενικών προβλημάτων, ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ. Αυτό όμως δε σημαίνει απαραίτητα καλά νέα για τη χώρα μας, η οποία δε διαθέτει την αποτρεπτική και διπλωματική δύναμη να προτάξει τα στήθη της έναντι των τουρκικών επιδιώξεων. Το ξαφνικό κλείσιμο χρόνιων υποθέσεων στην περιφέρεια της Τουρκίας δε σημαίνει απαραίτητα ότι η Άγκυρα άλλαξε DNA και επιθυμεί την φιλειρηνική συμβίωση με όλους. Άλλωστε κάθε (γκρίζος) λύκος καταδιώκει μέχρι τελικής πτώσεως το τραυματισμένο θύμα του, μέχρι αυτό να αδυνατεί να αντιδράσει. Αυτή είναι και η πάγια στρατηγική των Τούρκων, που τους ακολουθεί από το μακρινό παρελθόν.
