Ο Άρειος Πάγος (Ολομέλεια, απόφαση 5/2/2026) έριξε βόμβα στα τραπεζικά ισολογισμούς και στα funds: Οι τόκοι στα δάνεια που ρυθμίστηκαν με τον νόμο Κατσέλη (Ν. 3869/2010) πρέπει να υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης (χρεολυσίου) και όχι επί του συνολικού υπολειπόμενου κεφαλαίου – όπως έκαναν οι τράπεζες και οι servicers, μετατρέποντας τις ρυθμίσεις σε νέα τοκοχρεολυτικά δάνεια με υπέρογκες χρεώσεις.
Τι προβλέπει η απόφαση Η Ολομέλεια (με πλειοψηφία 35-12) έκρινε ότι η πρακτική των τραπεζών αλλοίωνε τον προστατευτικό χαρακτήρα του νόμου Κατσέλη (διάσωση πρώτης κατοικίας για υπερχρεωμένα νοικοκυριά). Οι τόκοι τρέχουν μόνο επί της δόσης που ορίζει η δικαστική ρύθμιση – όχι επί όλου του κεφαλαίου. Παράδειγμα:
- Δάνειο 100.000 € με επιτόκιο 3% και ρύθμιση 20ετίας.
- Παλιά μέθοδος (επί κεφαλαίου): Συνολικοί τόκοι ~35.000 €, δόση ~560 €/μήνα.
- Νέα μέθοδος (επί δόσης): Συνολικοί τόκοι ~3.000 €, δόση ~416 €/μήνα – μείωση έως 50% σε πολλές περιπτώσεις.
Η απόφαση φαίνεται να έχει αναδρομική ισχύ (από την ημερομηνία ένταξης στο νόμο), κάτι που ανοίγει πόρτες για μαζικές αγωγές από δανειολήπτες για επιστροφή υπερβάλλοντων τόκων, συμψηφισμούς και ακύρωση/ανατροπή πλειστηριασμών που έγιναν λόγω διογκωμένων οφειλών.
Το πλήγμα στις τράπεζες και funds
- Απώλειες 1-1,5 δισ. € (εκτιμήσεις funds, Moody’s, ΤτΕ) από απώλεια τόκων και μειωμένες ανακτήσεις.
- Επηρεάζει ~195.000-250.000 δανειολήπτες (6-12,5 δισ. € δάνεια, εκ των οποίων 5,4 δισ. τιτλοποιημένα στον Ηρακλή).
- Κίνδυνος ενεργοποίησης κρατικών εγγυήσεων, χρηματοδοτικό κενό, σύσφιξη στεγαστικής πίστης, υψηλότερα επιτόκια νέων δανείων.
- Funds/servicers σε πανικό: Ίσως εντατικοποίηση πλειστηριασμών για κάλυψη κενών, ενώ χιλιάδες σπίτια που πλειστηριάστηκαν λόγω «υπερτόκων» μπορεί να διεκδικηθούν πίσω.
Τι έρχεται τώρα
- Μαζικές αγωγές δανειοληπτών για αναδρομικά (επιστροφές υπερτόκων, συμψηφισμοί).
- Μάχη για πλειστηριασμένα σπίτια (ακύρωση πλειστηριασμών, επαναγορές).
- Πιθανή νομοθετική παρέμβαση από ΥΠΟΙΚ για περιορισμό ζημιών (αλλά η απόφαση είναι δεσμευτική).
- Ανησυχία για κουλτούρα πληρωμών: «Αν δικαιώθηκαν αυτοί, τι γίνεται με άλλους οφειλέτες;»
Η απόφαση είναι νίκη για υπερχρεωμένους – ανάσα σε εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά – αλλά σεισμός για τράπεζες/funds και πιθανό χάος στην αγορά ακινήτων/πιστώσεων. Περιμένουμε καθαρογραφή για το τελικό εύρος της αναδρομικότητας.
