Του Παναγιώτη Αποστόλου
Πολιτικής ανάλυσης – αρθρογράφου
Η παρέμβαση του πρώην Πρωθυπουργού, οι προειδοποιήσεις για τον τουρκικό αναθεωρητισμό και η πολιτική σύγκλιση με τον Αντώνη Σαμαρά…
Λίγο πριν από τη μεγάλη εθνική επέτειο της 28ης Οκτωβρίου, όταν ο ελληνικός λαός τιμά το ιστορικό “ΟΧΙ” του 1940, ένα άλλο ηχηρό πολιτικό “ΟΧΙ” ακούστηκε από το Πολεμικό Μουσείο της Αθήνας.
Όχι προς έναν ξένο κατακτητή, αλλά, σύμφωνα με την πολιτική ανάγνωση της παρέμβασης – διαγγέλματος του πρώην Πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή, προς την κυβέρνηση Μητσοτάκη, τον ίδιο προσωπικά και την αντίληψη της άκριτης συμμόρφωσης στις επιθυμίες ισχυρών συμμάχων.
Ο πρώην Πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής, μιλώντας στις 25 Οκτωβρίου 2026 ενώπιον αποστράτων αξιωματικών, με αφορμή την εθνική επέτειο, προχώρησε σε μια ιδιαίτερα αιχμηρή τοποθέτηση για την εξωτερική πολιτική, την τουρκική απειλή και τη θέση της Ελλάδας στη Δύση. Δεν ήταν μια τυπική επετειακή ομιλία, αλλά μια προειδοποίηση για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Πατρίδα.
Από το ιστορικό «ΟΧΙ» του 1940 στο εθνικό δίλημμα του 2026…
Το 1940 ο Ιωάννης Μεταξάς απέρριψε το ιταλικό τελεσίγραφο και ο ελληνικός λαός συντάχθηκε στον αγώνα για την ελευθερία. Η Ελλάδα απέδειξε ότι η ισχύς ενός Έθνους δεν μετριέται μόνο με στρατιωτικούς και οικονομικούς όρους, αλλά και με την αποφασιστικότητα της ηγεσίας του. Τι αξία έχει, λοιπόν, να τιμούμε το “ΟΧΙ”, εάν σήμερα διστάζουμε να υπερασπιστούμε με συνέπεια τα νόμιμα δικαιώματα της χώρας μας;
Καραμανλής: Η Τουρκία επιδιώκει ανατροπή του καθεστώτος στο Αιγαίο…
Ο Κώστας Καραμανλής περιέγραψε συγκεκριμένες ενέργειες της Άγκυρας που, κατά την εκτίμησή του, συνθέτουν μια ενιαία αναθεωρητική στρατηγική: Το τουρκολιβυκό μνημόνιο, τις “γκρίζες ζώνες”, τις αξιώσεις αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών, τα εμπόδια στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και τις διεκδικήσεις για τα θαλάσσια πάρκα.
Η Τουρκία δεν ζητά απλώς να συζητήσει την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Επιχειρεί να διευρύνει την ατζέντα, θέτοντας ζητήματα κυριαρχίας και δικαιοδοσίας. Όταν διατηρεί την Απειλή Πολέμου (Casus Belli) για την ενδεχόμενη επέκταση της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 ναυτικά μίλια, όταν αμφισβητεί νησιά και βραχονησίδες και όταν επιδιώκει λόγο σε έργα υποδομής της περιοχής, δεν πρόκειται για συνηθισμένες τεχνικές διαφωνίες.
Ο πρώην Πρωθυπουργός προειδοποίησε ιδιαίτερα για τον κίνδυνο να απαιτηθεί τουρκική άδεια, έστω και υπό άλλη ονομασία, για ελληνικές δραστηριότητες στο Αιγαίο. Μια τέτοια πρακτική θα μπορούσε να δημιουργήσει επικίνδυνο προηγούμενο. Η Ελλάδα δεν μπορεί να μετατραπεί από κυρίαρχο κράτος σε χώρα που αναζητά την έγκριση της Άγκυρας για την άσκηση των δικαιωμάτων της.
Στο σημείο αυτό η παρέμβαση Καραμανλή συναντά τις διαχρονικές ανησυχίες που έχουμε διατυπώσει από το Egerssi.gr.
Ήδη από το 2016 επισημαίναμε, ως πολιτική εκτίμηση και προειδοποίηση, τους κινδύνους μιας μελλοντικής συνεκμετάλλευσης, συγκυριαρχίας ή συνδιοίκησης του Αιγαίου. Το ζήτημα αναπτύχθηκε σε μεταγενέστερα άρθρα και συγκεντρώθηκε στην ανάλυσή μας «Η παραχώρηση του Αιγαίου», όπου αναδείξαμε την ανάγκη σαφών εθνικών ορίων στον διάλογο με την Τουρκία.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το πρόσφατο άρθρο μας για το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, στο οποίο εξετάσαμε τις εξελίξεις στη Λιβύη και τους κινδύνους δημιουργίας τετελεσμένων στην Ανατολική Μεσόγειο. Το βασικό ερώτημα παραμένει: Ποια συγκεκριμένη στρατηγική ακολουθεί η Αθήνα για την προάσπιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων;
Καραμανλής και Σαμαράς: Οι προειδοποιήσεις προς το Μαξίμου…
Η παρέμβαση Καραμανλή δεν ήταν μεμονωμένη. Τόσο ο ίδιος όσο και ο Αντώνης Σαμαράς έχουν επανειλημμένα εκφράσει επιφυλάξεις για την πορεία της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Παρά τις διαφορετικές πολιτικές τους διαδρομές, συγκλίνουν στην ανάγκη η ελληνοτουρκική συνεννόηση να μη μετατραπεί σε αποδοχή τετελεσμένων.
Ο Αντώνης Σαμαράς άσκησε σφοδρή κριτική στην πολιτική των “ήρεμων νερών”, στους χειρισμούς για το τουρκολιβυκό ζήτημα και στο ενδεχόμενο μια διαδικασία ενημέρωσης της Τουρκίας για την ηλεκτρική διασύνδεση να εκληφθεί ως αναγνώριση τουρκικής δικαιοδοσίας.
Ζήτησε αλλαγή πορείας και αποπομπή του Υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη.
Ο Καραμανλής έθεσε το πρόβλημα σε ευρύτερο ιστορικό και γεωπολιτικό πλαίσιο. Η εγκάρδια παρουσία των δύο πρώην Πρωθυπουργών στο Πολεμικό Μουσείο ενίσχυσε την εικόνα πολιτικής σύγκλισης. Το ουσιαστικό πολιτικό γεγονός είναι ότι δύο πρώην Πρωθυπουργοί της Νέας Δημοκρατίας αμφισβητούν δημόσια κρίσιμες κυβερνητικές επιλογές. Πόσες ακόμη προειδοποιήσεις χρειάζεται το Μαξίμου για να αντιμετωπίσει αυτή την κριτική επί της ουσίας;
«Ανήκομεν εις τη Δύση»: Σύμμαχοι ναι, υποτελείς όχι…
Εξίσου ηχηρή ήταν η τοποθέτηση του Κώστα Καραμανλή για τη σχέση της Ελλάδας με τη Δύση. Δεν αμφισβήτησε τη στρατηγική συμμετοχή της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στις δυτικές συμμαχίες. Αμφισβήτησε όμως την αντίληψη, ότι η συμμαχική συνέπεια προϋποθέτει άκριτη αποδοχή των απαιτήσεων ισχυρών εταίρων.
Θέτοντας υπό αίρεση το δόγμα του Κωνσταντίνου Καραμανλή, δόγμα της Μεταπολίτευσης: «Ανήκομεν εις τη Δύση».
Γιατί όπως έχει διαπιστώσει: «Aυτή η Δύση, στην οποία ορθώς ανήκουμε, που πολλοί από μας υπερασπιστήκαμε για περισσότερο από μισό αιώνα, έχει εισέλθει σε φάση παρατεταμένης και επιδεινούμενης κρίσης. Πλέον οι καλοί λογαριασμοί κάνουν και τους καλούς φίλους»!
Αναφέρθηκε επίσης στις πιέσεις που ασκούνται για τις καλές σχέσεις με τη Ρωσία και την Κίνα, την ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας που καταπατά τα δικαιώματα της Βορείου Ηπείρου, τη Συμφωνία των Πρεσπών, το Κοσσυφοπέδιο, την Ουκρανία και τις γερμανικές αποζημιώσεις. Έθεσε, παράλληλα, το ζήτημα της επιλεκτικής επίκλησης του Διεθνούς Δικαίου από συμμάχους που, απέναντι στον τουρκικό αναθεωρητισμό, περιορίζονται συχνά σε γενικές συστάσεις για διάλογο.
Δεν είναι δυνατόν να απαιτείται από την Ελλάδα αλληλεγγύη σε κάθε διεθνή κρίση, ενώ η ίδια αντιμετωπίζει απειλές κατά των κυριαρχικών της δικαιωμάτων. Ούτε να υποβαθμίζεται η συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή στην Κύπρο, την ώρα που συζητείται ο ρόλος της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή άμυνα. Οι συμμαχίες είναι απαραίτητες. Δεν αναιρούν, όμως, την ευθύνη κάθε κυβέρνησης να υπερασπίζεται τα συμφέροντα της Πατρίδας.
Στο Πολεμικό Μουσείο ο κύβος ερρίφθη. Η επόμενη ημέρα…
Η ομιλία Καραμανλή και η παρέμβαση Σαμαρά συνθέτουν ένα νέο πολιτικό δεδομένο. Αποτυπώνουν μια βαθύτερη αμφισβήτηση της κυβερνητικής στρατηγικής στα εθνικά ζητήματα και όχι μόνο.
Η κυβέρνηση καλείται να απαντήσει: Ποια είναι τα αδιαπραγμάτευτα όρια του Ελληνοτουρκικού διαλόγου; Πώς θα αποτραπούν νέα τετελεσμένα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο; Και πώς θα διασφαλιστεί ότι η επιδίωξη της ειρήνης δεν θα μετατραπεί σε πολιτική υποχωρήσεων;
Η 28η Οκτωβρίου δεν είναι μόνο ημέρα μνήμης. Είναι υπενθύμιση της ευθύνης κάθε ηγεσίας να γνωρίζει πότε πρέπει να πει “ΟΧΙ”». Στο Πολεμικό Μουσείο ακούστηκε μια ισχυρή προειδοποίηση. Το ερώτημα είναι αν το Μαξίμου θα την ακούσει πριν οι εξελίξεις καταστήσουν κάθε αντίδραση καθυστερημένη και ανέφικτη.
Οψόμεθα…
