Γιάννης Νικήτας

Αλαμογκόρντο, Νέο Μεξικό, πεδίο δοκιμών. Το ημερολόγιο γράφει 16 Ιουλίου 1945. Νωρίς το πρωί, αμερικανοί αξιωματικοί του στρατού και επιστήμονες συγκεντρώθηκαν για να παρακολουθήσουν τη δοκιμή ενός νέου ισχυρού όπλου.

Ορισμένοι πιστεύουν ότι η συσκευή θα είναι μια πλήρης αποτυχία. Άλλοι πιστεύουν ότι μπορεί να καταστρέψει ολόκληρη την πολιτεία του Νέου Μεξικού. Ως προληπτικό μέτρο, οι σταθμοί τοποθετούνται 15-30 χιλιόμετρα μακριά από τον τόπο δοκιμών. Ακριβώς στις 05:29 και 45 δευτερόλεπτα, η πρώτη ατομική βόμβα εκρήγνυται.

Η έκρηξη δημιούργησε μια πύρινη μπάλα με διάμετρο 200 μέτρων και είχε ισχύ, ίση με 20.000 τόνους ΤΝΤ. Το σύννεφο σαν μανιτάρι φτάνει πάνω από 11 χιλιόμετρα σε ύψος και ο απόηχός του φτάνει σχεδόν 160 χιλιόμετρα μακριά. Ένα νέο όπλο είχε δημιουργηθεί. Τόσο τρομακτικό, που άφησε ακόμη και το δημιουργό του. Τον Δόκτωρ Robert Oppenheimer συγκλονισμένο. Μερικοί άνθρωποι γέλασαν. Κάποιοι έκλαιγαν. Οι περισσότεροι παρέμειναν σιωπηλοί. Για πρώτη φορά στην ιστορία της η Γη είχε δεχτεί επίθεση από ένα όπλο με τέτοια απίστευτη δύναμη.

Τα όπλα μαζικής καταστροφής είναι τα οπλικά συστήματα που χρησιμοποιούνται για να πλήξουν, όχι απαραίτητα τις στρατιωτικές δυνάμεις, αλλά κυρίως την υποδομή μιας χώρας, τον πληθυσμό και την οικονομία της. Στόχοι τους είναι κατοικημένες περιοχές με άμαχο πληθυσμό και βιομηχανική παραγωγή έτσι ώστε να αποδυναμωθεί και στρατιωτικά. Αυτή η χρήση τους θα προκύψει μόνο σε μια κατάσταση ολοκληρωτικού πολέμου. Όμως, ακόμα κι αν δεν πλήττουν την χώρα σε κάποιο στρατιωτικό επίπεδο χρησιμοποιούνται για εκβιασμό και εκφοβισμό του αντιπάλου (δόγμα αποτροπής).

Κύριοι αντικειμενικοί σκοποί της Πυρηνικής, Βιολογικής και Χημικής (ΠΒΧ) Άμυνας είναι η επίτευξη και η διατήρηση της αποτροπής χρήσης ΟΜΚ (Όπλα Μαζικής Καταστροφής) από τον οποιονδήποτε αντίπαλο, η εξασφάλιση της προστασίας των μονάδων των ΕΔ από την περίοδο της ειρήνης, καθώς και η διατήρηση της μαχητικής ισχύος των ανεπτυγμένων δυνάμεων.

Οι ανωτέρω ΑΝΣΚ θα επιτευχθούν με τη συστηματική και συνεχή προετοιμασία των ΕΔ η οποία θα στοχεύσει στην απόκτηση και μεγιστοποίηση της αμυντικής ικανότητας και επιβίωσης , καθώς και στο να επιχειρούν αποτελεσματικά κάτω από την απειλή, ή σε περιβάλλον που επηρεάζεται από τη χρήση όπλων μαζικής καταστροφής.

Οι τομείς προετοιμασίας στους οποίους επικεντρώνεται η προσπάθεια των ΕΔ , τόσο σε εθνικό, όσο και σε συμμαχικό και πολυεθνικό πλαίσιο, είναι η οργάνωση , ο εξοπλισμός και η εκπαίδευση για ΠΒΧ Άμυνα, καθώς και η σχεδίαση και υλοποίηση κατάλληλων μέτρων, τακτικών, τεχνικών, μεθόδων και διαδικασιών. Αυτόν τον ρόλο καλείται να διατελέσει ο Ειδικός Διακλαδικός Λόχος ΕΔΛΟ/ΠΒΧ. Ο Στρατός Ξηράς, από το Νοέμβριο του 2001, έχει οργανώσει κατεξοχήν Ειδικό Τμήμα για την αντιμετώπιση απειλών από τη χρήση Όπλων Μαζικής Καταστροφής.

ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Το Ειδικό Τμήμα αναβαθμίστηκε με απόφαση της Ιεραρχίας, το Σεπτέμβριο του 2003 με σκοπό τη συνδρομή στην ασφάλεια των Ολυμπιακών Αγώνων και μετονομάστηκε σε Ειδικό Λόχο ΠΒΧ Άμυνας τον Απρίλιο του 2004. Παράλληλα, θεσπίστηκαν διαδικασίες για την αντιμετώπιση των προαναφερθέντων απειλών, στα πλαίσια Σχηματισμών του Στρατού Ξηράς, σε όλη την επικράτεια. Τέλος, έχουν εκπονηθεί μελέτες για την αναβάθμιση των δυνατοτήτων του Στρατού Ξηράς στην άμυνα από Πυρηνικά, Βιολογικά και Χημικά όπλα.   

 Ο ΕΔΛΟ/ΠΒΧ δεν συμμετείχε στην Ολυμπιάδα του 2004 καθώς συστάθηκε το 2005 από την ένωση 2 μονάδων που προϋπήρχαν. Οι Μονάδες αυτές ήταν ο Ειδικός Λόχος ΠΒΧ Άμυνας υπό το ΓΕΣ (ΕΛΠΒΧΑ/ΓΕΣ) και η Διακλαδική Μονάδα Υγειονομικού (ΔΜΥ/ΓΕΕΘΑ) υπό το ΓΕΕΘΑ.

ΟΡΓΑΝΩΣΗ

Αποστολή του ΕΔΛ/ ΠΒΧ είναι η παροχή υποστήριξης σε Μονάδες των Ενόπλων Δυνάμεων, σε περιπτώσεις Χημικού Βιολογικού Ραδιολογικού Πυρηνικού συμβάντος και σε περιπτώσεις σοβαρής περιβαλλοντικής μόλυνσης επ’ ωφέλεια της Πολιτείας (στα πλαίσια δυνατοτήτων). Η οργάνωση του ΕΔΛΟ/ΠΒΧ είναι η ακόλουθη:

α. Διοικητής με το Επιτελείο του (Υποδιοικητής- 1ο, 2ο, 3ο και 4ο Επιτελικό Γραφείο).

β. Διμοιρία Διοικήσεως με τα αντίστοιχα τμήματα τεχνικής υποστήριξης ( Ουλαμούς Συντηρήσεως).

γ. Διμοιρία Υγειονομικού (Υγειονομικής Υποστήριξης).

δ. Τρείς Διμοιρίες ΧΒΡΠ Άμυνας.

Η εκπαίδευση είναι τόσο θεωρητική όσο και πρακτική. Το 1^ο Στάδιο εκπαίδευσης πραγματοποιείται κάθε χρόνο με την ολοκλήρωση των μεταθέσεων για το προσωπικό που τοποθετείται   για πρώτη φορά στον ΕΔΛΟ/ΠΒΧ και διαρκεί 4 εβδομάδες.  Στην συνέχεια αναλόγως των καθηκόντων- ειδικότητας που λαμβάνει εντός του ΕΔΛΟ/ΠΒΧ ένα στέλεχος, η εκπαίδευση διαρκεί 13 εβδομάδες και αφορά τις ακόλουθες 4 ειδικότητες:

α. Ανιχνευτές-Δειγματολήπτες-Επισημαντές

β. Απολυμαντές

γ. Απεικονιστές-Υπολογιστές.

δ. Υγειονομικά Καθήκοντα

Η εκπαίδευση πραγματοποιείται σε 2 επίπεδα.

α. Σε θεωρητικό επίπεδο, εντός 3 εκπαιδευτικών αιθουσών εκ των οποίων η 1 είναι εξοπλισμένη για παροχή εξειδικευμένης υγειονομικής εκπαίδευσης.

β. Σε πρακτικό επίπεδο , στον ειδικά διαμορφωμένο στίβο ανιχνεύσεως και στον χώρο ασκήσεως με χρήση όλων των διαθέσιμων υλικών, μέσων και εξοπλισμού προκειμένου να εξομοιωθούν πραγματικές ΧΒΡΠ απειλές και ο τρόπος δράσης εντός ενός τέτοιου περιβάλλοντος. Παράλληλα πραγματοποιούνται και εκπαιδεύσεις σε Σχολεία Ξένων Χωρών τις οποίες παρακολουθούν στελέχη αναλόγως των ειδικοτήτων τους.

ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟΔΟΜΗ 

Η υλικοτεχνική υποδομή του ΕΔΛ είναι η ακόλουθη:

α. Απολυμαντικά υλικά για απολύμανση προσωπικού-μέσων και εγκαταστάσεων

β. Συσκευές διαφόρων τύπων για ανίχνευση Χημικών Πολεμικών Ουσιών (ΧΠΟ), Τοξικών Βιομηχανικών Ουσιών (ΤΒΟ), Ραδιολογικής Μόλυνσης και ταυτοποίηση Βιολογικών παραγόντων.

γ. Στολές διαφόρων τύπων ( επίπεδο προστασίας «Α», «Β» και «C») για χρησιμοποίηση από το προσωπικό κατά την εκτέλεση της αποστολής του.

δ. Μάσκες προστασίας COBRA και συσκευές κλειστού αναπνευστικού κυκλώματος.

ε. Υγειονομικό-φαρμακευτικό υλικό για περίθαλψη των ΑΥ.

στ. Ατομικός οπλισμός.

ζ. Συστήματα GPS.

η. Φορητοί Μετεωρολογικοί Σταθμοί για λήψη δεδομένων στην περιοχή του συμβάντος

6. Τι είδους οχήματα διαθέτει και τι εξυπηρετούν;

Η υπομονάδα διαθέτει διάφορα οχήματα όπως:

α. Οχήματα Στρατιωτικού Τύπου (STEYR-MAGIRUS) για μεταφορά υλικών και εξοπλισμού.

β. Οχήματα Μεταφοράς Προσωπικού ( Μικρολεωφορεία 14 θέσεων – Οχήματα JEEP πολιτικού τύπου).

γ. Ασθενοφόρα (Κινητές Μονάδες) για διακομιδή απωλειών υγείας (AY) μετά την απολύμανση στο πλησιέστερο νοσοκομείο.

δ. Ειδικά οχήματα για απολύμανση οχημάτων-προσωπικού (ΑCTROS/MPD-100,NEW PACK και Μ-22)

ε. Ειδικά οχήματα για μεταφορά ΑΥ από τον τόπο του συμβάντος στην περιοχή απολύμανσης για την παροχή υγειονομικής περίθαλψης.

Ο ΕΔΛΟ/ΠΒΧ συνεργάζεται σε συνεκπαιδεύσεις με άλλες αντίστοιχες δυνάμεις ξένων κρατών.

ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ 

Η αποστολή του ΕΔΛΟ/ΠΒΧ είναι η ίδια τόσο στην ειρήνη όσο και στον πόλεμο. Αυτές είναι:

1. Εκτέλεση ΧΒΡΠ αναγνώρισης-ανίχνευσης-ταυτοποίσης.
2. Εκτέλεση απολύμανσης προσωπικού υλικών μέσων εγκαταστάσεων και εδάφους, παροχή επείγουσας υγειονομικής υποστήριξης σε Απώλειες Υγείας(ΑΥ) από ΧΒΡΠ ουσίες ή Τοξικές
3. Βιομηχανικές Ουσίες (ΤΒΟ) και διακομιδή των ΑΥ.

γ. Λειτουργία Κέντρου ΧΒΡΠ ελέγχου, Προειδοποίησης και Αναφορών (ΚΕΠΑ).

δ. Συμμετοχή του συνόλου του Λόχου ή τμήματος αυτού στις ειρηνευτικές δυνάμεις επεμβάσεως ΝΑΤΟ και ΕΕ.