Η Βριτόμαρτις ήταν μια πολύ αγαπητή θεά στο νησί της Κρήτης, που λατρευόταν ιδιαίτερα από τους νέους και τις νέες. Το όνομά της σημαίνει ‘γλυκιά παρθένος’ και ήταν νύμφη, κόρη του Δία και της Κάρμης. Η νεαρή κοπέλα ήταν πιστή ακόλουθος της Θεάς Αρτέμιδος, φροντίζοντας τα κυνηγετικά δίχτυα της να είναι σε άριστη κατάσταση και τα σκυλιά της δεμένα.
Παρά το γεγονός όμως ότι η Βριτόμαρτις ήταν παρθένα αφιερωμένη στην Άρτεμη, ο βασιλιάς Μίνωας την πόθησε και την καταδίωξε επί εννέα μήνες στην ύπαιθρο, προκειμένου να την κατακτήσει. Το νεαρό κορίτσι, εξαντλημένο και μη βρίσκοντας άλλη διέξοδο, πήδηξε στη θάλασσα από το βουνό Δίκτη,για να διαφυλάξει την παρθενία της. Ωστόσο, έπεσε στα δίχτυα κάποιων ψαράδων και σώθηκε. Η Άρτεμις την θεοποίησε και έκτοτε η νεαρή Κρητικιά θεά προστατεύει τους αλιείς και ο θρύλος την θέλει να εμφανίζεται συχνά στις παραλίες του νησιού.
Από όσα στοιχεία έχουμε, η λατρεία της Βριτομάρτιδος ήταν αρχαιότατη στην Κρήτη. Σταδιακά, η θεά αυτή συνταυτίστηκε με την Άρτεμη στο νησί, ως προστάτιδα της φύσης, των βουνών και των νέων. Την αποκαλούσαν και Δίκτυννα, λόγω της κορυφής από την οποία έπεσε για να σωθεί, όσο και λόγω των κυνηγετικών διχτυών που ήταν δική της εφεύρεση. Επίσης οι κάτοικοι της Αίγινας την λάτρευαν με το προσωνύμιο Αφαία ( η εξαφανισμένη ), καθώς σύμφωνα με τον Παυσανία, οι Αιγινήτες θεωρούσαν ότι η νεαρή νύμφη ζούσε στο δικό τους νησί.
Η Βριτόμαρτις κυριαρχούσε και στις μυητικές τελετές των Κρητών εφήβων,οι οποίες λάμβαναν χώρα στην ύπαιθρο, πάνω στα βουνά. Επίσης τα ‘Βριτομάρτεια’ , οι ειδικές γιορτές προς τιμήν της ήταν άκρως διαδεδομένα στο νησί. Ξέρουμε ότι τα ιερά της δέντρα ήταν το πεύκο και ο σχίνος και ότι στα Ιερά της η είσοδος επιτρεπόταν μόνο με γυμνά πόδια. Τα Ιερά που ήταν αφιερωμένα σε κείνη ήταν πολλά -ο δε Παυσανίας αναφέρει ότι στην αρχαία Ολούντα- σημερινή Ελούντα- υπήρχε ξόανο της Θεάς, κατασκευασμένο από τον ίδιο τον Δαίδαλο.
![]() |
| Απεικόνιση της Βριτομάρτιδος. |






