Γράφει ο Larry C. Johnson (πρώην αξιωματικός της CIA)
Ο πόλεμος ΗΠΑ/Ισραήλ με το Ιράν έχει επικεντρώσει την προσοχή του κόσμου στο πετρέλαιο λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ. Όταν ξεκίνησε ο πόλεμος, νόμιζα ότι το πετρέλαιο ήταν απλώς πετρέλαιο. Εντάξει… ήμουν άσχετος & αδαής. Αλλά κατά τη διάρκεια των τελευταίων τεσσάρων μηνών έχω λάβει αρκετή εκπαίδευση από μερικούς διαφορετικούς ειδικούς σε αυτόν τον τομέα. Αν θέλετε να κατανοήσετε έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε το Μνημόνιο Συνεργασίας, πρέπει να καταλάβετε γιατί οι ΗΠΑ εξαρτώνται από το όξινο αργό πετρέλαιο, το οποίο προέρχεται από τον Περσικό Κόλπο. Θα προσπαθήσω να το κάνω απλό — Περίπου το 65% των διυλιστηρίων των ΗΠΑ είναι κατασκευασμένα επακριβώς για να επεξεργάζονται όξινο αργό πετρέλαιο, ενώ η πετρελαϊκή βιομηχανία των ΗΠΑ παράγει κυρίως γλυκό αργό πετρέλαιο. Χρειαζόμαστε όξινο αργό πετρέλαιο για την παραγωγή ντίζελ και καυσίμων αεροπορίας. Το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ σημαίνει ότι οι ΗΠΑ δεν θα έχουν αρκετό όξινο αργό πετρέλαιο για να διατηρήσουν τα σημερινά επίπεδα παραγωγής ντίζελ και καυσίμων αεροπορίας. Αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα με λίγα λόγια που αντιμετωπίζουν οι ΗΠΑ.
Οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός αργού πετρελαίου στον κόσμο, αντλώντας σχεδόν 13,8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Επίσης, παραδόξως, εξαρτώνται δομικά από το εισαγόμενο αργό πετρέλαιο — περίπου 6 έως 8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τα τελευταία χρόνια. Ο πόλεμος με το Ιράν και το πολύμηνο κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ αποκάλυψαν αυτό το παράδοξο φαινόμενο με τους πιο σκληρούς δυνατούς τρόπους: μια χώρα που κατακλύζεται από το δικό της πετρέλαιο βρέθηκε να εξαντλεί τα Στρατηγικά της Αποθέματα Πετρελαίου με ρυθμούς ρεκόρ για να διατηρήσει τη ροή του ντίζελ και των καυσίμων των αεριωθουμένων. Η εξήγηση έγκειται σε μια αναντιστοιχία μεταξύ του είδους του πετρελαίου που παράγει η Αμερική και του είδους του πετρελαίου για το οποίο κατασκευάστηκαν τα διυλιστήριά της — και το βαρέλι που γεφυρώνει τώρα αυτή την αναντιστοιχία εξάγεται από τις σπηλιές αλατιού με πεπερασμένη δομική διάρκεια ζωής.
Δεν είναι Όλα τα Ακατέργαστα (Αργά) Πετρέλαια Ίδια
Το αργό πετρέλαιο ταξινομείται σύμφωνα με δύο κύριους άξονες: Την πυκνότητα (American Petroleum Institute ή αλλιώς βαρύτητα API) και την περιεκτικότητα σε θείο. Τα «ελαφρά» αργά πετρέλαια έχουν υψηλή βαρύτητα API (περίπου 35° και άνω). Τα «βαρέα» αργά πετρέλαια είναι πυκνότερα. Το «γλυκό» αργό πετρέλαιο περιέχει λιγότερο από 0,5% θείο κατά βάρος. Το «ξινό» αργό πετρέλαιο περιέχει περισσότερο — οι ίδιες οι προδιαγραφές του SPR ορίζουν ως ξινό ως περιεκτικότητα μεταξύ 0,5 και 2,0% σε θείο.
Η επανάσταση του σχιστολιθικού πετρελαίου ήταν εκείνη που μετέτρεψε τις ΗΠΑ στον κορυφαίο παραγωγό σχεδόν αποκλειστικά ελαφρού, γλυκού αργού πετρελαίου στον κόσμο. Τα βαρέλια Permian, Bakken και Eagle Ford συνήθως λειτουργούν με θερμοκρασία 40–50° API με ελάχιστο θείο. Αυτό είναι εξαιρετικό πετρέλαιο με βάση τα περισσότερα κριτήρια — εύκολο στην επεξεργασία, πλούσιο σε μόρια βενζίνης. Αλλά δεν είναι αυτό το είδος πετρελαίου πάνω στο οποίο σχεδιάστηκε να επεξεργάζεται το αμερικανικό βιομηχανικό συγκρότημα διύλισης πετρελαίου.
Η Αναντιστοιχία του Διυλιστηρίου
Από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 έως τη δεκαετία του 2000, τα διυλιστήρια των ακτών του Κόλπου των ΗΠΑ επένδυσαν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια ικανότητα «βαθιάς μετατροπής»: μονάδες οπτανθρακοποίησης, υδρογονοπυρόλυσης, ρευστοκαταλυτικές μονάδες πυρόλυσης και υδρογονοεπεξεργασίες. Αυτές οι επενδύσεις πραγματοποιήθηκαν με βάση την σχεδόν παγκόσμια προσδοκία ότι η εγχώρια παραγωγή θα συνέχιζε να μειώνεται και το εισαγόμενο αργό πετρέλαιο θα συνέχιζε να γίνεται βαρύτερο και πιο θειούχο — μείγματα ασφάλτου από το Μεξικό, το Merey της Βενεζουέλας, το Medium της Σαουδικής Αραβίας και το Καναδικό. Η πολυπλοκότητα ήταν το ανταγωνιστικό εμπόδιο: ένα διυλιστήριο που μπορούσε να αγοράσει βαριά όξινη πρώτη ύλη σε έκπτωση και να παράγει ακόμα μια πλήρη γκάμα καθαρών προϊόντων κέρδιζε μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους από ένα απλό διυλιστήριο που λειτουργούσε με ακριβό γλυκό αργό πετρέλαιο.
Η άνθηση του σχιστολιθικού πετρελαίου σημειώθηκε αφού αυτό το κεφάλαιο ήταν ήδη στο έδαφος. Το αποτέλεσμα είναι ότι το σύστημα διύλισης των ΗΠΑ είναι βελτιστοποιημένο για μέτριο και βαρύ όξινο αργό πετρέλαιο σε μια χώρα που παράγει ελαφρύ γλυκό αργό πετρέλαιο. Η λειτουργία ενός διυλιστηρίου οπτανθρακοποίησης που επεξεργάζεται καθαρό ελαφρύ γλυκό πετρέλαιο αφήνει τις μονάδες οπτανθρακοποίησης και αναβάθμισης υπολειμμάτων υποαξιοποιημένων — καταστρέφοντας το ίδιο το περιθώριο που αυτές οι μονάδες κατασκευάστηκαν για να κατακτήσουν — και δημιουργεί λειτουργικά προβλήματα, καθώς το πολύ ελαφρύ αργό πετρέλαιο υπερφορτώνει τον χειρισμό της νάφθας και τον χειρισμό των ελαφρών άκρων στο μπροστινό μέρος του εργοστασίου. Ούτε τα διυλιστήρια μπορούν απλώς να αναμειγνύουν την έξοδό τους: η ανάμειξη πολύ ελαφρού σχιστολιθικού αργού με βαριά υπολείμματα παράγει μείγματα «αλτήρων» που μιμούνται ένα μέτριο αργό πετρέλαιο σε χαρτί, αλλά δεν λειτουργούν σωστά στον πύργο απόσταξης, επειδή το μείγμα δεν έχει τα μόρια μεσαίου εύρους βρασμού που περιέχει ένα γνήσιο μέτριο αργό (ανεπεξεργαστο) πετρέλαιο.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το εμπορικό μοτίβο φαίνεται έτσι. Οι ΗΠΑ εξάγουν περίπου 4 εκατομμύρια βαρέλια ελαφρού γλυκού αργού πετρελαίου την ημέρα σε διυλιστήρια στην Ευρώπη και την Ασία που έχουν διαμορφωθεί για αυτό το είδος πετρελαίου, ενώ εισάγουν εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως βαρύτερων, πιο όξινων ποιοτήτων πετρελαίων. Ο Καναδάς και το Μεξικό προμηθεύουν περίπου το 70% των εισαγωγών αργού πετρελαίου των ΗΠΑ – το Καναδικό βαρύ όξινό πετρέλαιο φτάνει μέσω αγωγών στη Μεσοδυτική Αμερική και στις ακτές του Κόλπου, μια ροή που σημείωσε ρεκόρ μετά την επέκταση των Trans Mountain — με τη Σαουδική Αραβία, το Ιράκ και, μετά την απαγωγή του Μαδούρο από τις ΗΠΑ, μια αναδυόμενη Βενεζουέλα να προμηθεύουν μεγάλο μέρος του υπολοίπου. Αυτή η ρύθμιση δεν είναι ένα ατύχημα ή μια αποτυχημένη πολιτική με τη συνήθη έννοια. Είναι το λογικό αποτέλεσμα ενός συστήματος διύλισης του οποίου η διαμόρφωση δεν μπορεί να αλλάξει γρήγορα ή φθηνά. Με τη Σαουδική Αραβία να είναι εκτός εικόνας, οι ΗΠΑ αναγκάζονται να βασίζονται σε ένα ταχέως συρρικνούμενο SPR.
Μέχρι στιγμής, η κυβέρνηση Τραμπ έχει καταφέρει να αναβάλει μια κρίση εφοδιασμού, αντλώντας από το SPR το όξινο αργό πετρέλαιο. Αλλά οι ΗΠΑ σύντομα θα αποστραγγίσουν το SPR από το όξινο αργό πετρέλαιο και θα χρειαστούν μια εναλλακτική λύση… Αυτό σημαίνει ότι το πετρέλαιο του Περσικού Κόλπου θα επιστρέψει στην Αμερική. Ορισμένοι ειδικοί πιστεύουν ότι η έλλειψη όξινου αργού πετρελαίου θα προκαλέσει μια απότομη αύξηση της τιμής του ντίζελ και των καυσίμων αεροπορίας ήδη από τα μέσα Ιουλίου. Άλλοι πιστεύουν ότι οι ΗΠΑ μπορούν να αντέξουν μέχρι τα μέσα Αυγούστου. Όσο οι ΗΠΑ συνεχίζουν να επιτίθενται στο Ιράν, οι προοπτικές για επιστροφή στην κανονικότητα παραμένουν αμυδρές.
