Από την έναρξη του πολέμου, η εμπορική κίνηση μέσω των Στενών του Ορμούζ έπεσε κατά 90 έως 95 τοις εκατό. Αυτό δεν είναι κρίση. Αυτό είναι ασφυξία — μια οικονομική ασφυξία που ακουμπά κάθε πτυχή της ζωής μας — και η πλειοψηφία του κόσμου δεν το έχει καταλάβει ακόμα.
Τα Νούμερα που Πονάνε
Η εταιρεία ναυτιλιακής πληροφόρησης Kpler καταγράφει με ακρίβεια: καθημερινές διελεύσεις μέσω των Στενών έπεσαν κατά 90-95%. Εκατοντάδες δεξαμενόπλοια παραμένουν παγιδευμένα στον Περσικό Κόλπο. Το Ιράν επιτρέπει περιορισμένο αριθμό πλοίων να διέλθουν — αλλά εκτός αυτού, η εμπορική κίνηση είναι παραλυμένη.
Και αυτό δεν αγγίζει μόνο το πετρέλαιο. Αγγίζει τα πάντα.
Η Αμερική: Βενζίνη, Ντίζελ και Οικονομική Πίεση
Στις ΗΠΑ, οι τιμές εκτοξεύονται:
🔹 Βενζίνη — Από 3,01 δολάρια (2 Μαρτίου) σε 3,96 δολάρια (16 Μαρτίου)
🔹 Ντίζελ — Από 3,89 δολάρια σε 5,37 δολάρια
Και η τιμή του ντίζελ — όπως επισημαίνει — δεν μένει στο βενζινάδικο. Τα ντίζελ κινούν φορτηγά, αγροτικά μηχανήματα, κατασκευαστικό εξοπλισμό, αλιευτικά σκάφη. Όταν το ντίζελ ακριβαίνει, ακριβαίνει ΠΑΝΤΑ: τρόφιμα, υλικά κατασκευής, μεταφορά, παραγωγή.
Ο CEO της Dow: «250-275 Μέρες ΑΝΑΜΙΝΗ — ΑΝ ΑΝΟΙΞΕΙ ΤΟ ΣΤΕΝΟ ΑΥΡΙΟ»
Ένα από τα πιο σοκαριστικά στοιχεία — η δήλωση του Τζιμ Φίτερλινγκ, CEO της Dow — μιας από τις μεγαλύτερες χημικές εταιρείες του κόσμου:
«Η πίσσα έχει ήδη ριχτεί για το υπόλοιπο του έτους. Μπορεί να χρειαστούν 250 έως 275 ημέρες. Αυτό δεν πρόκειται να αναστραφεί στιγμιαία.»
Σχεδόν το 20% της παγκόσμιας πετροχημικής παραγωγής είναι αποκλεισμένο λόγω κλεισίματος του Ορμούζ. Και η σύγκριση που κάνει με την κρίση του COVID — είναι τρομακτική: γιατί η κρίση του Ορμούζ είναι δέκα φορές χειρότερη.
Και — το πιο σημαντικό — ακόμα κι αν το στενό ανοίξει αύριο, η οικονομική υποδομή που έχει καταστραφεί δεν θα ξαναχτιστεί σε 250-275 μέρες. Θα χρειαστούν χρόνια.
Φάρμακα: Η Βρετανία «Μερικές Εβδομάδες μακριά» από Έλλειψη
Ένα από τα πιο τρομακτικά σενάρια — η φαρμακευτική κρίση:
🔹 Η ενέργεια αποτελεί έως και 25% του κόστους παραγωγής φαρμάκων
🔹 Το 90% των βασικών συστατικών φαρμάκων παράγεται από πετροχημικά
🔹 Η Ινδία — η «φαρμακοποιία του κόσμου» — εξαρτάται από το Κατάρ για 40% των εισαγωγών αργού πετρελαίου
🔹 Γενικά φάρμακα — αντιβιοτικά, φάρμακα πίεσης αίματος, παρακεταμόλη, μετφορμίνη — βρίσκονται σε μεγάλο κίνδυνο
🔹 Φάρμακα που απαιτούν ψύξη — εμβόλια, φάρμακα κατά του καρκίνου — μεταφέρονται μέσω Ντουμπάι και Ντόχα — και οι κλεισίματα εναέριου χώρου χειροτερεύουν την κατάσταση
Η Βρετανία — σύμφωνα με ειδικούς — είναι «μερικές εβδομάδες μακριά» από έλλειψη φαρμάκων — από παυσίπονα μέχρι φάρμακα κατά του καρκίνου.
Πλαστικά: Η «Μητέρα των Πλαστικών» Πνίγεται
Ένα ακόμα στοιχείο που οι περισσότεροι δεν έχουν σκεφτεί:
Το νάφθα — που αποκαλείται «μητέρα των πλαστικών» — μεταφέρεται κυρίως στην Ασία και χρησιμοποιείται για τη δημιουργία αιθυλενίου, προπυλενίου και βενζολίου — τα οποία είναι τα βασικά συστατικά για:
🔹 Πλαστικές σακούλες
🔹 Μπουκάλια
🔹 Πλαστικά δοχεία τροφίμων
🔹 Ενδοφλέβιες σακούλες
🔹 Συνθετικές ίνες (πολυέστερα)
🔹 Φάρμακα (αντικαταθλιπτικά, αντιεπιληπτικά)
Περίπου τα δύο τρίτα της ασιατικής ζήτησης νάφθας προέρχεται από τον Κόλπο.
Και η ερώτηση — απλή αλλά τρομακτική:
Πόσα προϊόντα που αγοράζεις καθημερινά έρχονται τυλιγμένα σε πλαστικό; Τι θα γίνει όταν οι κατασκευαστές δεν μπορέσουν να βρουν πλαστικό;
Οι Χούθι: Το Δεύτερο Στενό που Περιμένει
Και αν κάποιος θεωρεί ότι η κατάσταση δεν μπορεί να χειροτερεύσει — οι Χούθι έχουν άλλη άποψη:
Οι Χούθι ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος της ερυθροθαλάσσιας ακτής της Υεμένης — συμπεριλαμβανομένου του μεγάλου λιμανιού Χοντέιντα. Διαθέτουν drones και αντιπλοϊκούς πυραύλους ικανούς να βυθίσουν εμπορικά πλοία.
Και το Στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ — που σημαίνει κυριολεκτικά «Πύλη των Δακρύων» — είναι μόλις 29 χιλιόμετρα στο στενότερο σημείο του.
Ο αναπληρωτής Υπουργός Πληροφοριών της κυβέρνησης Χούθι, Μοχάμεντ Μανσούρ, δήλωσε στο CNN:
«Το κλείσιμο του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ είναι βιώσιμη επιλογή. Και οι συνέπειες θα τις αναλάβουν οι αμερικανικές και ισραηλινές επιθετικές δυνάμεις.»
Σχεδόν το 15% όλου του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου διέρχεται από το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ. Αν οι Χούθι κλείσουν και αυτό — μπορούν επίσης να κλείσουν και τη Διώρυγα του Σουέζ.
Παγκόσμια Οικονομική Κρίση: Όχι Κραχ — Ασφυξία
Ας συνοψίσουμε τι συμβαίνει — και τι έρχεται:
🔹 Πετρέλαιο — 95% μείωση κίνησης στον Ορμούζ
🔹 Φυσικό αέριο — διαταραχές σε παγκόσμιο επίπεδο
🔹 Λιπάσματα — κλειδωμένα στον Περσικό Κόλπο — πείνα επικείμενη
🔹 Φάρμακα — Βρετανία «μερικές εβδομάδες μακριά» — Ινδία χωρίς πρώτες ύλες
🔹 Πλαστικά — δύο τρίτα της ασιατικής νάφθας αποκλεισμένα
🔹 Πετροχημικά — 20% παγκόσμιας παραγωγής αποκλεισμένο
🔹 Χούθι — έτοιμοι να κλείσουν το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ — 15% παγκόσμιου εμπορίου
🔹 Χρόνος ανάκαμψης — 250-275 ημέρες ΑΝ ανοίξει το στενο αύριο — αλλά η υποδομή θα χρειαστεί χρόνια
Και η πιο σκληρή εκτίμηση — αυτή που οι περισσότεροι δεν θέλουν να ακούσουν:
«Οι οικονομικές επιπτώσεις θα εκταθούν μέχρι το τέλος της δεκαετίας.»
Ποιος Αγγίζεται; ΌΛΟΙ.
Το πιο τρομακτικό σε αυτή την κρίση δεν είναι η κλίμακα. Είναι η παγκόσμια εξάπλωση:
🔹 Αμερική — ακριβή βενζίνη, ακριβό ντίζελ, ακριβά τρόφιμα
🔹 Ευρώπη — έλλειψη ενέργειας, φαρμάκων, πλαστικών
🔹 Ινδία — φαρμακευτική παραγωγή σε κίνδυνο — 40% εισαγωγών αργού πετρελαίου αποκλεισμένες
🔹 Ιαπωνία — ενεργειακή εξάρτηση
🔹 Κίνα — πετροχημικά, πλαστικά, βιομηχανία
🔹 Βρετανία — φάρμακα σε εβδομάδες
🔹 Ελλάδα — τιμές καυσίμων, τροφίμων, φαρμάκων — τα πάντα ακριβαίνουν
Τελική Εκτίμηση
Η παγκόσμια οικονομία — η οποία βασίζεται σε μια στενή λωρίδα νερού πλάτους 29 χιλιομέτρων — ασφυκτιά. Και αν η κρίση του Ορμούζ συνδυαστεί με κλείσιμο του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ — τότε μιλάμε για διαταραχή του παγκόσμιου εμπορίου χωρίς προηγούμενο στην ιστορία.
Και η πιο σκληρή αλήθεια:
«Ακόμα κι αν το στενό ανοίξει αύριο — η οικονομική υποδομή που καταστράφηκε δεν θα ξαναχτιστεί σε μήνες. Θα χρειαστούν χρόνια.»
Η μόνη ελπίδα; Η ταχεία λήξη του πολέμου.
Αλλά όπως γράφει ο Michael Snyder :
«Ας ελπίσουμε ότι ο πόλεμος θα τελειώσει σύντομα. Αν όχι, ο οικονομικός πόνος που θα βιώσει ο πλανήτης θα είναι απολύτως αβάσταχτος.»
