Από τα αρχαία χρόνια η περιοχή του Καυκάσου ήταν ένα μεγάλο και συνάμα δύσκολο, πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ των υπερδυνάμεων που συνήθως ήλεγχαν τις γύρω από αυτόν περιοχές είτε αυτές ήταν η Ρώμη με την Παρθία, η Ρωσία με την Οθωμανική Αυτοκρατορία ή η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία με την Περσία. Ο Καύκασος ήταν ένα πολύ σκληρό και δύσκολο πεδίο και αντλεί πολλούς πόρους η διατήρηση της κυριαρχίας στην περιοχή.
Τα τελευταία 200 χρόνια η περιοχή πέρασε σταδιακά από την πλήρη επιρροή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στη ρωσική επιρροή, η οποία μέσω επαναλαμβανόμενων στρατιωτικών νικών επί των Οθωμανών, κατάφερε να εκδιώξει τους Τούρκους πέρα από τη Γεωργία και την κεντρική Αρμενία. Ακόμα και μετά τον Α’ Π.Π. και την αναταραχή που δημιουργήθηκε στην περιοχή, η ήττα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, απέτρεψε τους Τούρκους από το να ανακτήσουν τον πλήρη έλεγχο της περιοχής του Καυκάσου. Το θηρίο της Σοβιετικής Ένωσης που αναδύθηκε από τις στάχτες του εμφυλίου στη Ρωσία, βοήθησε την Τουρκία στον πόλεμο κατά της Ελλάδας αλλά, κράτησε εκτός την Τουρκία από τη ζωτική αυτή περιοχή.
Η οργανωμένη γενοκτονία των Αρμενικών πληθυσμών στην Οθωμανική επικράτεια και η συνεργασία με το έντονο κουρδικό στοιχείο της ανατολικής Τουρκίας προς αυτή την κατεύθυνση, περιόρισε για τους Τούρκους έναν υπαρκτό κίνδυνο στα ανατολικά τους σε περίπτωση που οι Ρώσοι αποφάσιζαν τη δημιουργία ενός αρμένικου κράτους όπως και έκαναν τελικά οι Σύμμαχοι κατά τη Συμφωνία των Σεβρών, αν και αργά, αφού οι Αρμένιοι είχαν αποδυναμωθεί και δε θα μπορούσαν να υποστηρίξουν το νεοσύστατο και αρκετά μεγάλο κράτος τους, τηρουμένων των αναλογιών.
Επί σοβιετικής κυριαρχίας, ο Καύκασος ανήκε στην Ε.Σ.Σ.Δ. χωρίς «αντιρρήσεις» αφού κανείς δε μπορούσε να πιστεύει ότι το πολύ δύσκολο πεδίο του Καυκάσου θα έπεφτε χωρίς μαζικές απώλειες από την πλευρά των επιτιθέμενων του ΝΑΤΟ σε περίπτωση πολέμου. Με τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, τη δημιουργία των κρατών του Καυκάσου ( Αρμενία, Γεωργία και Αζερμπαϊτζάν) και την επακόλουθη μείωση της δυνατότητας των Ρώσων να παρέμβουν άμεσα στην περιοχή λόγω των ισλαμικών αποσταθεροποιητικών στοιχείων των υπερ-καυκάσιων περιοχών της Ρωσικής Ομοσπονδίας, τα πράγματα έδειξαν να αλλάζουν.
ΤΟΥΡΚΙΑ
Η Τουρκία, μη έχοντας την ισχύ που θα της επέτρεπε να εκμεταλλευτεί τις καταστάσεις αυτές αλλά και την πολιτική βούληση, απέφυγε να εμπλακεί στον Καύκασο το διάστημα που η Ρωσία αδυνατούσε να επιβληθεί εκεί, με μοναδική παρουσία στην Αρμενία. Ο πόλεμος στη Γεωργία το 2008 επανέφερε τη Ρωσία στο προσκήνιο στην περιοχή αλλά όχι στον βαθμό, όπως επί Ε.Σ.Σ.Δ..
Στον αντίποδα, η διαρκής ενίσχυση του καθεστώτος του Αλίγιεφ στο Αζερμπαϊτζάν και η σύμπραξή του με την αναθεωρητική νέο-οθωμανική πολιτική του Ερντογάν κατέληξαν στον πόλεμο που διεξάγεται αυτή τη στιγμή στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ.
Οι Τούρκοι επιχειρούν να πλήξουν εμμέσως τη Ρωσία χτυπώντας την Αρμενία σε απάντηση των ρωσικών ενεργειών στη Συρία αλλά, οι Ρώσοι δε φαίνεται να πέφτουν στην παγίδα να εμπλακούν στρατιωτικά στην περιοχή. Το Ναγκόρνο-Καραμπάχ και ο έλεγχός του, παρότι είναι κρίσιμος για τους Αρμενίους, είναι αδιάφορος για τους Ρώσους οι οποίοι βρήκαν ευκαιρία να «συνετίσουν» τους εξαρτημένους από αυτούς Αρμένηδες. Η αποστολή μισθοφορικών ομάδων στο Αρτσάχ δε θα συμβεί και οι Ρώσοι θα εμπλακούν μόνο αν οι Αζέροι παραβιάσουν τα νόμιμα και διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορα της Αρμενίας.
Παρ΄όλα αυτά, οι Τούρκοι κερδίζουν από την όλη κατάσταση αφού οι Αζέροι έχουν ανακτήσει εδάφη στο νότο του Αρτσάχ από τους Αρμενίους και παρά τις πολύ μεγάλες απώλειες προχωρούν αργά προς το κέντρο της περιοχής. Μόνο εμπόδιο θα είναι οι βροχές που θα αρχίσουν στο επόμενο διάστημα και τα χιόνια, τα οποία θα απαγορεύσουν κάθε είδος επιχειρήσεων και για τις δύο πλευρές.
Οι Τούρκοι επιθυμούν οι Αζέροι να εκδιώξουν πλήρως τους Αρμένιους από το Ναγκόρνο-Καραμπάχ χωρίς να υπολογίζουν απώλειες και μετά το πέρας αυτών των επιχειρήσεων, να επιδιώξουν την εμπλοκή και κατά της κυρίως Αρμενίας αλλά με τέτοιο τρόπο που οι Ρώσοι δε θα εμπλακούν, κυρίως στο νότο της χώρας με στόχο την ένωση του θύλακα του Νακχιτσεβάν με το υπόλοιπο Αζερμπαϊτζάν. Η ύπαρξη μία κοινής τουρκο-αζέρικης γραμμής, χωρίς να παρεμβάλλονται τρίτοι, από το Αιγαίο μέχρι την Κασπία και μία «αδελφοποίηση» Τουρκίας και Αζερμπαϊτζάν, θα δώσει τον πολυπόθητο και χωρίς πιθανότητα παρεμβάσεων, έλεγχο της περιοχής στη νέο-οθωμανική Τουρκία η οποία θα έχει να υπολογίζει σε ακόμα 10 εκ. τουρκογενείς που κατοικούν στο Αζερμπαϊτζάν.
Με τους Αρμενίους εξουδετερωμένους, ενωμένα τα δύο κράτη και μία αντι-ρωσική Γεωργία, οι Τούρκοι εξασφαλίζουν εμμέσως τον έλεγχο του Καυκάσου και δε θα αργήσουν να αρχίσουν να υποστηρίζουν τους ακραίους ισλαμιστές επί ρωσικού εδάφους στο Νταγκεστάν και την Τσετσενία με ταυτόχρονη ενίσχυση των Γεωργιανών. Με αυτό τον τρόπο θα έχουν συμπαγείς αντιρωσικούς πληθυσμούς υπό την καθοδήγησή τους σε όλο τον Καύκασο και θα καταφέρουν να απασχολούν τη Ρωσία εντός του εδάφους της και μακριά από τα συμφέροντά τους στην περιοχή. Οι Αρμένιοι θα απομείνουν με μία λωρίδα εδάφους για να έχουν την ψευδαίσθηση ότι υπάρχουν αλλά δε θα αποτελούν απειλή, αφού θα είναι περίκλειστοι από εχθρικά προς αυτούς κράτη.
ΡΩΣΙΚΗ ΣΤΑΣΗ
Σε όλα αυτά όμως τον τελευταίο λόγο έχει η Ρωσία και δεν θα αφήσει την Τουρκία να πραγματώσει τις βλέψεις της στην περιοχή. Το Αρτσάχ της είναι αδιάφορο. Εντούτοις, στην εδαφική σύνδεση των Αζέρων με τους Τούρκους, που επιδιώκουν οι τελευταίοι, θα υπάρξει σκληρή και άμεση απάντηση σε όποια προσπάθεια εισβολής στην Αρμενία, έστω και κεκαλυμμένα στα νότια της χώρας.
Η εμφάνιση ρωσικών περιπόλων στα σύνορα της Νότιας Αρμενίας, εντός των συνόρων αυτής, στέλνουν ακριβώς αυτό το μήνυμα. Αν οι Τούρκοι υπερβούν τα όρια, θα υπάρξει ρωσική απάντηση στο Ιντλίμπ όπου τα προειδοποιητικά πυρά έπεσαν ήδη μέσω του βομβαρδισμού την περασμένη εβδομάδα, ΣΕ βάση εκπαίδευσης ανταρτών και μισθοφόρων που είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο και τραυματισμό πλέον των 120 ανταρτών και την μήνη της Τουρκίας γι αυτό το γεγονός.
