Γράφει ο Σπύρος Μακρής
Πάνω από τα κεφάλια μας, κάτι δεν είναι σωστό. Το μαγνητικό πεδίο της Γης βρίσκεται σε κατάσταση δραματικής αποδυνάμωσης σύμφωνα με νέα έρευνα που απασχολεί τελευταία τους επιστήμονες.
Το μαγνητικό πεδίο της Γης δεν μας δίνει μόνο τον βόρειο και τον νότιο πόλο αλλά μας προστατεύει από τους ηλιακούς ανέμους και την κοσμική ακτινοβολία. Το «πρόβλημα» είναι ότι αυτό το αόρατο πεδίο δύναμης αποδυναμώνεται γρήγορα, σε σημείο που οι επιστήμονες πιστεύουν ότι θα μπορούσε πραγματικά να αναστραφεί, με τους μαγνητικούς πόλους να αντιστρέφονται.
Η τελευταία φορά που συνέβη κάτι παρόμοιο υπολογίζεται πως ήταν περίπου πριν από 780.000 χρόνια, παρόλο που «πλησίασε» και πριν περίπου 40.000 χρόνια.
Όταν συμβαίνει, δεν είναι γρήγορο, ενώ η αντιστροφή της πολικότητας γίνεται αργά και διαρκεί ίσως και χίλια χρόνια για να ολοκληρωθεί, υποστηρίζουν επιστήμονες.
Κανείς δεν ξέρει με βεβαιότητα εάν μια τέτοια αναστροφή είναι επικείμενη και ένας από τους λόγους είναι η έλλειψη παλαιότερων ανάλογων δεδομένων.
Η περιοχή που απασχολεί σήμερα τους επιστήμονες ονομάζεται South Atlantic Anomaly (Ανωμαλία του Νότιου Ατλαντικού). Πρόκειται για μια τεράστια έκταση που εκτείνεται από τη Χιλή μέχρι την Ζιμπάμπουε. Η ανωμαλία αυτή ονομάζεται και «Διαστημικό Τρίγωνο των Βερμούδων».
South Atlantic Anomaly (Ανωμαλία του Νότιου Ατλαντικού)
«Γνωρίζουμε εδώ και αρκετό καιρό ότι το μαγνητικό πεδίο αλλάζει, αλλά δεν γνωρίζαμε πραγματικά αν αυτό ήταν ασυνήθιστο για αυτήν την περιοχή σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα ή αν ήταν φυσιολογικό», λέει ο φυσικός Vincent Hare από το Πανεπιστήμιο του Rochester στη Νέα Υόρκη.
Ένας από τους λόγους για τους οποίους οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν πολλά για το μαγνητικό ιστορικό αυτής της περιοχής της Γης είναι ότι δεν διαθέτουν αυτό που ονομάζεται αρχαιομαγνητικά δεδομένα, δηλαδή, φυσικές ενδείξεις μαγνητισμού από το παρελθόν της γης, οι οποίες να έχουν διατηρηθεί σε τοποθεσίες από παλιές Εποχές.
Σε μία τέτοιου είδους Εποχή ανήκουν και όσοι ζούσαν στην κοιλάδα του ποταμού Limpopo, η οποία συνορεύει με τη Ζιμπάμπουε, τη Νότια Αφρική και τη Μποτσουάνα: περιοχές που ανήκουν στην σημερινή Ανωμαλία του Νότιου Ατλαντικού.
Πριν από περίπου 1.000 χρόνια, αυτοί οι λαοί του Bantu φαίνεται να εκτέλεσαν ένα περίτεχνο, προληπτικό τελετουργικό προκειμένου να κάνουν τις βροχές να έρθουν και πάλι -σύμφωνα πάντα με το δικό μας δυτικό τρόπο σκέψης.
Τι φαίνεται ότι έκαναν, λοιπόν; Κατά τη διάρκεια της ξηρασίας έκαψαν τις πήλινες καλύβες τους και τους κάδους αποθήκευσης σιτηρών, σε μια ιερή εξυγίανση για να κάνουν τις βροχές να επιστρέψουν και πάλι. Εκείνο ενδεχομένως που δεν ήξεραν ήταν ότι έκαναν ένα είδος προπαρασκευαστικής επιστημονικής έρευνας για τους ερευνητές που θα εμφανίζονταν αιώνες αργότερα.
«Όταν καίγεται ο πηλός σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες, στην πραγματικότητα σταθεροποιεί τα μαγνητικά ορυκτά και όταν κρυώνουν από αυτές τις πολύ υψηλές θερμοκρασίες, κλειδώνουν (σαν) σε ένα αρχείο (δείγμα) του μαγνητικού πεδίου της γης (της Εποχής)», εξηγεί ένας από τους συνεργάτες, ο γεωφυσικός John Tarduno.
«Βρήκαμε ενδείξεις ότι αυτές οι ανωμαλίες έχουν συμβεί και στο παρελθόν, και αυτό μας βοηθά να συσχετίσουμε τις τρέχουσες αλλαγές στο μαγνητικό πεδίο», λέει ο Tarduno.
Όπως μια «πυξίδα που έχει παγώσει στον χρόνο αμέσως μετά την καύση», τα αντικείμενα αποκάλυψαν ότι η αποδυνάμωση της Νότιας Ατλαντικής Ανωμαλίας δεν είναι ένα αυτόνομο φαινόμενο της ιστορίας.
Παρόμοιες διακυμάνσεις σημειώθηκαν κατά τα έτη 400-450, 700-750, και 1225-1550. Το γεγονός ότι υπάρχει ένα μοτίβο μας υποδηλώνει ότι η θέση της Νότιας Ατλαντικής Ανωμαλίας δεν είναι μία τυχαία γεωγραφική θέση.
«Υπάρχουν όλο και ισχυρότερες ενδείξεις ότι υπάρχει κάτι ασυνήθιστο κάτω από τα στρώματα της Αφρικής που θα μπορούσε να έχει σημαντικό αντίκτυπο στο παγκόσμιο μαγνητικό πεδίο», λέει ο Tarduno.
Η σημερινή εξασθένηση του μαγνητικού πεδίου της Γης, που συμβαίνει εδώ και 160 χρόνια, θεωρείται ότι προκαλείται από μια τεράστια δεξαμενή πυκνού βράχου, που ονομάζεται African Large Low Shear Velocity Province, η οποία βρίσκεται περίπου 2.900 χιλιόμετρα κάτω από την αφρικανική ήπειρο.
«Είναι ένα βαθύ χαρακτηριστικό γνώρισμα που πρέπει να υπάρχει εκεί δεκάδες εκατομμύρια χρόνια», εξήγησαν οι ερευνητές στο The Conversation.
Υπάρχουν πολλά που δεν ξέρουμε και που πρέπει να μάθουμε ακόμα. Όπως εξηγούν οι ερευνητές , η συνηθισμένη ιδέα της ανατροπής των πόλων είναι ότι μπορεί να ξεκινήσει από οπουδήποτε στον πυρήνα, αλλά σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα ευρήματα, αυτό που συμβαίνει στο μαγνητικό πεδίο πάνω από τα κεφάλια μας φαίνεται να είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με φαινόμενα σε ειδικές θέσεις-κλειδιά στο όρια πυρήνα-μανδύα της Γης.
«Είναι πολύ νωρίς για να πούμε με βεβαιότητα εάν αυτή η συμπεριφορά θα οδηγήσει σε πλήρη αντιστροφή των πόλων», είπε ο Hare.
Τα ευρήματα αναφέρονται στο Geophysical Review Letters.
sciencealert.com Μετάφραση-Απόδοση diadrastika.com
