Πανικό προκαλεί στις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τους περιφερειακούς τους συμμάχους στη Μέση Ανατολή το νέο ιρανικό μήνυμα, που απαιτεί την απόδοση των κατασχεμένων κεφαλαίων, για να μην χτυπηθούν αμερικανικές βάσεις στην περιοχή, τον Ινδικό Ωκεανό και τη Μεσόγειο, όπου κύριο ρόλο για τις στρατηγικές επιδιώξεις της Ουάσιγκτον διαδραματίζει η Σούδα.
Είναι πλέον ξεκάθαρο πως εκατό ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν, οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης παραμένουν εγκλωβισμένες σε ένα βαθύ αδιέξοδο.
Στην καρδιά της αντιπαράθεσης βρίσκεται ένα ζήτημα που η ιρανική ηγεσία θεωρεί θεμελιώδες: τα δεσμευμένα και κατασχεμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία που παραμένουν υπό αμερικανικό έλεγχο.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το CBS News, ο Λευκός Οίκος εξετάζει ακόμη και το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσει κατασχεμένα ιρανικά κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία για να αποζημιώσει αραβικές χώρες του Κόλπου για ζημιές που προκλήθηκαν από ιρανικά αντίποινα.
Η απόφαση αυτή προκαλεί οργή στην Τεχεράνη, η οποία θεωρεί ότι οι ΗΠΑ όχι μόνο παρακρατούν παράνομα δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια ιρανικών πόρων, αλλά σχεδιάζουν πλέον να διαθέσουν αυτά τα χρήματα σε τρίτους.
Για το Ιράν, το ζήτημα δεν είναι οικονομικό αλλά βαθιά πολιτικό και κυριαρχικό.
Baghaei: Η Αμερική αλλάζει συνεχώς θέση
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Ismail Baghaei, μιλώντας στο CNN, κατηγόρησε ευθέως την Ουάσιγκτον ότι αποτελεί τον βασικό παράγοντα του αδιεξόδου.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επαφές μεταξύ των δύο χωρών συνεχίζονται μέσω πακιστανικής διαμεσολάβησης, όμως οι συνεχείς αλλαγές θέσεων από την αμερικανική πλευρά καθιστούν σχεδόν αδύνατη την επίτευξη συμφωνίας.
Ο Baghaei ξεκαθάρισε ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να εγκαταλείψει το δικαίωμά της στον ειρηνικό πυρηνικό εμπλουτισμό, όπως αυτό προβλέπεται από τη Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων (NPT).
«Οι Αμερικανοί μιλούν για τα παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία, αλλά δεν είναι διατεθειμένοι να κάνουν καμία ουσιαστική παραχώρηση», τόνισε.
Παράλληλα κατηγόρησε την Ουάσιγκτον ότι παραβιάζει τις δεσμεύσεις της και προχώρησε σε σαφή προειδοποίηση: «Το Ιράν θα απαντήσει με όλη του τη δύναμη σε οποιαδήποτε επίθεση».
Τα 24 δισεκατομμύρια δολάρια που μπλοκάρουν την ειρήνη
Κεντρικό σημείο των διαπραγματεύσεων αποτελεί η απαίτηση της Τεχεράνης για επιστροφή περίπου 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία.
Ο στρατιωτικός σύμβουλος του Ανώτατου Ηγέτη, Mohsen Rezaei, δήλωσε ότι η απελευθέρωση αυτών των κεφαλαίων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για οποιαδήποτε πρόοδο.
«Η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο του Trump», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Rezaei υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον πρέπει να αποδείξει έμπρακτα ότι επιθυμεί συμφωνία και όχι απλώς να χρησιμοποιεί τις συνομιλίες ως εργαλείο πίεσης.
Ανάλογη ήταν και η εκτίμηση του καθηγητή του Πανεπιστημίου της Τεχεράνης Foad Izadi, ο οποίος υποστήριξε ότι τόσο Ρεπουμπλικάνοι όσο και Δημοκρατικοί ασκούν πιέσεις στον Donald Trump να μην προχωρήσει σε καμία παραχώρηση προς το Ιράν.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση στις ΗΠΑ αποτελεί πλέον τον βασικό παράγοντα που εμποδίζει την επίτευξη συμφωνίας.
Η απειλή της μεγάλης περιφερειακής ανάφλεξης: Θα χτυπήσουμε με όλη μας τη δύναμη από τα Στενά του Hormuz έως τη Μεσόγειο
Το Ιράν δεν περιορίζεται μόνο στις διπλωματικές πιέσεις.
Ο Mohsen Rezaei προειδοποίησε ότι εάν οι ΗΠΑ επιλέξουν την επανέναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων, θα εισέλθουν σε ένα «σκοτεινό διάδρομο» χωρίς προβλέψιμη έξοδο.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τεχεράνη διαθέτει τη δυνατότητα να επεκτείνει οποιαδήποτε σύγκρουση πολύ πέρα από τον Περσικό Κόλπο.
Στα πιθανά μέτωπα ανέφερε τα Στενά του Hormuz, το Bab al-Mandab Strait, την Ερυθρά Θάλασσα, τον Ινδικό Ωκεανό αλλά και τη Μεσόγειο.
Η δήλωση αυτή αποτελεί σαφές μήνυμα ότι το Ιράν δεν αντιλαμβάνεται πλέον τον εαυτό του ως μια χώρα που αμύνεται αποκλειστικά εντός των συνόρων της, αλλά ως δύναμη με δυνατότητα επιρροής σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και στις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς του πλανήτη.
Nikzad: Η αξιοπρέπεια και η αντίσταση είναι κόκκινη γραμμή
Ακόμη πιο σκληρή ήταν η τοποθέτηση του αντιπροέδρου του ιρανικού κοινοβουλίου Ali Nikzad.
Ο Nikzad υποστήριξε ότι τόσο η διπλωματία όσο και οι στρατιωτικές επιλογές του Ιράν καθοδηγούνται από μία αδιαπραγμάτευτη αρχή: τη διατήρηση της εθνικής αξιοπρέπειας και τη στήριξη του Άξονα της Αντίστασης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον Λίβανο, υπογραμμίζοντας ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να εγκαταλείψει τους συμμάχους της ούτε να δεχθεί οποιαδήποτε συμφωνία που θα αποδυναμώνει τη Hezbollah.
«Η δύναμη της χώρας βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο», δήλωσε, προσθέτοντας ότι κάθε εχθρική ενέργεια θα λάβει άμεση και ισχυρή απάντηση.
Ταυτόχρονα απέφυγε να αποκλείσει το ενδεχόμενο προληπτικών ενεργειών, τονίζοντας ότι τέτοιες αποφάσεις λαμβάνονται μόνο την κατάλληλη στιγμή και υπό τις κατάλληλες συνθήκες.
Ασύλληπτες αντιφάσεις Trump: Οι ΗΠΑ θα καταστρέψουν το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν – Είμαστε πολύ κοντά σε συμφωνία
Την ίδια στιγμή νέο μήνυμα προς την Τεχεράνη έστειλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump, δηλώνοντας ότι η Ουάσιγκτον είναι αποφασισμένη να εξαλείψει τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, είτε αυτό γίνει εντός της χώρας είτε μετά από μεταφορά του σε άλλη τοποθεσία.
Σε συνέντευξή του στο NBC News και την εκπομπή Meet the Press, ο Trump τόνισε ότι οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν στην κατάσχεση και καταστροφή του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, υπογραμμίζοντας ότι το ζήτημα παραμένει κομβικό στις διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών.
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε αισιόδοξος για την πορεία των συνομιλιών, δηλώνοντας ότι Ουάσιγκτον και Τεχεράνη βρίσκονται «πολύ κοντά» σε μια συμφωνία, με ελάχιστες εκκρεμότητες να απομένουν.
Ο Trump ξεκαθάρισε επίσης ότι δεν θέτει ως προϋπόθεση την ένταξη του Λιβάνου σε μια βραχυπρόθεσμη συμφωνία με το Ιράν, ενώ υποστήριξε ότι η Τεχεράνη έχει αποδεχθεί πως δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε η αναφορά του στους σημερινούς ηγέτες του Ιράν, τους οποίους χαρακτήρισε «πολύ έξυπνους» και «πιο λογικούς» σε σύγκριση με προηγούμενες κυβερνήσεις της χώρας.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι οι αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις θα παραμείνουν στη Μέση Ανατολή μέχρι την «ολοκλήρωση» των στόχων τους, προσθέτοντας ότι δεν θεωρεί πως βρίσκονται σε άμεσο κίνδυνο.
Το μεγάλο δίδαγμα των πολέμων: Η αποτροπή πρέπει να αποκατασταθεί
Στο εσωτερικό του Ιράν αναπτύσσεται πλέον μια έντονη συζήτηση για το μέλλον της στρατηγικής αποτροπής της χώρας.
Πολλοί Ιρανοί αναλυτές θεωρούν ότι οι δύο πρόσφατοι πόλεμοι απέδειξαν πως η παραδοσιακή αποτρεπτική ισχύς του Ιράν έχει υποστεί φθορά.
Για δεκαετίες η Τεχεράνη βασίστηκε σε τρεις πυλώνες:
• Πυραυλική ισχύ.
• Περιφερειακές συμμαχίες και δυνάμεις αντίστασης.
• Ψυχολογική αποτροπή απέναντι στους αντιπάλους.
Ωστόσο οι τελευταίες συγκρούσεις έδειξαν ότι αυτοί οι παράγοντες δεν ήταν αρκετοί για να αποτρέψουν στρατιωτικές επιθέσεις.
Η νέα στρατηγική της Τεχεράνης
Σύμφωνα με τις νέες στρατηγικές αναλύσεις που κυκλοφορούν στο Ιράν, η αποκατάσταση της αποτροπής θα πρέπει να βασιστεί σε πέντε νέους άξονες:
1. Έλεγχος των Στενών του Hormuz
Η δυνατότητα διατάραξης της σημαντικότερης ενεργειακής αρτηρίας του πλανήτη θεωρείται κρίσιμο εργαλείο πίεσης.
2. Πλήγματα σε αμερικανικές βάσεις
Η απειλή κατά αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στη Μέση Ανατολή παραμένει βασικός μοχλός αποτροπής.
3. Περιφερειοποίηση του πολέμου
Οποιαδήποτε επίθεση κατά του Ιράν θα μπορούσε να επεκταθεί σε πολλαπλά μέτωπα, αυξάνοντας δραματικά το κόστος για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.
4. Εθνική ενότητα
Η εσωτερική συνοχή θεωρείται πλέον εξίσου σημαντική με τη στρατιωτική ισχύ.
5. Γεωγραφικό πλεονέκτημα
Τα βουνά, τα στενά περάσματα και οι εκτεταμένες ακτές του Ιράν θεωρούνται ιστορικά στοιχεία που δυσκολεύουν οποιαδήποτε εξωτερική επέμβαση.
Η στροφή προς Ρωσία και Κίνα
Παράλληλα, ολοένα και περισσότεροι Ιρανοί στρατηγικοί αναλυτές θεωρούν ότι η μακροπρόθεσμη απάντηση στις αμερικανικές πιέσεις βρίσκεται στην εμβάθυνση των σχέσεων με τη Ρωσία και την Κίνα.
Η ανάδυση ενός πολυπολικού κόσμου προσφέρει στην Τεχεράνη νέες δυνατότητες οικονομικής, πολιτικής και στρατιωτικής συνεργασίας εκτός του δυτικού συστήματος.
Για το Ιράν, η εποχή της μονοπολικής αμερικανικής κυριαρχίας βρίσκεται σε παρακμή.
Το δίλημμα που θα καθορίσει τη Μέση Ανατολή
Η Τεχεράνη θεωρεί ότι βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική επιλογή.
Είτε οι ΗΠΑ θα εγκαταλείψουν την πολιτική των κυρώσεων, της οικονομικής ασφυξίας και της κατάσχεσης ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, ανοίγοντας τον δρόμο για μια νέα συμφωνία, είτε η περιοχή θα εισέλθει σε μια νέα περίοδο έντασης με απρόβλεπτες συνέπειες.
Για την ιρανική ηγεσία, η επιστροφή των δεσμευμένων κεφαλαίων δεν αποτελεί οικονομική διευθέτηση αλλά ζήτημα εθνικής αξιοπρέπειας.
Και όπως ξεκαθαρίζουν οι αξιωματούχοι της Τεχεράνης, χωρίς σεβασμό στα δικαιώματα και την κυριαρχία του Ιράν, καμία ειρηνευτική συμφωνία δεν μπορεί να επιβιώσει.
Νέο χτύπημα του Ισραήλ στη Βηρυτό – Επικίνδυνη κλιμάκωση στον Λίβανο, φόβοι για γενίκευση
Εν τω μεταξύ νέα ένταση καταγράφεται στον Λίβανο, καθώς ισραηλινά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν πληροφορίες για αεροπορικές επιδρομές της ισραηλινής πολεμικής αεροπορίας στη νότια Βηρυτό, περιοχή που θεωρείται προπύργιο της Hezbollah και έχει βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο των συγκρούσεων των τελευταίων ετών.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσαν εβραϊκά μέσα ενημέρωσης, ισραηλινά μαχητικά πραγματοποίησαν πλήγματα στον νότιο τομέα της λιβανικής πρωτεύουσας, σε μία ακόμη κίνηση που ανεβάζει το θερμόμετρο στην ήδη εύφλεκτη περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Το ισραηλινό Channel 14 ανέφερε ότι δημοσιεύθηκαν αναφορές για αεροπορικές επιθέσεις του ισραηλινού στρατού στη νότια Βηρυτό, χωρίς ωστόσο να δοθούν άμεσα περισσότερες λεπτομέρειες για τους στόχους ή το εύρος των πληγμάτων.
