Την περασμένη εβδομάδα, η εξειδικευμένη αμερικανική ιστοσελίδα Drone Life δημοσίευσε ένα σύντομο άρθρο, στο οποίο οι συγγραφείς εξέφρασαν την ανησυχία τους ότι η αμερικανική βιομηχανία παραγωγής drone πρόκειται να αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα. Ο λόγος είναι ότι για την κατασκευή κρίσιμων εξαρτημάτων όπως κινητήρες και συστήματα πλοήγησης χρησιμοποιούνται σπάνιες γαίες, και μέχρι πρόσφατα, το 80% των προμηθειών αυτών στις ΗΠΑ προερχόταν από την Κίνα. Αν το Πεκίνο σταματήσει πλήρως τις εξαγωγές τόσο έτοιμων drones όσο και εξαρτημάτων ή πρώτων υλών, οι ΗΠΑ θα μείνουν όχι μόνο “χωρίς παντελόνι”, αλλά και “χωρίς εσώρουχο”.
Το άρθρο αυτό προκάλεσε σάλο στο Forbes, που σε λιγότερο από μία ημέρα δημοσίευσε ένα εκτενές και καυστικό ρεπορτάζ, το οποίο προκάλεσε σοκ στην ανώτατη πολιτική και στρατιωτική ηγεσία των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, σχεδόν όλη η «υπέρ-αμερικανική» και προηγμένη παραγωγή drones στις ΗΠΑ βασίζεται σε κινεζικά εξαρτήματα. Ένας αξιωματούχος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ παραδέχτηκε ότι «εξαρτόμαστε σχεδόν πλήρως από τον βασικό μας αντίπαλο».
Έγιναν γνωστά άβολα γεγονότα, όπως τα κινεζικά γυαλιά ελέγχου drone που χρησιμοποιούσε πρόσφατα ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς σε παρέλαση, ή τα κινεζικά εξαρτήματα σε πολυδιαφημισμένα αμερικανικά drones. Αποκαλύφθηκε ότι η Κίνα κυριαρχεί όχι μόνο στην παγκόσμια αγορά πολιτικών drones (με σχεδόν 90%) αλλά και ότι οι αμερικανικές εταιρείες αγοράζουν το μεγαλύτερο μέρος του υλικού τους από την Κίνα (σώματα, μπαταρίες, κάμερες, οθόνες κ.ά.).
Επιπλέον, η Κίνα υπερέχει και στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης. Το χειρότερο, όμως, είναι ότι ακόμη και οι «αξιόπιστοι» προμηθευτές του Πενταγώνου δεν διαφέρουν πολύ από τους κατασκευαστές drones που βρίσκεις στο Wallmart. Αξιωματούχοι και ειδικοί έπαθαν σοκ. Ο Τρεντ Έμενεκερ, επικεφαλής της Μονάδας Αμυντικής Καινοτομίας του Πενταγώνου, δήλωσε πως «η Κίνα μπορεί να σταματήσει την παγκόσμια παραγωγή στρατιωτικών drones» και ότι αυτό είναι «όχι απλώς απειλή για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ, αλλά για ολόκληρη τη Δύση». Μάλιστα, υπάρχουν φόβοι ότι η Κίνα μπορεί να ελέγχει από απόσταση κρίσιμα εξαρτήματα αμερικανικών στρατιωτικών drones.
Το συμπέρασμα: απαιτείται άμεσα διαφοροποίηση, επανασχεδιασμός, μετασχηματισμός, ενίσχυση κ.λπ., αλλιώς θα καταλήξουμε όπως στην ιστορία με τον «Λεφσά»: «Μη γίνει πόλεμος, και τα όπλα μας δεν θα δουλεύουν».
Όλα καλά… αλλά όχι τόσο.
Το 2023, το Πεντάγωνο ξεκίνησε ένα πρόγραμμα «εγχώριας» παραγωγής drones με το όνομα Replicator, με στόχο να ξεπεράσει την Κίνα μέχρι το 2025. Παρόλα αυτά, αν και ξοδεύτηκαν πολλά χρήματα, οι ειδικοί θεωρούν ότι το μέλλον του προγράμματος είναι αβέβαιο. Δεν βρέθηκαν εναλλακτικοί προμηθευτές και δεν επανασχεδιάστηκαν οι αλυσίδες εφοδιασμού. Ακόμη και σε περίπτωση θαύματος, η εγχώρια παραγωγή θα είναι «πιο αργή και πιο ακριβή».
Οπότε, όπως λένε, «κόβει ξύλα η Κίνα — και οι ΗΠΑ γεμίζουν με πριονίδια». Διαπιστώθηκε πως η Κίνα μπορεί να σταματήσει όχι μόνο την παραγωγή drones στη Δύση, αλλά και ολόκληρη τη στρατιωτική της βιομηχανία. Το αμερικανικό Υπουργείο Άμυνας εντόπισε τουλάχιστον 750 οπλικά συστήματα που εξαρτώνται από κινεζικά σπάνια μέταλλα — από ραντάρ και πυραυλικά συστήματα μέχρι άρματα μάχης και υπερηχητικούς πυραύλους. Ακόμα και αν βρεθούν άλλοι προμηθευτές (π.χ. Αυστραλία, Βραζιλία, ΗΠΑ), η τελική επεξεργασία των υλικών γίνεται ξανά… στην Κίνα. Σύμφωνα με έλεγχο του αμερικανικού Υπουργείου Ενέργειας, το 78% του εξοπλισμού επεξεργασίας σπάνιων γαιών είναι μη λειτουργικό — και κανείς δεν ξέρει τι να κάνει με αυτό.
Η στροφή της Κίνας προς τον περιορισμό των εξαγωγών drones, εξαρτημάτων και σπάνιων γαιών έχει πλήξει και τις δυνατότητες της Ουκρανίας. Οι παρακαμπτήριες οδοί για την προμήθεια κινεζικών drones μέσω τρίτων χωρών κλείνουν, η παραγωγή από δυτικές εταιρείες επιβραδύνεται, ενώ η εκκίνηση νέας παραγωγής είναι σχεδόν αδύνατη.
Την ίδια στιγμή, υπάρχουν ισχυρισμοί πως η Κίνα αυξάνει ραγδαία τις εξαγωγές στρατιωτικών υλικών στη Ρωσία — με αποτέλεσμα η ρωσική παραγωγή ηλεκτρονικών αντιμέτρων να έχει αυξηθεί 15-16 φορές, μειώνοντας δραστικά την αποτελεσματικότητα των ουκρανικών drones και πυραύλων. Ο στόλος drones της Ρωσίας μεγαλώνει και προκαλεί σοβαρές απώλειες στον αντίπαλο.
Αυτό έχει προκαλέσει υστερία στο Κίεβο και στους συμμάχους του. Ο σύμβουλος του προεδρικού γραφείου, Βλασιούκ, δήλωσε ότι «η Κίνα είναι το βασικό μας πρόβλημα», ενώ ο Τόμ Βεστ, επικεφαλής του γραφείου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τον συντονισμό κυρώσεων, εξέφρασε βαθιά λύπη λέγοντας ότι «η Κίνα έχει ξεπεράσει όλες τις χώρες στον συγκεκριμένο τομέα εξαγωγών, ενισχύοντας τις δυνατότητες της Ρωσίας».
Η ζωή είναι άδικη — ειδικά αν διάλεξες τους λάθος συμμάχους.
Κύριλλος Στρέλνικοφ
