“Κόφτη” διαρκείας σε μισθούς και συντάξεις ζητούν οι δανειστές να υιοθετήσει η κυβέρνηση προκειμένου αφενός να διασφαλιστεί η επίτευξη του στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ από 2018 και μεσοπρόθεσμα, αφετέρου να “χαμηλώσουν” οι απαιτήσεις του ΔΝΤ για υιοθέτηση από τώρα πρόσθετων μέτρων ύψους 4,5 δις ευρώ.
Σύμφωνα με την τρόικα, ο “κόφτης” πρέπει να επεκταθεί κατά μια πενταετία πέραν του 2018 και να καλύψει την περίοδο 2019-2023. Η χρονική επέκταση του “κόφτη” πρέπει να θεσμοθετηθεί με το νέο Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα Δημοσιονομικής Προσαρμογής και στις εξαιρέσεις από τις περικοπές θα περιλαμβάνονται μόνον κάποια ειδικά επιδόματα.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες της εφημερίδας “Αγορά”, οι δανειστές “πάτησαν” πάνω στην πρόσφατη πρόταση της κυβέρνησης για αυτόματη περικοπή δημοσίων δαπανών και το 2019-2020, στην περίπτωση που δεν επιτευχθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι. Μάλιστα, κυβερνητικός παράγοντας έχει δηλώσει ότι ως αντάλλαγμα για τη διετή παράταση η τρόικα θα πρέπει να κάνει κάποιες υποχωρήσεις, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι οι Ευρωπαίοι θα μπορούσαν να δεχτούν μείωση του στόχου για τα πρωτογενή πλεονάσματα, ενώ το ΔΝΤ θα μπορούσε να χαλαρώσει τη στάση του όσον αφορά στις αλλαγές στα εργασιακά.
Η κυβέρνηση φοβάται το ενδεχόμενο οι δανειστές και ειδικότερα η πλευρά του ΔΝΤ, να εμμείνει στο να υπάρξει συγκεκριμένη αναφορά στις δαπάνες που θα κόβονται στην περίπτωση αποκλίσεων. Η ελληνική πλευρά θέλει η πρόβλεψη να μιλά γενικά για δημόσιες δαπάνες που θα μπαίνουν στον νέο “κόφτη”, ενώ παράλληλα να μην τεθεί αυτός προς ψήφιση από τη βουλή με το Μεσοπρόθεσμο, αλλά να συμπεριλαμβάνεται στο τελικό κείμενο συμπερασμάτων του Eurogroup με την ολοκλήρωση της β’ αξιολόγησης.
Επίσης εκφράζονται φόβοι για το ενδεχόμενο να απαιτήσει η τρόικα να μειωθούν οι κατηγορίες των δαπανών που σήμερα εξαιρούνται από τον “κόφτη”, με αποτέλεσμα να “θυσιαστούν” και ορισμένα κοινωνικά επιδόματα.
Σήμερα ο “κόφτης” καλύπτει την περίοδο ως και το 2018 και δεν θα επιβληθούν έκτακτα μέτρα στην περίπτωση απόκλισης μικρότερης ή ίσης με το 0,25% του ΑΕΠ. Το ανώτατο ποσοστό των περικοπών δεν μπορεί να υπερβαίνει το 2% του ΑΕΠ ή περίπου 3,6 δις ευρώ για ένα έτος. Το σύστημα ενεργοποιείται μέσω έκθεσης του υπουργού Οικονομικών, που δημοσιεύεται στο ΦΕΚ και κοινοποιείται στην τρόικα. Σε ειδικό παράρτημα της έκθεσης αυτής προσδιορίζονται όλες οι κατηγορίες των δαπανών του προϋπολογισμού επί των οποίων εφαρμόζεται η αυτόματη δημοσιονομική προσαρμογή, καθώς και το επιβαλλόμενο ποσοστό περιορισμού των δαπανών για την υλοποίησή της.
Προβλέπεται η μείωση των δαπανών όλων των κατηγοριών του προϋπολογισμού (συμπεριλαμβανομένων μισθών και συντάξεων) με πολύ συγκεκριμένες εξαιρέσεις. Ειδικότερα, εξαιρούνται οι δαπάνες υγείας, τα επιδόματα πολυτέκνων, θέρμανσης, ανεργίας και τα προνοιακά επιδόματα που καταβάλλονται μέσω κεντρικών αυτοτελών πόρων, το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, οι ενισχύσεις νοικοκυριών ορεινών και μειονεκτικών περιοχών, το βοήθημα οικογενειών με χαμηλά εισοδήματα και με τέκνα που φοιτούν στην υποχρεωτική εκπαίδευση ή με τέκνα που σπουδάζουν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους, οι δαπάνες για το πρόγραμμα “Βοήθεια στο σπίτι”, οι δαπάνες ύδρευσης, ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, καθώς και οι δημόσιες επενδύσεις. Επίσης, οι αξιώσεις ιδιωτών από εκτέλεση δημοσίων συμβάσεων και αμετάκλητα επιδικασθείσες απαιτήσεις κατά του Δημοσίου, οι δαπάνες για τη συντήρηση και επισκευή μεταφορικών μέσων ξηράς πλωτών και αεροσκαφών, καθώς και οι δαπάνες εξόδων της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων.
Το ποσοστό περικοπών επιβάλλεται κλιμακωτά, ενώ σε περίπτωση εκτάκτων καταστάσεων, όπως φυσικές καταστροφές ή ανωτέρα βία, με δημοσιονομική επίπτωση που ξεπερνά το 0,5% του ΑΕΠ μπορεί να γίνει έπειτα από διαβούλευση με τους δανειστές, αναστολή ή μείωση του ύψους των μέτρων του αυτόματου μηχανισμού.
